گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم- تنش در خاورمیانه دامن اقیانوس هند را هم گرفت. یک فروند زیردریایی آمریکا بامداد چهارشنبه ناوچه جنگی ایران، «IRIS دنا» را در منطقه انحصاری اقتصادی سریلانکا هدف قرار داد و غرق کرد. در این حادثه دست‌کم 100 سرنشین ناوچه شهید یا ناپدید شده‌اند و 32 تن دیگر نجات یافتند.

اما آنچه این رویداد را برای منطقه و به‌ویژه هند به یک بحران ژئوپلیتیک تبدیل کرده، زمان و مکان وقوع آن است: ناوچه دنا تنها چند روز پیش از این حمله، مهمان رسمی رزمایش بزرگ نیروی دریایی هند بود.

 شناوری که از مهمانی دوستانه هند برنمی‌گردد

ناوچه IRIS دنا در بازه 15 تا 25 فوریه (27 بهمن تا 7 اسفند) در رزمایش بین‌المللی «International Fleet Review» در سواحل هند شرکت داشت. این مانور که یکی از بزرگترین رزمایش‌های دریایی منطقه به شمار می‌رود، میزبان ناوگانی از 40 کشور از جمله آمریکا و روسیه بود.

حمله به این شناور در مسیر بازگشت از یک رویداد دوستانه به میزبانی دهلی نو، دولت نارندرا مودی را در موقعیتی بسیار دشوار قرار داده است.

سکوت خبری و معمای اطلاع‌رسانی

نخستین پرسشی که اکنون محافل دیپلماتیک را مشغول کرده این است: آیا آمریکا پیش از انجام این عملیات، هند را در جریان گذاشته بود؟

بلومبرگ می‌گوید وزارت‌خانه‌های دفاع و امور خارجه هند به درخواست‌ها برای اظهارنظر پاسخی نداده‌اند. سفارت آمریکا در دهلی نو نیز تا لحظه مخابره این خبر سکوت کرده است. این سکوت دوگانه، گمانه‌زنی‌ها را درباره غافلگیر شدن دهلی نو یا بی‌توجهی واشنگتن به ملاحظات یک شریک مهم تقویت کرده است.

 تبدیل حیاط خلوت هند به منطقه جنگی

براهما چلانی، استاد برجسته مطالعات استراتژیک در مرکز پژوهش‌های سیاسی دهلی نو، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «با غرق کردن شناوری که از یک رزمایش چندملیتی به میزبانی هند بازمی‌گشت، واشنگتن عملاً همسایگی دریایی هند را به منطقه جنگی تبدیل کرد و پرسش‌های ناراحت‌کننده‌ای درباره اقتدار هند در حیاط خلوت خودش مطرح ساخت.»

این حمله در آب‌های سریلانکا رخ داده؛ منطقه‌ای که هند به طور سنتی آن را جزئی از حوزه نفوذ طبیعی خود می‌داند و اغلب با کلمبو مانورهای گشت‌زنی مشترک برگزار می‌کند.

معمای دهلی نو؛ موازنه میان واشنگتن و منافع ملی

هند در سال‌های اخیر سیاست ظریفی را در قبال خاورمیانه دنبال کرده است. دهلی نو از یک سو روابط نزدیکی با اسرائیل دارد و از سوی دیگر با ایران در پروژه‌هایی مانند بندر چابهار همکاری می‌کند. در عین حال، ارتش هند برای مدرن‌سازی تجهیزات خود شدیداً به همکاری با آمریکا وابسته است.

این حادثه موازنه‌ای را که دهلی نو به دقت حفظ کرده بود، برهم زده است. هند که در جنگ اوکراین نیز مسیر بی‌طرفی را برگزید و با خرید نفت از روسیه خشم غرب را برانگیخت، اکنون با بحرانی بسیار نزدیک‌تر به مرزهای خود روبه‌روست.

پیامدهای استراتژیک

این رویداد غیر از فشار دیپلماتیک، نگرانی‌های امنیتی جدی نیز برای هند ایجاد کرده است. حضور یک زیردریایی تهاجمی آمریکا در یکی از شلوغ‌ترین کریدورهای کشتیرانی جهان، پرسش‌هایی را درباره امنیت خطوط تجاری و حاکمیت دریایی منطقه ایجاد کرده است.

کارشناسان معتقدند دهلی نو اکنون در بن‌بستی راهبردی گرفتار شده: اگر سکوت کند، اقتدارش در منطقه زیر سوال می‌رود و اگر اعتراض کند، ممکن است روابطش با واشنگتن، که به ویژه در حوزه دفاعی برایش حیاتی است، تیره شود.

انتهای پیام/