به گزارش خبرگزاری تسنیم و به نقل از رویترز؛ با تداوم جنگ میان ایران از یک‌سو و آمریکا و رژیم صهیونیستی از سوی دیگر، نشانه‌های جدی از تضعیف یکی از مهم‌ترین ارکان نظم مالی جهان یعنی «پترو دلار» نمایان شده است؛ نظمی که طی دهه‌های گذشته پایه اصلی سلطه دلار بر اقتصاد جهانی بوده است. 
بر اساس گزارش رویترز، حملات نظامی از 28 فوریه آغاز شده و در پی آن، کشورهای حوزه خلیج فارس بیشترین آسیب را از حملات تلافی‌جویانه موشکی و پهپادی متحمل شده‌اند؛ حملاتی که زیرساخت‌های انرژی این کشورها را هدف قرار داده و تردیدها نسبت به کارآمدی چتر امنیتی آمریکا را افزایش داده است. 
توافقی که حالا زیر سوال رفته است
نظام پترو دلار از دهه 1970 بر یک توافق نانوشته استوار بود:
حمایت امنیتی آمریکا از کشورهای نفت‌خیز خلیج فارس در ازای فروش نفت به دلار و بازگشت درآمدهای نفتی به بازارهای مالی و تسلیحاتی آمریکا.
این سازوکار، به تثبیت جایگاه دلار به‌عنوان ارز ذخیره جهانی کمک کرده و باعث شکل‌گیری صدها میلیارد دلار سرمایه‌گذاری کشورهای عربی در اقتصاد آمریکا شده است. 
در حال حاضر نیز کشورهای شورای همکاری خلیج فارس حدود 800 میلیارد دلار ذخایر ارزی دلاری و بیش از 6 تریلیون دلار دارایی در صندوق‌های ثروت ملی دارند که بخش عمده آن در بازارهای آمریکا سرمایه‌گذاری شده است. 
سه شکاف راهبردی در نظام پترو دلار
گزارش رویترز نشان می‌دهد که این نظم اکنون با سه چالش اساسی مواجه شده است:
کاهش وابستگی آمریکا به نفت خاورمیانه
آمریکا به یک صادرکننده انرژی تبدیل شده و دیگر مانند گذشته نیاز حیاتی به نفت منطقه ندارد.
تضعیف انحصار دلار در تجارت نفت
کشورهایی مانند چین، روسیه و ایران به‌تدریج در حال استفاده از ارزهای جایگزین هستند.
تردید در چتر امنیتی آمریکا
جنگ اخیر نشان داده که هم‌پیمانی با واشنگتن لزوماً تضمین‌کننده امنیت نیست. 
چرخش به سمت شرق؛ فرصت برای چین و آسیا
تحلیلگران معتقدند تداوم این روند می‌تواند کشورهای عربی را به سمت اقتصادهای آسیایی سوق دهد؛ به‌ویژه چین و هند که اکنون بزرگ‌ترین خریداران نفت خلیج فارس هستند.
بر اساس داده‌ها، عربستان حدود 4 برابر بیشتر از آمریکا به چین نفت صادر می‌کند؛ موضوعی که نشان‌دهنده تغییر تدریجی محور تجارت انرژی به سمت شرق است. 
همچنین گزارش‌هایی منتشر شده مبنی بر اینکه عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز ممکن است در صورت تسویه با یوآن چین تسهیل شود؛ نشانه‌ای از ظهور احتمالی «پترویوآن» در کنار پترو دلار. 
پیامدهای جهانی؛ از تضعیف دلار تا شوک انرژی
کارشناسان هشدار می‌دهند که تضعیف پترو دلار می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای اقتصاد جهانی داشته باشد، از جمله:
کاهش نفوذ مالی آمریکا در جهان
افزایش نقش ارزهای جایگزین در تجارت انرژی
بی‌ثباتی بیشتر در بازارهای مالی
تشدید شوک‌های انرژی و تورم جهانی 
در همین حال، برخی تحلیل‌ها تأکید دارند که جنگ اخیر حتی می‌تواند به تضعیف جایگاه ژئوپلیتیک آمریکا و تقویت رقبایی مانند چین منجر شود. 
جمع‌بندی
در مجموع، جنگ جاری نه‌تنها یک بحران امنیتی در منطقه خلیج فارس ایجاد کرده، بلکه بنیان‌های نظم مالی مبتنی بر دلار را نیز با چالش جدی مواجه ساخته است؛ نظمی که اگرچه در کوتاه‌مدت پابرجا خواهد ماند، اما نشانه‌های تغییر در آن بیش از هر زمان دیگری نمایان شده است.

انتهای پیام/