تولد «گفتمان‌های نوین» در شرق عالم اسلامی

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، نشست علمی-تحلیلی «مواجهه اندیشه‌ای جهان اسلام با جنگ رمضان» در ششمین ایستگاه خود به بررسی بزرگترین کشور اسلامی جهان اختصاص یافت. حجت‌الاسلام دکتر یحیی جهانگیری، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در اندونزی، با نگاهی پدیدارشناسانه به رخدادهای اخیر، از تولد گفتمان‌های نوین در شرق عالم اسلامی سخن گفت و بر لزوم مدیریت «ادراک عمومی» در نبرد روایت‌ها تأکید کرد.

حجت‌الاسلام دکتر یحیی جهانگیری در ابتدای سخنان خود، رابطه تنگاتنگ میان «میدان» و «اندیشه» را مورد واکاوی قرار داد و با تأکید بر نقش بی‌بدیل واقعیت‌های میدانی در شکل‌گیری روایت‌های جدید اظهار داشت: رخدادهای بزرگ سیاسی و اجتماعی، صرفاً وقایعی در بستر زمان نیستند، بلکه محرک‌هایی قدرتمند هستند که می‌توانند به تولید گفتمان‌های تازه و تحول‌خواه در قلب جهان اسلام منجر شوند.

به باور وی، آنچه امروز در صحنه نبرد و ایستادگی مشاهده می‌شود، به سرعت در لایه‌های نخبگانی و توده‌های مردم تبدیل به گزاره‌های فکری می‌شود که ساختارهای سنتی تحلیل را به چالش می‌کشد.

رایزن فرهنگی ایران در اندونزی، مهم‌ترین دستاورد اندیشه‌ای تحولات اخیر را تغییر در ماهیت نگاه به آرمان آزادی قدس دانست و تصریح کرد: تحولات اخیر در مسئله فلسطین و جنگ رمضان موجب شده است که ادبیات سیاسی و فکری در بسیاری از جوامع اسلامی، از جمله در شرق آسیا، دچار دگردیسی شود.

جهانگیری خاطرنشان ساخت که مسئله فلسطین اکنون از سطح یک موضوع صرفاً دیپلماتیک یا سیاسی خارج شده و به یک «مسئله هویتی و گفتمانی» ارتقا یافته است. این تغییر سطح نشان می‌دهد که حمایت از مقاومت دیگر نه یک انتخاب سیاسی، بلکه بخشی از تعریف خودِ مسلمانان از هویت اسلامی و انسانی‌شان در جهان معاصر شده است.

وی در بخش دیگری از تحلیل خود، به ضرورت کنشگری در عرصه بین‌الملل پرداخت و بر اهمیت «روایت‌سازی فعال» تأکید کرد و هشدار داد: در فضای غبارآلود رسانه‌ای جهان، اگر ما در ارائه روایت صحیح، به‌موقع و مؤثر از واقعیت‌ها دچار ضعف شویم، روایت‌های رقیب و تحریفی به سرعت خلأ موجود را پر کرده و ادراک عمومی جهانیان از تحولات منطقه را تحت تأثیر قرار می‌دهند.

از دیدگاه او، نبرد در میدان بدون پیوست رسانه‌ای و اقناع افکار عمومی بین‌المللی، نبردی ناتمام است و نخبگان جهان اسلام وظیفه دارند «روایت مظلومیت مقتدرانه» را به گوش جهانیان برسانند.

جهانگیری به یک واقعیت میدانی مهم در ساختار سیاسی کشورهای اسلامی اشاره کرد و آن «وجود شکاف عمیق میان افکار عمومی و سیاست‌های رسمی» برخی دولت‌ها در جهان اسلام است.

وی تأکید کرد که در حالی که توده‌های مردم و نخبگان در کشورهایی نظیر اندونزی به شدت با آرمان مقاومت همسو شده‌اند، برخی سیاست‌های رسمی همچنان محافظه‌کارانه باقی مانده است.

به گفته وی، این شکاف و فشار فزاینده افکار عمومی بر ساختارهای قدرت، یکی از عوامل مهم و تعیین‌کننده در تحولات و بازآرایی‌های آینده منطقه خواهد بود که می‌تواند موازنه قوا را به نفع جبهه حق تغییر دهد.

انتهای پیام/