به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم ، سردار سیدمجید موسوی، فرماندۀ هوا و فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، این‌ روزها جملاتی را با این مضمون، به دفعات خطاب به «مردم» تکرار کرده‌اند؛ «شما خیابان را داشته باشید، ما میدان نظامی را داریم». این نشان می‌دهد که دفاع رمضان، دو استوانۀ اصلی دارد؛ موشک‌های نظامیِ سپاه پاسداران که تحولات جنگ را نه تنها در منطقه، بلکه در جهان دگرگون ساخته است. 

اما همانطور که می‌دانیم، پیشرفت صنایع موشکی که با همت شهید حسن تهرانی‌مقدم آغاز شد، حاصل سال‌ها کار شبانه‌روزیِ دقیق و به‌غایت علمی دربارۀ صنایع موشکی بوده است. همۀ ما می‌دانیم که حمل یک کلاهکِ 2 تُنی توسط موشک خرمشهر 4 یا نظایر آنها، تا چه اندازه نیازمند رعایت دقت‌های علمی و فنی و دانش بسیار بالایِ صنایع مختلف از متالوژی تا شیمیِ مواد مربوط به سوخت تا حتی صنایع الکترونیک است. در ساخت یا پرتاب هر موشک، اگر سر سوزنی بی‌دقتی صورت بگیرد، فاجعه‌ای رخ می‌دهد و رقم‌خوردنِ چنین حملات دقیق آفندی یا پدافندی، نیازمند سطح بسیار بالای دقت‌های فنی و علمی است. البته طبق اعتقاد دینیِ ما، بی‌تردید حمایت خداوند و باور قلبیِ رزمندگان اسلام به آموزه‌هایی نظیر «مَا رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ رَمَى» است، اما این باور نافی آن نیست که همۀ افراد موثر در صنایع موشکی و نظامی، از طراحان اولیۀ مربوط به آلیاژهای فلزی تا تکنسین‌های پایِ لانچر، دقت‌های علمی را رعایت نکنند.

 اگر در پرتاب هر موشک یا هرگونه عملیات نظامی دیگر، چنین دقت‌های علمی اهمیت دارد، ناگزیر در مولفۀ دوم این جنگ و حتی جنگ‌های دیگر، یعنی حضور مردم نیز ناگزیر بایستی دقت‌های بسیار زیادی رعایت شود. اگرچه باور اعتقادیِ مردم به خداوند و احساس حضور او یا نیرویی که به‌واسطۀ شهادت رهبر عظیم‌الشأن و شهید انقلاب در جامعه ساری شد و در کنار همۀ اینها، فطرتِ سلیم انسان مسلمان و فرهنگِ انباشتۀ غنیِ چندین سده‌ای ایرانی، نقشی بی‌بدیل در حضور مردم در خیابان‌ها داشته است، اما همۀ این عناصر را می‌توان در مقولۀ فرهنگ خلاصه کرد. از این منظر، این فرهنگ است که مردم را به خیابان می‌آورد، به آنها روحیۀ مقاومت می‌بخشد و آنها را ودار می‌کند تا در میانۀ میدان، حتی در زیر بمب و موشک، دست از آرمان‌های خود برندارند. اما اگر این فرهنگ، پابه‌پای موشک، رکنِ اساسی پیروزی در جنگ است، آیا به‌اندازۀ صنایع موشکی یا حتی بیش از آن، نیازمند فعالیت دقیق علمی نیست؟

بگذارید با یک مثال، مسئله را روشن‌تر کنم. رهبر شهید انقلاب که بخش قابل توجهی از حضورِ مردمیِ این شب‌وروزها وامدار ایشان است، مهمترین فعال فرهنگیِ موثر انقلاب بوده‌اند. با این‌حال سخنرانی‌های ایشان، با رعایت دقائق بسیار بالای فرهنگی انجام می‌شد. ایشان پیش از هر سخنرانیِ مهمی، تمام سخنرانی‌های سال‌های قبل در آن موضوع را مطالعه می‌فرمودند؛ از حدود ده تا بیست نخبۀ فرهنگی در همان موضوع، یادداشت دریافت می‌شد و ایشان خلاصۀ آنها را مطالعه می‌کردند و در نهایت، با تسلط و تجربۀ بسیار زیاد خود در فنِ خطابه و سخنرانی، به ایراد سخنرانی می‌پرداختند.

محصول فرهنگیِ تمیزِ سخنرانی‌های ایشان، از خلالِ چنین کار فنی و حرفه‌ای می‌گذشت و به‌همین جهت، در باطن مردم موثر بود. البته بی‌تردید معنویت و ولایت ایشان، تاثیر بسیار زیادی در نفوذ کلام ایشان در میان مردم داشت، اما این ویژگی باعث نمی‌شد که ایشان مسیر فنی و علمیِ کار تمیز فرهنگیِ را رعایت نکنند.

اگر «کلمه» را در کانون همۀ فعالیت‌های فرهنگی قرار دهیم، قواعد کارِ علمی فرهنگی، با حواس ظاهری قابل رویت نیست، اما نیازمند رعایتِ نظم دقیق به کاربردنِ کلمات است که محصول فرهنگی را نافذ می‌کند. حضور مردم را برخاسته از هر چه بدانیم (اعم از میراث فرهنگ ایرانی یا اعتقادات و آموزه‌های قرآنی و دینی یا نفوذ کلام رهبر شهید انقلاب یا کار شبانه‌روزیِ گروه‌های فرهنگی جهادی و هر چیزی نظیر آن)، در نهایت محصول زحمت و رعایت دقت‌های علمی است که گذشتگان یا اصحاب حال حاضر فرهنگ رعایت می‌کنند تا موشک‌های فرهنگی، همچون موشک‌های نظامی، در این عرصۀ فرهنگی به پیروزی بینجامد. پیروزیِ ما در این جنگ و رقم‌زدنِ آینده‌ای بهتر، بی‌تردید از خلالِ دقت‌های بیشتر ما در عرصۀ فرهنگ رقم خواهد خورد.

یادداشت از محمدرضا قائمی نیک، استادیار علوم اجتماعی دانشگاه علوم اسلامی رضوی

انتهای پیام/