به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، امام شهید؛ آیت الله خامنه‌ای، رهبر فقید انقلاب اسلامی، در طول چهار دهه رهبری خود، همواره نگاهی راهبردی و آینده‌نگر به مقوله علم و فناوری داشتند.

ایشان علم را مبنای قدرت، عزت و استقلال کشور می‌دانستند و همواره بر «جهاد علمی» و «مرجعیت فناوری» تأکید می‌کردند. نگاهی به پیشرفت‌های خیره‌کننده ایران در عرصه‌های مختلف علمی و فناوری، از پزشکی و نانو تا هوافضا و سلول‌های بنیادی، گواهی روشن بر تأثیر عمیق این رهنمودهاست. امروز، ایران اسلامی به‌برکت این نگاه بلند، به رتبه‌های نخست علمی در منطقه و جهان دست یافته و به قطب علمی جهان اسلام تبدیل شده است.

فصل اول: تبیین استراتژی؛ از «جنبش نرم‌افزاری» تا «سیاست‌های کلی»

نگاه تحول‌آفرین رهبر انقلاب به مقوله علم، صرفاً به توصیه‌های اخلاقی خلاصه نمی‌شد، بلکه ایشان با تبیین یک دکترین جامع، نقشه راه پیشرفت کشور را ترسیم کردند. مهم‌ترین سند در این زمینه، ابلاغ "سیاست‌های کلی علم و فناوری" در تاریخ 29 مهر 1393 بود که در اجرای بند یک اصل 110 قانون اساسی صورت گرفت. این سند که حاصل مشورت با مجمع تشخیص مصلحت نظام بود، یک منشور کامل برای نجات کشور از وابستگی و رسیدن به قله‌های افتخار است.

ایشان در این سند، هدف غایی را «جهاد مستمر علمی با هدف کسب مرجعیت علمی و فناوری در جهان» تعیین کردند. این سند راهبردی شامل بندهایی بود که هر یک به‌تنهایی می‌تواند موضوع یک گزارش مفصل باشد؛

تولید علم و نظریه‌پردازی: ایشان بر تولید علم و توسعه نوآوری تأکید داشتند که نتیجه آن، رشد انفجاری تولیدات علمی ایران و قرار گرفتن در زمره پرتولیدترین کشورهای جهان بود. ایران که پیش از انقلاب سهم ناچیزی در تولید علم جهان داشت، به‌برکت این رهنمودها، در سال‌های اخیر به رتبه‌های بالا در تولید علم دست یافت.

تبدیل ایران به قطب علمی منطقه: ایشان ارتقای جایگاه جهانی و تبدیل ایران به قطب علمی و فناوری جهان اسلام را هدف‌گذاری کردند. امروز بحمدالله شاهد هستیم که دانشگاه‌های ایران میزبان هزاران دانشجو و استاد از کشورهای اسلامی است و پارک‌های علم و فناوری ایران به الگویی برای سایر ملت‌های مسلمان تبدیل شده‌اند.

توسعه علوم پایه و فناوری‌های پیشرفته: تأکید ویژه ایشان بر دستیابی به علوم و فناوری‌های پیشرفته، باعث شد ایران علی‌رغم تحریم‌های ظالمانه، به فناوری هسته‌ای بومی، دانش طراحی و ساخت ماهواره‌بر، فناوری نانو و سلول‌های بنیادی دست یابد و نام خود را در جمع کشورهای صاحب این فناوری‌ها ثبت کند.

فصل دوم: اقتصاد دانش‌بنیان؛ تحقق شعار "ما می‌توانیم"

یکی از برجسته‌ترین محورهای مورد تأکید رهبر انقلاب، خارج کردن علم از محیط دانشگاه و وارد کردن آن به عرصه اقتصاد و زندگی مردم بود. ایشان در سیاست‌های ابلاغی خود به‌صراحت بر «افزایش سهم علم و فناوری در اقتصاد و درآمد ملی» و «حمایت مادی و معنوی از فرآیند تبدیل ایده به محصول» تأکید کردند.

این نگاه راهبردی منجر به شکل‌گیری و رشد چشمگیر شرکت‌های دانش‌بنیان در کشور شد. در سال‌های اخیر، هزاران شرکت دانش‌بنیان در کشور تأسیس شده‌اند که با تکیه بر دانش بومی، محصولات راهبردی در حوزه‌های پزشکی، صنعت، کشاورزی و فناوری اطلاعات تولید کرده‌اند.

از تولید داروهای بیولوژیک پیچیده و تجهیزات پیشرفته پزشکی که ایران را از واردات بی‌نیاز کرد تا طراحی و ساخت توربین‌های گازی و تجهیزات نفت و گاز، همه و همه ثمره همان نگاه بلندی است که فرمود: «افزایش سهم تولید محصولات و خدمات مبتنی بر دانش پیشرفته و فناوری داخلی در تولید ناخالص داخلی با هدف دستیابی به سهم 50 درصد».

فصل سوم: خودباوری و شکستن انحصار علمی

رهبر انقلاب همواره بر عنصر «خودباوری» و «شجاعت علمی» تأکید می‌کردند و آن را رمز عبور از موانع می‌دانستند. در شرایطی که دشمنان با تحریم‌های همه‌جانبه به‌دنبال متوقف کردن چرخ علم و صنعت ایران بودند، ایشان با اعتماد به نفس دادن به دانشمندان جوان، آنان را به حرکت در مرزهای دانش تشویق می‌کردند. ایشان در سیاست‌های ابلاغی خود بر «ارتقاء روحیه نشاط، امید، خودباوری، نوآوری نظام‌مند، شجاعت علمی و کار جمعی» تأکید ویژه‌ای داشتند.

همین روحیه بود که باعث شد دانشمندان ایرانی در حوزه سلول‌های بنیادی به جمع 10 کشور برتر جهان بپیوندند، در فناوری نانو رتبه چهارم جهان را کسب کنند و در طراحی و ساخت ماهواره و ارسال موجود زنده به فضا به موفقیت‌های بزرگی دست یابند، این موفقیت‌ها در حالی به دست آمد که کشور تحت شدیدترین تحریم‌های علمی و فناوری قرار داشت و این یعنی پیروزی اراده بر تهدید.

راهی که ادامه دارد

امام شهید انقلاب با تدبیر و دوراندیشی خود، چراغ راه علم و فناوری ایران را روشن کردند و مسیر را تا رسیدن به قله‌های مرجعیت علمی ترسیم کردند. امروز اگرچه ایشان میان ما نیستند، اما آن نقشه راه و آن روحیه خودباوری و جهاد علمی که در دل ملت ایران و به‌ویژه میان دانشمندان و پژوهشگران جوان نهادینه شده است، ماندگار و استوار خواهد بود.

پیشرفت‌های علمی ایران که امروز مایه مباهات است، ثمره درخت پرباری است که رهبر انقلاب آن را آبیاری کردند و اینک وظیفه ماست که با تمسک به آن رهنمودها، این راه را با قدرت ادامه دهیم تا ان‌شاءالله به قله‌های نهایی مرجعیت علمی جهان اسلام دست یابیم.

انتهای پیام/+