نگاهی به سیمای درخشان شهید امام خامنه‌ای

به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم، شهادت جانگداز رهبر شجاع، مبارز خستگی‌ناپذیر و پیشوای استثنایی، امام شهید آیت‌الله خامنه‌ای را تسلیت عرض می کنم. ایشان از جهات و ابعاد مختلف، شخصیتی استثنایی و تکرارنشدنی در تاریخ است.

 ویژگی‌های مختلف ایشان در ابعاد گوناگون شخصیتی، واقعاً کم‌نظیر و بی‌نظیر است و زندگی بسیار غنی، درخشان و میراثی گرانبها برای ما و همه کسانی که در جستجوی حقیقت، عدالت، جامعه‌سازی و تمدن‌سازی هستند، برجای گذاشتند.

از نظر علمی:

ایشان دارای استعداد درخشان و نخبگی خاصی بودند و در تحصیلاتشان بسیار موفق بودند. در زمان کوتاهی توانستند مدارج علمی را با سرعت و موفقیت طی کنند. از همان جوانی، جامعیت علمی در ایشان دیده می‌شد. جامعیت در علوم حوزوی و دینی، علوم ادبی، اندیشه معاصر و مطرح در آن زمان، از فقه و اصول و رجال و حدیث و تفسیر و ادبیات تا کلام و اندیشه های اجتماعی. 

ایشان هم در علوم دینی حوزوی به سبک سنتی تبحر داشتند، و هم با معارف زمان حاضر و عصر جدید و ادبیات جهانی آشنا بودند. با مکتب‌های فکری زمان خودشان، با اندیشه‌های سیاسی و اجتماعی آشنا بودند و مطالعات گسترده‌ای در حوزه‌های مختلف معرفتی داشتند که کم‌نظیر است.

 سخنرانی‌های ایشان در سال 53 شمسی، که در کتاب «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن» بیان شده، نشان می‌دهد که آیت‌الله خامنه‌ای در سی و چند سالگی در اوج تسلط بر اندیشه اسلامی بود. 

نحوه طرح مباحث قرآنی و عقیدتی و شیوه تفسیر و برداشت ایشان در آن زمان، نگاه جامع و تمدنی ایشان را نشان می‌دهد. 

ایشان از پیشگامان اندیشه در باب امتداد اجتماعی معارف دینی هستند. از توحید و نبوت و امامت و سایر آموزه‌های دینی به گونه‌ای سخن می‌گویند که علاوه بر جنبه‌های اعتقادی و هستی‌شناختی آنها، استلزامات اجتماعی این باورها را نیز پیگیری می‌کنند. 

باورهای دینی به نظر ایشان صرفاً باورهای انتزاعی و قلبی نیستند، بلکه علاه بر آن نتایج و پیامدهای عملی در زندگی فردی و اجتماعی دارند و می توانند مبنای جامعه‌سازی و تمدن‌سازی باشند. 

بر همین اساس، ایشان با اسیب شناسی فلسفه، طرح امتداد اجتماعی فلسفه را مطرح  کردند. ایشان به طور جدی پیگیری امتداد اجتماعی فلسفه را از پژوهشگران و مشتغلان به فلسفه در حوزه‌های علمیه مطالبه می کردند. 

ایشان از مجموع معارف و آموزه‌های دینی و اندیشه‌های بیرون دینی، از ادبیات تا تاریخ، فلسفه، علوم اجتماعی و ادغام آنها در همدیگر، به تولید اندیشه‌های نابی رسیدند در باب معارف دینی، و در حوزه تمدن‌سازی و مدیریت حیات انسانی به اندیشه های رسیدند، که در سخنان و بیانات مختلفشان در مناسبت های مختلف می‌توان آنها را جست و جو کرد. 

بر اساس اندیشه‌های ایشان، می‌توان یک جهان‌بینی و نظام فکری با رویکرد تمدنی را بازسازی کرد.

از نظر اخلاقی:

ایشان دارای اخلاق کریمانه و بزرگوارانه بودند. اخلاق جوانمردانه و آزادمنشی از ویژگی‌های ایشان است. 

کسانی که با ایشان حشر و نشر داشتند، این خصوصیات را آشکارا در ایشان می‌دیدند. انسان آزادمنش، خوش مشرب و خوش بین، و دارای نگاه مثبت بودند. کسانی که با او ارتباط و نشست و برخاست داشتند، شیفته اخلاق و منش او بودند.

 مارکسیست‌هایی که در زندان هم‌بند ایشان بودند، مجذوب شخصیت و منش آزاداندیش و ویژگی‌های اخلاقی متعالی ایشان بودند. 

ایشان دارای سعه صدر و تحمل افکار و عقاید گوناگون، گرایش‌ها و سلایق مختلف بودند. با اینکه خودشان دارای اصول مسلم و استوار و راسخ بودند، اما با این حال سعه صدر داشتند و افکار و عقاید و گرایش‌های مختلف را میشنیدند و وارد گفتگوی دوستانه با صاحبان اندیشه‌های مختلف می‌شدند. 

نگاه وحدت‌گرایانه و تقریبی که ایشان داشتند، آشکارتر از آن است که نیاز به توضیح داشته باشد. اصولاً نگاهشان جهانی بود و رهبری او در افق گسترده جهانی بود.

از نظر معنوی:

ایشان گام‌های بسیار بلندی برای خودسازی و سلوک معنوی و تقرب به درگاه پروردگار برداشتند که آثار آن در شخصیت ایشان دیده می شد. دل بسته نبودن به دنیا، به جاه و مقام، در حالی که بالاترین جایگاه اجتماعی را داشتند، زندگی زاهدانه‌اش که هیچ انسان با انصافی نمی‌تواند آن را نادیده بگیرد، نشان‌دهنده غنای درونی و عدم دلبستگی او به زخارف دنیاست. 

امام شهید ما یک عارف بود. او اهل ذکر و عبادت و معنویت و طهارت و انجام نوافل و مراقبه و عبادت و تضرع و اشک و آه و توسل و قرائت قرآن بود به طوری که کمتر کسی را می توان یافت که اینقدر التزام به آداب و سلوک معنوی داشته باشد، آن هم کسی که سنگین‌ترین مسئولیت اجتماعی و مدیریتی را بر دوش دارد، و با این حال این جنبه را از دست نمی‌دهد. 

مومن به تمام معنای کلمه، معنوی اما نه مقدس مأب و متعصب و در اوج سعه صدر و آزاداندیشی. 

ایشان جمع میان عرفان و اندیشه، عبادت و سلوک،  مراقبه و تفکر، و مبارزه و حماسه و مدیریت اجتماعی،کرده بود.  چه کسی را می‌توانید پیدا کنید در این سطح این ویژگی‌ها را داشته باشد!

جهاد و مبارزه

امام شهید ما از جوانی در مسیر مبارزه و جهاد بودند،مبارزی شجاع، پرشور، و خستگی ناپذیر. بارها دستگیر و زندانی و تبعید شدند. شکنجه های طاقت فرسا دیدند و بارها تا مرز اعدام پیش رفتند. ترسی از ساواک نداشت با اینکه نام ساواک لرزه بر دلها می انداخت.

این مبارزه و جهاد پس از انقلاب نیز تاپایان عمر پربرکتش ادامه داشت. حضورش در دفاع مقدس، ترور او بدست منافقین، نبرد بی امان او با استکبار و صهیونیسم نیازی به گفتن ندارد. 

تجربه‌های بی‌مانند

او کوهی از تجربه را در خود جمع کرده بود:

درک دقیق دو دوره حساس از تاریخ ایران (پیش و پس از انقلاب) با حضور فعال و تعیین کننده و نقش آفرینی موثر

تجربه سالها مبارزه با استبداد

تجربه جنگ طولانی و حضور در جبه های نبرد در رده بالای فرماندهی

تجربه ریاست جمهوری و مسئولیت اجرایی کشور در شرایط بحرانی

حدود چهار دهه رهبری جمهوری اسلامی و جبهه مقاومت و مدیریت موفقیت آمیز در بحران های گوناگون،

ناخدایی که توانست کشتی انقلاب را در دریای متلاطم و طوفانی به ساحل نجات برساند.

پیشوایی که توانست ایران را از کشوری ضعیف و عقبمانده و وابسته به کشوری مستقل تبدیل کند که از نظر علمی قله های بزرگی را فتح کرده و از نظر نظامی ابرقدرتها و مستکبران عالم را به زانو درآورده است.

آخرین افتخار او نیل به فوز عظیم شهادت بود که پس از عمری پربرکت به عنوان هدیه ای الهی دریافت کرد.

چه زندگی پرباری
چه سعادتی
چه عاقبت نیکی
گوارایش باد

نام بلند آیت الله شهید خامنه‌ای برای ابد در تاریخ جهان به عنوان یک پیشوای استثنائی زنده خواهد ماند.

و داغ او برای همیشه در سینه‌های مجروح ما خواهد ماند و جگر های سوخته ما تا روز دیدار در شعله‌های فراقش خواهد سوخت!

او می‌رود دامن‌کشان 
من رنج تنهایی‌چشان
دیگر من مپرس از من نشان
کز دل نشانم می‌رود

وا اسفا
وا ابتا
وا اماما

نویسنده: دکتر محمد فنایی‌اشکوری، استاد حوزه و دانشگاه

انتهای پیام/