به  گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم،  مرکز آمار ایران  اخیرا گزارش رشد اقتصادی نه‌ماهه سال 1404 را منتشر کرد که نشان‌دهنده بهبود قابل توجه شاخص‌ها در فصل پاییز نسبت به دو فصل ابتدایی سال جاری است.

بر اساس این گزارش، نرخ رشد اقتصادی با احتساب نفت در فصل پاییز 1404 به **2.8 درصدرسیده است. این رقم در حالی ثبت شده که نرخ رشد اقتصادی در فصل بهار منفی 0.2 درصد و در فصل تابستان 0.5 درصد بود. به این ترتیب، اقتصاد ایران پس از تجربه دو فصل رشد ضعیف یا منفی، در پاییز به مدار مثبت بازگشته است .

*تحولات سمت عرضه؛ نشانه‌های بهبود در بخش‌های کلیدی

بررسی آمارهای سمت عرضه حاکی از تحولات مهمی در بخش‌های مختلف اقتصادی است:

1. مثبت شدن همزمان رشد با نفت و بدون نفت**: برای نخستین بار در سال جاری، نرخ رشد اقتصادی با نفت و بدون نفت هر دو مثبت شده است که نشان‌دهنده تعمیق بهبود در اقتصاد کشور است.

2. تأثیر محرک بخش نفت و گاز:بخش استخراج نفت و گاز طبیعی نقش قابل توجهی در بهبود رشد اقتصادی پاییز ایفا کرده است .

3. **خروج صنعت از رکود: بخش صنعت که در بهار و تابستان رشد منفی را تجربه کرده بود، در پاییز 1404 با رشد **0.6 درصدی مواجه شد. کارشناسان کاهش محدودیت‌های ناشی از قطع برق و گاز را از عوامل مؤثر در این بهبود می‌دانند .

4. **رونق ساختمان*: بخش ساختمان نیز پس از مدتی با رشد *2.8 درصدی* در پاییز امسال مواجه شده است. این در حالی است که تورم نهاده‌های ساختمانی در این فصل افزایش قابل توجهی داشته و تورم فصلی نهاده‌های ساختمانی به 18.4 درصد رسیده که نسبت به تابستان 12.1 واحد درصد افزایش نشان می‌دهد .

5. **ادامه رکود در کشاورزی: بخش کشاورزی برای سومین فصل پیاپی رشد منفی را تجربه کرده است. بر اساس گزارش مرکز آمار، این بخش در 9 ماهه نخست سال 1404 رشد منفی 3 درصدی داشته است .

6. **رشد قابل قبول خدمات: بخش خدمات در پاییز امسال رشد **2.6 درصدی* را ثبت کرده که در مقایسه با رشد 0.4 درصدی بهار و 1.1 درصدی تابستان، بهبود چشمگیری نشان می‌دهد. این بخش بیشترین مشارکت مثبت را در رشد اقتصادی فصل پاییز داشته است .

تحولات سمت تقاضا؛ مصرف خصوصی مثبت شد

در سمت تقاضا نیز تحولات مهمی رخ داده است:

- مثبت شدن مصرف خصوصی*: نرخ رشد مصرف نهایی بخش خصوصی به عنوان مهم‌ترین جزء تشکیل‌دهنده تقاضای کل، پس از پنج فصل رشد منفی، در پاییز 1404 به محدوده مثبت بازگشته است. این نشان‌دهنده بهبود نسبی تقاضای خانوارهاست، هرچند بررسی 9 ماهه نشان می‌دهد هزینه مصرف نهایی بخش خصوصی در مجموع منفی 0.1 درصد بوده است .

- تداوم افت سرمایه‌گذاری: تشکیل سرمایه ثابت ناخالص (سرمایه‌گذاری) برای پنجمین فصل پیاپی رشد منفی یا صفر را تجربه کرده است. بررسی 9 ماهه سال 1404 نشان می‌دهد تشکیل سرمایه ثابت ناخالص با کاهش 3 درصدی مواجه شده که مهم‌ترین نقطه ضعف تصویر کنونی اقتصاد به شمار می‌رود .

**چالش‌های همزمان؛ تورم تولیدکننده در مسیر صعودی

در کنار خبرهای خوش رشد اقتصادی، داده‌های مرکز آمار از افزایش قابل توجه تورم تولیدکننده در پاییز 1404 حکایت دارد. شاخص قیمت تولیدکننده در این فصل نسبت به فصل قبل 13.8 درصد و نسبت به فصل مشابه سال قبل 53.7 درصد افزایش یافته است. تورم سالانه تولیدکننده نیز به 45.5 درصد رسیده که نسبت به تابستان 7 واحد درصد افزایش نشان می‌دهد .

در بخش صنعت، تورم فصلی 11.7 درصد و تورم سالانه 44.5 درصد ثبت شده که فشار هزینه‌ای بر تولیدکنندگان صنعتی را نشان می‌دهد .

**نگاه کارشناسی؛ رشد مثبت اما شکننده

کارشناسان اقتصادی معتقدند آمارهای پاییز 1404 نشان می‌دهد اقتصاد ایران به‌رغم چالش‌های داخلی و بین‌المللی، در نیمه دوم سال به سمت بهبود حرکت کرده است. رشد یک درصدی تولید ناخالص داخلی در 9 ماهه نخست سال 1404 نسبت به مدت مشابه سال قبل، که 0.8 واحد درصد بیشتر از رشد 6 ماه اول است، تأییدی بر این بهبود نسبی است .

با این حال، تداوم کاهش سرمایه‌گذاری و رشد منفی در تشکیل سرمایه ثابت ناخالص، زنگ خطری برای آینده اقتصاد محسوب می‌شود. کاهش سرمایه‌گذاری در ماشین‌آلات و ساختمان می‌تواند در بلندمدت به کاهش تولید، افزایش بیکاری و تضعیف رقابت‌پذیری صنایع منجر شود .

گزارش نه‌ماهه مرکز آمار ایران در مجموع نشان می‌دهد اقتصاد کشور در پاییز 1404 به آرامی در حال خروج از وضعیت رکودی بوده است. رشد 2.8 درصدی با نفت، مثبت شدن همزمان رشد با نفت و بدون نفت، بهبود در بخش‌های صنعت، ساختمان و خدمات، و بازگشت مصرف خصوصی به مدار مثبت از جمله نشانه‌های این بهبود هستند. با این حال، تداوم رشد منفی بخش کشاورزی، کاهش سرمایه‌گذاری و افزایش تورم تولیدکننده از جمله چالش‌هایی است که می‌تواند تداوم این بهبود را با خطر مواجه کند.

انتهای پیام/