خاستگاه بصیرت راهبردی در شخصیت رهبر شهید

خبرگزاری تسنیم ـ مجتبی صداقت*؛ در چارچوب نظام رهبری اسلامی، یکی از کارکردهای اساسی، «روشن‌سازی افق آینده» قلمداد می‌شود. پیامبران و ائمه معصومین(ع) با اتکا به علم لدنی، قادر به تبیین مسیرهای آتی و هدایت صحیح جامعه بوده‌اند.

مطالعه سیره عملی شهید امام خامنه‌ای، نشان‌دهنده استمرار این اصل راهبردی است. شواهد متعددی، از جمله وقوع پیش‌بینی‌های ایشان در مقاطع زمانی مختلف، بر این مدعا صحه می‌گذارد. به‌عنوان نمونه، کتاب «من مطمئنم» مجموعه‌ای از پیش‌بینی‌های محقق شده ایشان در بازه زمانی 1385 تا 1399 شمسی را گردآوری کرده است.

اما سؤال اینجا است که ریشه این پیش‌بینی‌های دقیق چیست؟ دقت و صحت این پیش‌بینی‌ها را می‌توان در محورهای مختلفی تحلیل نمود که از جمله آنها این دو نکته کلیدی است؛

تقوا و کسب قدرت تفکیک حق از باطل (فرقان)؛ بر اساس آیه 29 سوره انفال قرآن کریم: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِن تَتَّقُوا اللَّهَ یَجْعَل لَّکُمْ فُرْقَانًا»، تقوا به‌عنوان یکی از ارکان اصلی، قدرت تشخیص و بصیرت ویژه (فرقان) را برای مؤمنان فراهم می‌آورد. این «فرقان»، ظرفیت ادراکی فرد را ارتقا بخشیده و به او توانایی تحلیل عمیق‌تر و تمایز دقیق‌تر میان حق و باطل را می‌بخشد. در این منظر، تقوای رهبری، زمینه‌ساز اعطای چنین موهبت ادراکی منحصر به فردی است.

شناخت و ایمان به سنت‌های الهی؛ مقصود از «سنت‌های الهی»، قوانین پایدار و بنیادین تکوینی و تشریعی پروردگار است که در عالم هستی و شریعت ساری و جاری بوده و دستخوش تغییر نمی‌شوند. این سنت‌ها، چارچوب‌های حاکم بر تحولات تاریخی و اجتماعی هستند. سنت‌های الهی را می‌توان به دو دسته عام و خاص تقسیم کرد:

سنت‌های عام؛ قوانینی که وقوع آن‌ها وابسته به اراده و انتخاب انسان نیست و شامل تمامی افراد، فارغ از حق یا باطل بودنشان می‌شود (مانند سنت هدایت کلی از طریق پیامبران).

سنت‌های خاص؛ قوانینی که وقوع و تحقق آن‌ها متأثر از انتخاب‌ها و گرایش‌های انسان به‌سوی حق یا باطل است. این سنت‌ها پس از انتخاب مسیر توسط انسان‌ها، جریان یافته و پیامدهای خاص خود را برای اهل حق و اهل باطل به‌همراه دارد؛ به‌عنوان مثال در دعای افتتاح، سنت الهی بر نجات صالحان، بلندمرتبگی مستضعفان، به زیر کشیدن مستکبران و هلاکت جباران و ظالمان بنا نهاده شده‌است.

رهبر شهیدمان، با تسلط عمیق بر این قوانین الهی و ایمان راسخ به آن‌ها، قادر به پیش‌بینی مسیر تحولات بر اساس مقتضیات این سنت‌ها بوده‌اند. درک این مبانی، کلید فهم عمق بصیرت راهبردی و دقت پیش‌بینی‌های ایشان است.

هم اینک هنوز فرمایش‌های آن رهبر شهید، راه را نشان‌می‌دهد و وظیفه ما پیمودن آن راه‌ها تا تحقق‌شان است.

*دکتری تاریخ و تمدن

انتهای پیام/