به گزارش گروه بین­‌الملل خبرگزاری تسنیم، عملیات نظامی مشترک رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه ایران که اکنون بیش از 20 روز از آغاز آن می‌­گذرد، با پیامدهای اقتصادی بزرگی برای رژیم صهیونیستی همراه بوده است. پس از گذشت سه هفته از شروع این تجاوز، کابینه نتانیاهو مجبور شد به دلیل بالا رفتن مخارج نظامی و طولانی شدن نبردی که چنین پیش‌­بینی برای آن نداشتند، بودجه نظامی ارتش اسرائیل را افزایش دهد. این اقدام به معنای بیشتر شدن کسری بودجه در سال جاری، بالا رفتن تورم و کم شدن از بودجه سایر وزارت­خانه‌­ها است که مستقیماً اثر منفی روی ارائه خدمات رفاهی، آموزشی و بهداشتی به صهیونیست‌ها خواهد داشت.

در این راستا وبسایت عبری‌­زبان «وای‌­نت» اعلام کرد هزینه جنگ با ایران در دو هفته اول 22 میلیارد شکل (7 میلیارد دلار) ارزیابی شده است. در واقع به ازای هر روز 1.8 میلیارد شِکِل محاسبه می‌شود و این رقم بدون محاسبه میزان جبران خسارات در جبهه داخلی و از دست دادن تولید در اقتصاد داخلی این رژیم است که رقم آن ده‌ها میلیارد دلار تخمین زده می‌شود و از دید کارشناسان اسرائیلی «باری خواهد بود که برای دهه‌های آینده با صهیونیست‌ها خواهد ماند.»[1]

از این رو هفته گذشته کابینه نتانیاهو برگه‌های اصلاحیه بودجه 2026 را در بین نمایندگان کنست توزیع کرد. پیش‌تر این لایحه در قرائت اول به تصویب رسیده بود و اکنون فقط دو هفته زمان باقی مانده تا کنست به طور رسمی و نهایی، بودجه تغییریافته سال جاری را به تصویب برساند. گفتنی است در صورت عدم تصویب لایحه مزبور، کابینه سقوط می­‌کند و اسرائیل وارد انتخابات زودهنگام خواهد شد.

براین اساس اصلاحیه جدید نشان می‌­دهد متأثر از جنگ با ایران، بزرگترین تغییر مربوط به افزایش 22 میلیارد شِکِلی (7 میلیارد دلاری) بودجه وزارت جنگ است که به آن ذخیره 7 میلیارد شِکِلی (2.24 میلیارد دلار) دیگر در صورت تداوم جنگ نیز اضافه می‌شود. پیش از این تغییر، بودجه نظامی سال جاری 112 میلیارد شِکِل (بیش از 38 میلیارد دلار) بود که اکنون نتانیاهو بنا دارد آن را به 142 میلیارد شِکِل (45.38 میلیارد دلار) برساند.

علاوه بر بودجه دفاعی، مبلغ 1.12 میلیارد شِکِل به بودجه وزارت امنیت ملی اضافه شد که باید تأکید شود طبق وظیفه این وزارتخانه، این افزایش هم به نوعی در امتداد سیاست افزایش بودجه دفاعی-نظامی است. در مقابل بودجه برخی از وزارتخانه‌های کابینه نتانیاهو کاهش یافت. همچنین طرح توسعه شهرک‌های بادیه‌نشین عربی با 50 درصد کاهش از 302 میلیارد شِکِل (96.5 میلیارد دلار) به 152 میلیارد شِکِل (48.57 میلیارد دلار) رسید.[2]

افزایش کسری بودجه 

طبق گزارش بانک مرکزی اسرائیل، جنگ با ایران یک رویداد امنیتی مهم با پیامدهای گسترده برای اقتصاد این رژیم است. اقتصاددان ارشد وزارت دارایی پیش از این، پیش‌بینی رشد برای سال 2026 را پس از تحولات امنیتی 0.5 درصد کاهش داده‌­اند و اکنون بانک مرکزی اسرائیل تخمین می‌زند آسیب به فعالیت اقتصادی ممکن است حتی عمیق‌تر باشد.

در عین حال، عدم قطعیت در بازارهای جهانی، از جمله به دلیل نوسانات قیمت انرژی و تحولات در عرصه بین‌المللی بیشتر شده است که مجموع این عوامل باعث می‌­شود کسری بودجه برای سال 2026 به 5.1 درصد از تولید ناخالص داخلی افزایش یابد.

در این راستا بانک مرکزی اسرائیل هشدار داد افزایش کسری بودجه منجر به بیشتر شدن نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی شود که ممکن است در سال 2026 تقریباً به 70 درصد برسد. این در حالی است که قبل از آغاز نبرد طوفان‌الاقصی در اکتبر 2023، نسبت بدهی اسرائیل تقریباً 60 درصد از تولید ناخالص داخلی بود.[3]

افزایش تورم

گزارش «بانک کارگران» اسرائیل نشان می­‌دهد در میانه جنگ با ایران، تورم و کسری بودجه در حال افزایش است و با بیشتر شدن ریسک ژئوپلیتیکی، تورم دوباره به یک تهدید تبدیل شده است. از این رو متأثر از شرایط جنگی این بانک هفته گذشته پیش‌بینی تورم سالانه خود را از 1.8 درصد به 2 درصد افزایش داد. کارشناسان این بانک اشاره کردند پس از انتشار شاخص فوریه، ممکن است پیش‌بینی تورم را حتی به اعدادی بالاتر نیز به‌روزرسانی کنند.[4]

افزایش بیکاری

بالا رفتن تورم در اراضی اشغالی، همزمان با افزایش بیکاری و تعطیلی مشاغل است. یک نظرسنجی که در هفته دوم عملیات نظامی علیه ایران در سرزمین های اشغالی برگزار شد، نشان می‌­دهد متأثر از جنگ با ایران، یک چهارم مشاغل در فلسطین اشغالی تعطیل شده‌اند و یک سوم مدیران انتظار تأثیر شدید بر درآمدشان را دارند. بیشترین آسیب‌ها در صنایع خدمات غذایی و آشامیدنی (رستوران‌ها و سالن‌های برگزاری مراسم) است، به طوری که 47 درصد از این مشاغل تعطیل شده‌اند. همچنین بیش از نیمی از مشاغل از تأثیر برخی از این تعطیلی‌ها بر دامنه اشتغال کارکنان خبر داده‌اند.[5]

در همین رابطه طبق داده‌های به‌روز شده در اراضی اشغالی، از زمان شروع جنگ در ایران، 18328 متقاضی کار جدید اقدام به ثبت‌نام کرده‌اند که این افراد عمدتا کار خود را به دلیل جنگ جدید با ایران و ناامنی گسترده، از دست داده­‌اند. این رقم در مدت زمان نسبتاً کوتاهی قابل توجه است، اگرچه هنوز برای ارزیابی میزان ادامه این روند خیلی زود است.[6]

رکود در صنعت گردشگری

پس از گذشته فقط سه هفته از شروع جنگ با ایران، گزارش­‌ها نشان می‌­دهد صنعت گردشگری اسرائیل ضربه شدیدی را متحمل شده است. هنگامی که این عملیات آغاز شد، حدود 37 هزار گردشگر خارجی در اراضی اشغالی بودند. اکنون تعداد آنها به 14 هزار نفر رسیده که کاهشی بیش از 60 درصدی در سه هفته را نشان می‌­دهد.

از زمان آغاز عملیات نظامی در ایران، تنها حدود 3500 گردشگر جدید وارد فلسطین اشغالی شده‌اند، در حالی که حدود 23 هزار نفر خارج شده‌اند که بیشتر آنها با کمک وزارت گردشگری انجام شده است. این کاهش شدید دقیقاً پس از یک دوره بهبود چشمگیر در اوایل سال 2026 رخ می‌دهد، زمانی که تعداد گردشگران ورودی در مقایسه با سال 2025 حدود 42 درصد افزایش یافت. صنعتی که انتظار سالی رویایی با رشد دو رقمی و درآمد قابل توجه را داشت، اکنون یک شبه به حالت فریز قبلی بازگشت: لغو گسترده رزرو پروازها و بلیط‌ها، تعطیلی جزئی آسمان، لغو پروازها و کاهش شدید اعتماد مسافران و گردشگران.

طبق گزارش شورای جهانی سفر و گردشگری (WTTC)، برآوردها در اراضی اشغالی حاکی از ضرر هفتگی 60 تا 70 میلیون دلاری در ورود گردشگر است. این آمار از آن جهت اهمیت دارد که صنعت گردشگری تا پیش از جنگ، حدود 3.5 تا 4 درصد به تولید ناخالص داخلی اسرائیل کمک می‌کرد که در حال حاضر این کمک مالی گسترده دیگر در دسترس نیست.[7]

تحمیل هزینه 20 میلیارد دلاری به اقتصاد اسرائیل

وبسایت معاریو اخیرا در گزارشی به تحلیل آثار جنگ با ایران بر ساختار اقتصادی اسرائیل پرداخت. در این گزارش آمده است جنگ فعلی با ایران هزینه اقتصادی گسترده‌ای برای اقتصاد اسرائیل ایجاد می‌کند که بسیار فراتر از هزینه‌های مستقیم دفاعی است و ده‌ها میلیارد شِکِل تخمین زده می‌شود. حدود دو هفته پیش، هزینه جنگ حدود 35 میلیارد شِکِل (بیش از 11 میلیارد دلار) برای جنگی در حدود چند هفته، مشابه جنگ 12 روزه تخمین زده شد. اما همانطور که مشخص است، سناریوی کوتاه و خوش‌بینانه جنگ محقق نشد و زمان آن رسیده است که یک برآورد جدید انجام بگیرد. در اینجا مخارج در دو دسته مورد بررسی هستند:

هزینه مستقیم نظامی: اولین و بارزترین مؤلفه، هزینه مستقیم فعالیت نظامی است که شامل موشک‌های رهگیر، تسلیحات، ساعات پرواز و روزهای استخدام نیروهای ذخیره می‌شود. هزینه حمله موشکی در آوریل 2024 به ایران 4 تا 5 میلیارد شِکِل (1.28 تا 1.6 میلیارد دلار) تخمین زده شده بود و مخارج جنگ 12 روزه به حدود 20 میلیارد شِکِل (6.39 میلیارد دلار)، یعنی حدود 1 درصد از تولید ناخالص داخلی سالانه، رسید. اما در جنگ فعلی، دامنه فعالیت‌ها به طور قابل توجهی گسترده‌تر است و همین موضوع هزینه­‌ها را به صورت تصاعدی بالا می‌­برد.

از دست دادن تولید ناخالص داخلی: این مسئله ناشی از تعطیلی فعالیت‌های اقتصادی، غیبت کارگران و بسیج نیروهای ذخیره است. در آغاز جنگ، خسارات گسترده‌ای در فعالیت‌های اقتصادی ثبت شد. طبق برآوردهای وزارت دارایی، تنها در هفته اول، اقتصاد حدود 9 میلیارد شِکِل (2.88 میلیارد دلار) از دست داد که تقریباً یک میلیارد شِکِل (320 میلیون دلار) آن به دلیل تعطیلی سیستم آموزشی بود.

 

نکته اصلی این است که حتی در یک سناریوی خوش‌بینانه که جنگ قبل از عید پسح - یعنی حدود یک هفته دیگر - پایان یابد، فقط ضرر وارده به فعالیت‌های اقتصادی می‌تواند به حدود 22 میلیارد شِکِل (7 میلیارد دلار) برسد. وقتی هزینه مستقیم جنگ و خسارت به اموال را به این مبلغ اضافه کنید، کل مبلغ می‌تواند به حدود 50 تا 60 میلیارد شِکِل (20 میلیارد دلار) برسد. البته، اگر درگیری بیش از این طول بکشد، انتظار می‌رود هزینه‌های اقتصادی نیز به همین نسبت افزایش یابد.[8]

 

[1] . https://www.ynet.co.il/economy/article/yokra14707125

[2] . https://www.davar1.co.il/662728/

[3] . https://www.israeldefense.co.il/node/68132

[4] . https://www.calcalist.co.il/local_news/article/r1zt7lv911l

[5] . https://www.themarker.com/news/2026-03-17/ty-article/0000019c-fc26-df92-a9df-fde6ffbb0000

[6] . https://www.bizportal.co.il/general/news/article/20028978

[7] . https://www.bizportal.co.il/general/news/article/20029084

[8] . https://www.maariv.co.il/economy/israel/article-1299434

انتهای پیام/