به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم، هنگامی که جامعه دستخوش جنگ و ناآرامی‌های امنیتی می‌شود و تهدیدات خارجی، ابعاد پنهان درگیری‌های داخلی را آشکار می‌سازد، مردم ایران با تکیه بر «باورهای دینی»، «تعهد مدنی» و «حافظه تاریخی» خود به صحنه می‌آیند. آن‌ها «جبهه مردمی شب‌های شهر» را تشکیل می‌دهند؛ نمادی از اراده جمعی برای پاسداری از هویت و تمدنی که در طول اعصار، این سرزمین را تعریف کرده است.

حضور آنان، بازتابی از «وفاداریِ هنجاری» به گفتمانِ رهبری و یادِ امامِ شهید است؛ ارادتی که از سطحِ باورِ فردی فراتر رفته و به «التزامِ جمعی» در چارچوبِ ساختارهایِ اجتماعیِ موجود بدل گشته است. در بسترِ تاریخیِ این ملت، روایتی غالب از «بالندگیِ تمدنی» وجود دارد که در تقابل با مفاهیمِ «وطن‌فروشی» و «وابستگیِ بیگانه‌محور» قرار می‌گیرد. این «جبهه»، تجسمِ این تقابلِ ارزشی است؛ آنان، بیگانگی با هویتِ تاریخیِ خود را «ناروا» و «ناممکن» می‌دانند.

نکته قابل توجه، حضور خانوادگی در این گردهمایی‌هاست؛ حتی در شرایطی که ریسک‌های امنیتی، از جمله احتمال بمباران، وجود دارد. این حضور، گواهی بر «وجوبِ عینیِ دفاع از وطن» و اولویت آن نسبت به ملاحظات شخصی است. پرچم‌ها، به عنوان نمادهای بصری، «همبستگیِ هویتی» و «اراده جمعی» را بازنمایی می‌کنند. نوحه‌خوانی‌ها و سرودهای حماسی، در این بافتار، صرفاً اعمال مذهبی نیستند، بلکه به «کارکردهایِ نمادین و همبستگی‌بخش» در درون گروه بدل شده و پژواک حماسه و وفاداری را منتقل می‌کنند؛ همچنین تقویت‌کننده «روحِ جمعیِ مقاومت» هستند.

برپایی موکب‌های خدمت رسانی  نیز از منظر جامعه‌شناختی، نشان‌دهنده «ظرفیتِ بسیجِ اجتماعی» و «فرهنگِ ایثارِ جمعی» است که ریشه در سنت‌های دیرینه این سرزمین و فرهنگ اربعینی  دارد. علاوه بر این، حضور زنان با پوشش «چادر»، به عنوان نمادی از مقاومت فرهنگی در برابر هجمه‌های بیگانه و حفظ هویت بومی، بر عمق این پایبندی فرهنگی صحه می‌گذارد.

این گردهمایی‌ها، در واقع، «نمودِ عینیِ گشتزنیِ اجتماعیِ مداوم» برای حفظ نظم عمومی و ارزش‌های مورد پذیرش جامعه تلقی می‌شوند. آنان، خیابان را به عنوان «فضایِ کنشِ اجتماعیِ تعیین‌کننده» درک می‌کنند؛ نه صرفاً فضایی برای عبور. برای آن‌ها خیابان «میدانگاهِ صیانت از ارزش‌ها و تاریخ» خویش است. فقدان ترس در میان آنان، ناشی از درکی عمیق از «مسئولیتِ اجتماعیِ خطیر» در قبال حفظ کیان جامعه، دین، وطن و تمدن است؛ امری که اهمیتش از ملاحظات فردی فراتر می‌رود.

«جبهه مردمی شب‌های شهر»، بیش از آنکه یک گروه سازمان‌یافته باشد، «بازنمودِ یک پارادایمِ مقاومتِ فرهنگی و تمدنی» است که در بستر تحولات اجتماعی معاصر، هویت خود را بازتعریف و ابراز می‌دارد.

یادداشت از سهیلا صادقی، عضو هئیت علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

انتهای پیام/