یادداشت| روز قدس؛ خیابانی که معادلات جنگ را تغییر داد

خبرگزاری تسنیم – یزد - در شرایطی که منطقه روزهای پرتنشی را پشت سر می‌گذارد و ایران با جنگی تحمیلی دشمنان کوردل، جنایتکار و تروریست مواجه است، راهپیمایی روز جهانی قدس امسال معنایی فراتر از یک مراسم سالانه پیدا کرد. این راهپیمایی که همواره نمادی از حمایت مردم ایران از آرمان فلسطین بوده، در فضای کنونی به صحنه‌ای برای نمایش همبستگی ملی و حمایت از کشور در برابر فشارهای خارجی تبدیل شد.

حضور گسترده مردم در خیابان‌ها، وحدت و یکپارچگی مثال زدنی، مشت‌های گره‌کرده و شعارهای کوبنده «مرگ بر آمریکا»، «مرگ بر اسرائیل» و «مرگ بر وطن فروش خائن» و تاکید ویژه مردم بر ضرورت خونخواهی و انتقام خون امام شهیدان، همه و همه نشان داد که جامعه ایران در مواجهه با تهدیدهای بیرونی، همچنان بر انسجام و همراهی با کشور تأکید دارد.

آنچه در راهپیمایی امسال بیش از هر چیز به چشم آمد، حضور پرشور اقشار مختلف مردم در شهرهای گوناگون کشور بود. خانواده‌ها، جوانان، دانشجویان و اقشار مختلف جامعه با حضور در این مراسم، پیام روشنی از حمایت خود از ایران و نیروهای مدافع کشور مخابره کردند. این حضور، تنها یک تجمع نمادین نبود؛ بلکه نمایشی از سرمایه اجتماعی و پشتوانه مردمی بود که در شرایط جنگی می‌تواند نقشی تعیین‌کننده ایفا کند.

در واقع، خیابان‌های شهرهای ایران در روز قدس به صحنه‌ای برای بیان یک پیام واحد تبدیل شد: «جامعه ایران در برابر فشارها و تهدیدهای خارجی دچار شکاف نشده و همچنان در کنار کشور خود ایستاده است.» همین پیام، یکی از مهم‌ترین عواملی است که می‌تواند محاسبات طرف مقابل را دچار خطا کند و معادلات سیاسی و نظامی جنگ را تحت تأثیر قرار دهد.

وقتی خیابان به پشتوانه جبهه تبدیل می‌شود

در بسیاری از جنگ‌ها، آنچه سرنوشت میدان را رقم می‌زند تنها توان نظامی نیست، بلکه روحیه و اراده یک ملت است. حضور گسترده مردم در راهپیمایی روز قدس را می‌توان نشانه‌ای از همین روحیه جمعی دانست؛ روحیه‌ای که نشان می‌دهد جامعه در کنار نیروهای مدافع کشور ایستاده و از آنان حمایت می‌کند. چنین پشتوانه‌ای، برای هر کشوری در شرایط جنگی یک سرمایه راهبردی محسوب می‌شود.

این حضور مردمی پیام روشنی برای نیروهای مسلح کشور نیز به همراه دارد. زمانی که مدافعان کشور می‌بینند جامعه از آنان حمایت می‌کند و در صحنه حضور دارد، این موضوع می‌تواند به تقویت روحیه و افزایش انگیزه آنان برای دفاع از کشور کمک کند. به همین دلیل است که در بسیاری از تحلیل‌های راهبردی، همبستگی اجتماعی یکی از عوامل مهم در قدرت دفاعی کشورها به شمار می‌آید.

از سوی دیگر، راهپیمایی روز قدس امسال برای افکار عمومی جهان نیز حامل پیامی مشخص بود. این حضور گسترده نشان داد که فشارهای سیاسی و نظامی نه تنها موجب فاصله گرفتن مردم از کشورشان نشده، بلکه در بسیاری موارد به تقویت حس همبستگی ملی انجامیده است. چنین تصویری می‌تواند روایت‌های متفاوتی را که درباره وضعیت داخلی ایران مطرح می‌شود، به چالش بکشد.

سرمایه اجتماعی؛ عامل تعیین‌کننده در جنگ‌ها

در نهایت، آنچه امروز در خیابان‌های شهرهای ایران دیده شد را می‌توان بخشی از قدرت ملی کشور دانست. قدرتی که تنها در تجهیزات نظامی یا توان دفاعی خلاصه نمی‌شود، بلکه در پیوند میان جامعه و ساختارهای دفاعی کشور شکل می‌گیرد. حضور پرشور مردم در راهپیمایی روز قدس نشان داد که این پیوند همچنان پابرجاست.

در چنین شرایطی، همبستگی اجتماعی می‌تواند به یکی از عوامل مهم در تقویت توان کشور برای عبور از بحران‌ها تبدیل شود. جامعه‌ای که در شرایط سخت در کنار یکدیگر قرار می‌گیرد، ظرفیت بیشتری برای مقابله با فشارها و تهدیدها خواهد داشت. این همان سرمایه‌ای است که بسیاری از کشورها در شرایط جنگی به دنبال تقویت آن هستند.

از همین رو، راهپیمایی روز قدس امسال را می‌توان فراتر از یک مراسم نمادین دانست؛ رویدادی که نشان داد پشتوانه مردمی همچنان یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های قدرت ایران است. در کنار توان دفاعی و ظرفیت‌های نظامی کشور، همین حضور و همبستگی اجتماعی می‌تواند به عاملی تعیین‌کننده در مسیر عبور از شرایط کنونی و دستیابی به پیروزی تبدیل شود.

یادداشت از محسن کریمی
استاد دانشگاه

انتهای پیام/781