افشای اسرار پایگاه اینجرلیک ترکیه؛ از بمبهای اتمی تا ماجرای اپستین
- اخبار بین الملل
- اخبار ترکیه و اوراسیا
- 19 اسفند 1404 - 09:54
به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، «عبدالرحمن دیلیپاک» نویسنده و تحلیلگر شناختهشده ترکیهای، در یادداشتی تفصیلی به بررسی وضعیت حقوقی، نظامی و ابعاد پنهان پایگاه هوایی «اینجرلیک» پرداخته است.
وی در این گزارش با رد ادعاهای ظاهری مبنی بر حاکمیت مطلق آنکارا بر این پایگاه، از وجود پروتکلهای الحاقی و استقرار تسلیحات هستهای آمریکا پرده برداشته و نقش مبهم این مقر نظامی در بحرانهای داخلی ترکیه، از جمله شب کودتای نافرجام 15 جولای 2016 را به چالش کشیده است.
ادعاهای ظاهری و پروتکلهای محرمانه واشنگتن
دیلیپاک در ابتدای یادداشت خود مینویسد: اظهارات خلوصی آکار (وزیر دفاع پیشین ترکیه) درباره وضعیت حقوقی و عملی پایگاه هوایی اینجرلیک، تنها در صورتی که به متن قرارداد اولیه نگاه کنیم، درست به نظر میرسد.
او مدعی است: «مالکیت این پایگاه کاملاً متعلق به ترکیه است. تمامی تاسیسات، زمین و زیرساختها سند ترکیهای دارند. فرمانده اصلی پایگاه همواره یک ژنرال نیروی هوایی ترکیه است و ورود و خروجها رسماً تحت نظارت مقامات ترک قرار دارد.»
اما مسلماً این تمام حقیقت نیست؛ جزئیات و حقایق اصلی در پروتکلهای الحاقی و ضمیمهها پنهان شدهاند. تنها با کنار هم قرار دادن این پیوستها و خواندن دقیق آنهاست که میتوان به تصویر بزرگتر و واقعیت تسلط آمریکا بر این پایگاه دست یافت.
حضور دائمی نیروهای آمریکایی تحت پوشش ناتو
این پایگاه در ظاهر برای استفاده مشترک باز است، اما نیروی هوایی آمریکا (بهویژه بال سیونهم پایگاه هوایی) به شدت از این مقر استفاده میکند و حدود 2500 پرسنل نظامی آمریکایی به صورت دائمی در آنجا مستقر هستند. این حضور گسترده مبتنی بر توافقنامههای دوجانبه (مانند توافقنامه همکاری دفاعی و اقتصادی 1980) و در چارچوب پیمان ناتو است.
اینجرلیک رسماً و مستقیماً تحت فرماندهی ناتو نیست، اما واشنگتن در چارچوب تعهدات ترکیه به این ائتلاف، از آن برای عملیاتها و لجستیک خود استفاده میکند. این پایگاه در جناح جنوبی ناتو از اهمیت استراتژیک بالایی برای غرب برخوردار است و علاوه بر آمریکا، پرسنل محدودی از سایر کشورهای عضو ناتو مانند انگلیس، اسپانیا و لهستان نیز در آن حضور دارند.
سایه سنگین بمبهای اتمی آمریکا در خاک ترکیه
نویسنده ترکیهای با اشاره به تاریخچه تسلیحات اتمی در ترکیه میافزاید: در گذشته، موشکهای حامل کلاهک هستهای مانند موشکهای «ژوپیتر» به طور عمده در اینجرلیک مستقر بودند.
در جریان بحران موشکی کوبا (اکتبر 1962)، آمریکا در یک معامله محرمانه با شوروی، موشکهای بالستیک میانبرد ژوپیتر خود را در آوریل 1963 از ترکیه خارج کرد.
اما آیا اکنون اینجرلیک عاری از سلاح هستهای است؟ بر اساس گزارشهای معتبر نهادهایی چون فدراسیون دانشمندان آمریکایی (FAS) و طرح تهدید هستهای (NTI)، ایالات متحده همچنان تسلیحات هستهای تاکتیکی خود را در این پایگاه نگهداری میکند.
این تسلیحات در چارچوب برنامه «اشتراک هستهای» ناتو در آنجا مستقر هستند. تخمین زده میشود که هماکنون بین 20 تا 50 بمب هستهای (از نوع B61) در این پایگاه وجود داشته باشد.
مالکیت و کنترل این سلاحها کاملاً در اختیار نهادهای آمریکایی است و ترکیه هیچگونه حق یا اختیاری برای استفاده از آنها ندارد؛ آنکارا صرفاً یک میزبان منفعل است.
سیستم دو کلیده و حاکمیت نقضشده
گزارشهای تحلیلی تا اوایل سال 2026 نیز تایید میکنند که این بمبها هنوز در اینجرلیک هستند. اگرچه سیاست رسمی واشنگتن «ابهام هستهای» است و وجود این بمبها را تایید یا تکذیب نمیکند، اما کارشناسان مستقل بر حضور قطعی آنها اصرار دارند.
مکانیسم استفاده از این سلاحها که به سیستم «دو کلیده» معروف است، نشاندهنده کنترل فیزیکی و عملیاتی مطلق واشنگتن است. در زمان صلح، کنترل صددرصدی با آمریکاست. در زمان جنگ، استفاده از آنها نیازمند تایید رئیسجمهور آمریکا، تصمیم سیاسی ناتو و موافقت کشور میزبان است. با این حال، فیزیک و عملیات سلاح در دستان آمریکاست و این ساختار، استقلال و حاکمیت ملی کشور میزبان را زیر سوال میبرد.
نقش مبهم اینجرلیک در شب کودتا و حوادث زلزله
دیلیپاک در ادامه به طرح سوالات بیپاسخ و امنیتی پرداخته و مینویسد: پس از کودتای نافرجام 15 جولای 2016، پایگاه اینجرلیک با قطعی برق و ممنوعیت خروج مواجه شد. در آن زمان رسانههای غربی از احتمال انتقال بمبهای اتمی به کشوری دیگر سخن گفتند، اما هرگز مشخص نشد واقعاً چه اتفاقی افتاد.
مهمتر از آن، ادعاهایی مبنی بر اینکه جنگندههای حاضر در عملیات هوایی شب کودتا، سوخت خود را از یک هواپیمای سوخترسان برخاسته از پایگاه اینجرلیک دریافت کردهاند، هرگز مورد تحقیق جدی قرار نگرفت!
همچنین مسئله ارتباط احتمالی این پایگاه با باندهای ربایش کودکان پس از زلزله ویرانگر جنوب ترکیه نیز هنوز بررسی نشده است. اگر واقعاً آنگونه که ادعا میشود، همهچیز در این پایگاه تحت کنترل کامل ترکیه است، پس این اتفاقات چگونه رخ داده و چرا هیچ تحقیقی صورت نمیگیرد؟ آیا باز هم پای «یک گربه» در میان است؟
طنز تلخ سپر موشکی کورهجیک و امنیت اسرائیل
تحلیلگر روزنامه «خبر وکتی» در پایان با اشاره به یک طنز تلخ تاریخی در ترکیه مینویسد: ماجرای مضحک «ورود گربه» به اوایل آوریل 2012 و پایگاه راداری «کورهجیک» در مالاتیا بازمیگردد؛ همان رادار هشدار زودهنگام که در چارچوب سپر موشکی ناتو ایجاد شده و در اصل وظیفه رصد تهدیدات علیه رژیم اسرائیل را بر عهده دارد.
در آن زمان، هنگامی که این سیستمهای راداری حیاتی برای مدت کوتاهی از کار افتادند، دلیل رسمی اعلام شده این بود که «یک گربه وارد تاسیسات شده است!» این بهانه در افکار عمومی به شدت مورد تمسخر قرار گرفت و نشان داد که چگونه پایگاههای در اختیار آمریکا و ناتو، حاکمیت ملی را به سخره میگیرند.
انتهای پیام/