به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم، انسان با وقوع هر حادثه‌ای در زندگی فردی یا جمعی خود، معمولا قبل از هر اقدام مؤثری می‌کوشد تا فهم درستی از ماهیت و عوامل وقوع آن به دست آورد و سپس رفتار مناسبی در قبال آن انجام دهد. نکته اینجاست که تعریف واحد و مشخصی از یک حادثه وجود ندارد و هر کسی از ظن خود تلاش می‌کند آن حادثه را بفهمد و این فهم را به دیگران نیز بقبولاند.

آنچه باعث تفاوت در تعاریف ارائه شده از یک حادثه می‌شود، منظر و چشم‌اندازی است که از افق آن به حادثه نگریسته می‌شود. در یک جمعبندی کلی می‌توان منظرهای نگاه به کل هستی و وقایع آن را به دو نگاه دنیایی و دینی تقسیم کرد. 

 انسان سکولار و دنیایی اندیش، به دلیل انکار یا فرع انگاری عالم غیب و اصالت بخشیدن به دنیا، هر پدیده‌ای را با عینک دنیایی می‌نگرد و تحلیل می‌کند و رفتار خود در قبال آن پدیده را نیز بر حسب همین تحلیل دنیایی پایه‌ریزی می‌کند.

در نگاه انسان سکولار، کل هستی معادل همین دنیاست و فراسوی دنیا هیچ مناسباتی وجود ندارد و به همین دلیل باید با چشم دنیایی به حوادث مختلف نگریست و آنها را بر اساس محاسبات «عقل تک‌بعدی» دنیایی خود تبیین و تدبیر کرد.  

اما در نگاه انسان دینی اندیش و توحیدی نگر، اصل مناسبات عالم نه در ظاهر که در باطن آن جریان دارد و دنیا تنها یک مرتبه از مراتب متعدد هستی است که از دنیا آغاز شده و پس از عبور از ملکوت و جبروت به عالم لاهوت می‌رسد.

در این نگاه، همه هستی از جمله انسانها در متن «علم و مشیت خداوند» حضور دارند و هیچ چیزی بیرون از مشیت خداوند و خارج از دایره سنت‌های الهی قرار ندارد؛ بنابراین حتی دستگاه ولایت شیطان هم در متن علم و اراده خداوند و بر اساس سنت‌های الهی عمل می‌کنند. 

 همه ما در هنگام بروز مصیبت، با گفتن «انا لله و انا الیه راجعون» (آیه استرجاع) به خود و اطرافیانمان تسلی خاطر می‌دهیم. این فراز کوتاه قرآنی، با تبیین ماهیت از اویی و به سوی اویی کل هستی، تمام مسیر حرکت انسان از قبل از دنیا تا ابدیت را ترسیم می‌کند.

در این نگاه دنیا نه قرارگاه همیشگی، بلکه گذرگاهی موقتی است که چند صباحی را باید در آن ماند و زیست و توشه‌ای درخور برای حیاتی ابدی اندوخت و رفت. امیر مومنان(ع) در فرازی نورانی با طلب رحمت خداوند برای کسی که بداند از کجاست؟(من أین) در کجاست؟(فی أین) و به کجاست؟ (الی أین) ضمن ارائه تبیینی از ماهیت از اویی و به سوی اویی انسان، ضرورت نگاه و «تعقل سه بعدی» او در قبال در قبال هستی و حوادث آن را برجسته می‌کند. 

 این روزها کشور ما و بلکه تمام آزادگان جهان درگیر دفاع مقدس سوم هستند؛ در این میان افراد مختلفی می‌کوشند تحلیل‌هایی درباره آن ارائه کنند و به روشن شدن ماهیت و ابعاد مختلف آن کمک کنند. اگر از منظر دنیایی به این جنگ نگاه کنیم، کشور ایران و محور مقاومت با امکانات محدود و به تنهایی در مقابل تمام ظرفیت‌های سیاسی، اقتصادی و نظامی نظام سلطه جهانی قرار گرفته است و تاکنون متحمل خسارات جانی و مالی زیادی شده و پس از این نیز این خسارت‌ها ادامه خواهد داشت.

در این نگاه، هر ضایعه‌ای مانند ترور رهبری و فرماندهان خسارتی سنگین برای ایران و یک پیروزی قطعی برای آدمخواران جنایت پیشه است. اما در نگاه توحیدی و با «تعقل سه‌بعدی» همه ما با اراده تکوینی خداوند به دنیا آمده‌ایم و در دوران حضور در دنیا نیز به انواع ابتلائات فردی و جمعی دچار می‌شویم، و سرنوشت ابدی ما نیز به نحوه برخورد ما با این ابتلائات بستگی دارد؛ اگر در این ابتلائات الهی مسئولیت خود را به درستی بشناسیم و خالصانه به آن عمل کنیم.

قطعا پیروزی از آن ماست؛ با نگاه توحیدی، انسان مادامی‌ که در جبهه حق قرار داشته باشد شکست برای او معنایی ندارد و همواره در مسیر «احدی الحسنین» (یا شهادت و رستگاری ابدی و یا پیروزی بر دشمن دنیایی) گام برمی‌دارد و به قول امام عزیزمان خود را «مأمور به تکلیف می‌داند نه مأمور به نتیجه»؛ با نگاه توحیدی و تعقل  سه‌بعدی از اویی و به سوی اویی، در این دفاع مقدس «چه بکشیم و چه کشته شویم ما پیروزیم».

در این نگاه شهادت مرگی تاجرانه است که سعادت ابدی و روزی خوردن در نزد پروردگار را ارزانی انسان می‌کند‌؛ بنابراین هر شهیدی که بر زمین می‌افتد دریچه‌ای نورانی به باطن عالم می‌گشاید و موجبات نزول برکات آسمانی و زمینی را فراهم می‌کند. در نبرد با باطل ما شهدا را از دست نمی‌دهیم بلکه آنها را برای ابدیت به دست می‌آوریم و برای همیشه تاریخ ستارگانی درخشان می‌شوند که در تاریکی جهالت و حیرت ضلالت راه رستگاری را به جویندگان هدایت می‌نمایانند.

یادداشت از: نعمت‌الله کرم‌اللهی استاد دانشگاه باقرالعلوم(ع)

انتهای پیام/