به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرج، جنگ اخیر میان ایران و ائتلاف آمریکا و اسرائیل، معادلات امنیتی خلیج‌فارس را وارد مرحله‌ای تازه کرده است؛ مرحله‌ای که به نظر می‌رسد بازگشت به وضعیت پیشین در آن دشوار باشد.

در روزهای نخست درگیری، حملات متقابل نه‌تنها اهداف نظامی بلکه زیرساخت‌های حیاتی انرژی، حمل‌ونقل و تجارت را نیز تحت تأثیر قرار داد که این مسئله برای کشورهای عربی حاشیه خلیج‌فارس که اقتصادشان به ثبات و سرمایه‌گذاری خارجی وابسته است، زنگ خطری جدی محسوب می‌شود.

کشورهایی مانند عربستان، امارات، قطر و عمان که طی سال‌های گذشته تلاش می‌کردند میان تهران و واشنگتن نوعی موازنه برقرار کنند، اکنون با واقعیتی متفاوت روبه‌رو هستند و ادامه درگیری‌ها می‌تواند آن‌ها را به سمت همگرایی امنیتی بیشتر و همکاری دفاعی گسترده‌تر سوق دهد.

در عین حال، پرسش مهم این است که میزان اتکا به حمایت نظامی آمریکا در آینده چگونه خواهد بود و آیا این کشورها به سمت تنوع‌بخشی به شرکای امنیتی خود حرکت خواهند کرد یا خیر؟

از منظر اقتصادی نیز هرگونه ناامنی در خلیج‌فارس به‌طور مستقیم بر بازار جهانی انرژی اثر می‌گذارد و می‌تواند موجب افزایش قیمت نفت و گاز شود که همین موضوع اهمیت راهبردی این منطقه را دوچندان می‌کند.

حتی اگر جنگ مهار شود، پیامدهای آن باقی خواهد ماند. توازن قوا، ائتلاف‌های منطقه‌ای و محاسبات امنیتی دولت‌ها در حال بازتعریف است و خلیج‌فارس پس از این بحران، بی‌تردید با گذشته متفاوت خواهد بود.

این جنگ می‌تواند منابع دفاعی کشورهای منطقه را تحت فشار قرار دهد، به‌خصوص در زمینه موشک‌های دفاعی ضد بالستیک که به‌طور گسترده برای مقابله با حملات ایران مصرف می‌شود و ذخایر آن‌ها ممکن است سریع‌تر از توان تولید جایگزین شود.

ایران تلاش می‌کند که بازارهای انرژی و اقتصاد جهانی را هم تحت تأثیر قرار دهد؛ برای مثال اختلال در پایانه‌های گاز مایع در قطر می‌تواند عرضه انرژی اروپا را به خطر بیندازد و کشورهای اروپایی را نیز وارد معادله کند.

جنگ فعلی پیچیدگی‌های جدیدی دارد؛ ایران ظرفیت‌های نظامی خود را افزایش داده، واکنش‌ها به حملات گسترده‌تر شده و در کنار اهداف نظامی، پیامدهای اقتصادی، سیاسی و امنیتی منطقه‌ای نیز اهمیت یافته‌اند.

آن‌ها معتقدند که این روند می‌تواند روند توقف درگیری را دشوارتر کند و آمریکا را در موقعیتی قرار دهد که برای پایان جنگ مجبور به پرداخت هزینه‌های بیشتر شود تا آنچه ابتدا انتظار می‌رفت.

یادداشت: محمدعلی حسن نیا، کارشناس مسائل بین‌الملل

انتهای پیام/