حجت‌الاسلام دکتر سید مهدی موسوی، پژوهشگر علوم اسلامی، در گفت‌و‌گو با خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، با موضوع سیر مطالعاتی آثار حضرت آیت‌الله شهید خامنه‌ای به بررسی آثارِ بیانگر نظام اندیشه ایشان پرداخت و گفت: پس از آشنایی با زندگی‌نامه رهبر شهید و شخصیت فکری و تحولات سیاسی و اجتماعی زمانه ایشان، باید وارد اصل اندیشه‌ها ‌شویم. در واقع نظام فکری یعنی به‌دست آوردن اصول و محکمات اندیشه‌ی یک متفکر.

وی افزود: هر متفکری در آثارش مجموعه‌ای از گزاره‌ها قضایا، داستان‌ها و شواهدی از آیات و روایات و استدلال‌ها آورده است که همه اینها مقصود با لذات برای مؤلف نیست، بلکه بخش اعظم اینها توضیح و تفسیر برای کمک کردن به فهم مخاطب است. در پس این تکثر اطلاعاتی یک نظام‌واره‌ی فکری وجود دارد که بر پایه اصولی محکم و مستدل، منسجم است و این گزاره‌ها را به هم پیوند داده است؛ مانند نخ تسبیحی که مهره‌ها را به‌هم وصل می‌کند و ما باید این نخ تسبیح را به‌دست بیاوریم.

 استاد حوزه علمیه قم، مطالعه فراوان، عمیق و دقیق کتاب‌های رهبر شهید را لازمه‌ی کشف نظام فکری ایشان دانست و گفت: اولین کتابی که به‌بیان نظام فکری مقام معظم رهبری پرداخته‌است، کتاب «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن کریم» است. مجموعه‌ای از 28 سخنرانی علمی در قالب منبر و کرسی تدریس، با یک مقدمه تألیف و 28 متن تألیف از ایشان که مجموعاً یک کتاب منسجم و هماهنگ را تشکیل داده است. می‌توان گفت این کتاب، مبنایی‌ترین کتاب ایشان است. هدف از این کتاب بیان مبانی اسلامی برای ساخت یک جامعه متعالی است. طرح اسلام به‌عنوان مسلکی اجتماعی، دارای اصولی منسجمِ ناظر به زندگی جمعی انسان‌ها، محور این کتاب قرار گرفته است. برای درک این اثر باید سراغ شرح‌ها و تدریس‌هایی رفت که به نظام فکری مقام معظم رهبری که بر پایه حکمت متعالیه و فقه جواهری است پایبند باشد. کتاب طرح کلی اندیشه اسلامی اصلی‌ترین کتاب در سیر مطالعاتی آثار مقام معظم رهبری است که مطالعه سایر کتاب‌های ایشان باید بر پایه این مبنا و چارچوب فهم شود.

وی کتاب «روح توحید و نفی عبودیت غیر خدا» را نیز بیانگر الگوی فکری رهبر انقلاب دانست و اضافه‌کرد: این کتاب در حدود 60 صفحه و به قلم رهبر شهید نوشته شده‌است. در این کتاب 80 آیه قرآن تفسیر شده و دورنمایی از سیره نبی اسلام در تحول اجتماعی است. همچنین فهرستی از معارف توحیدی ارائه شده‌است. این کتاب برای کشف نظام فکری رهبری کتاب مهمی است که عصاره همه مباحث کتاب طرح کلی اندیشه اسلامی را مطرح و به‌عنوان یک نظم فکری عرضه کرده است؛ از این رو دسته‌بندی صحیح و دقیقی از کتاب طرح کلی است که به ذهن نظم می‌دهد و می‌توان چارچوب فکری رهبر انقلاب را از آن کشف کرد.

موسوی با اشاره به کتاب «گفتاری در باب صبر» که مجموعه گفتارهای رهبر شهید با موضوع صبر در سال 51 است گفت: این کتاب به ما نشان‌می‌دهد چگونه با مفاهیم اسلامی آشنا شویم و مفاهیم اسلامی را از پیرایه‌ها، خرافه‌ها و از خصوصیات غلطی که بر آن عارض شده، جدا کنیم. «گفتاری در باب صبر» علاوه بر تفسیری بودن و اجتماعی بودن، موضوعش تحول و صیرورت انسانی و ایستادگی و مقاومت در برابر شدائد و سختی‌هاست؛ در عین حال کتابی روشی هم هست که ما را با روش مقام معظم رهبری در تبیین یک مفهوم اسلامی آشنا می‌کند. این کتاب به قلم و تألیف رهبر انقلاب در آمده است.

 وی گفتارهای رهبر شهید در کتاب «از ژرفای نماز» را محور تحول و قیام فردی و اجتماعی دانست و افزود: این کتاب مجموعه گفتارها در بازه سال‌های 51 تا 52 است و به قلم خودشان تدوین شده‌است. در این کتاب یک دور نماز را به‌عنوان محور تحول و قیام فردی و اجتماعی تبیین کرده و توضیح داده است. معنای اجزای نماز مثل حمد، رکوع و سجود به‌عنوان ارکان و مسیر صیرورت و تحول توحیدی انسان برای ساخت جامعه متعالی و حرکت به‌سمت قله‌ها و آرمان‌های بی نهایت انسانی ترسیم و تنظیم شده‌است. با مطالعه این کتاب با روش فهم مناسک دینی در نگاه رهبری آشنا می‌شویم.

پژوهشگر علوم اسلامی انسانی با بیان اهمیت مفهوم آزادی به معرفی کتاب «آزادی یعنی آزادی» پرداخت و گفت: این کتاب مجموعه گفتار ایشان در مورد آزادی است. یکی از دغدغه‌های مهم آقا قبل و بعد از انقلاب مفهوم آزادی بوده است. آزادی یکی از مفاهیم مقدس ماست که اساس انقلاب اسلامی را تشکیل داده اما در عین حال این مفهوم مقدس مورد سوء تفاهم‌ها و تفسیرهای غلط واقع شده و مورد سوء استفاده‌های جریان‌های باطل قرار گرفته است. یکی از کارهای مهم تبیین مفهوم آزادی است. مجموعه‌ای از خطبه‌های نماز جمعه و گفتارهای رهبر انقلاب به تبیین این مفهوم پرداخته‌است. هم چارچوب اندیشه ایشان و خصوصاً در باب مفهوم آزادی پی می‌بریم و هم به ‌روش‌شناسی ایشان در فهم یک مفهوم اجتماعی دست پیدا می‌کنیم و می‌توانیم در باب‌های دیگری مثل عدالت، اقتصاد و.... بر اساس همین روش آثار ایشان را درک کنیم.

خبرنگار: زهرا شعبان‌زاده

انتهای پیام/