به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، وبینار آموزشی ویژه ماه مبارک رمضان به‌همت دپارتمان درمان معنوی مرکز طلیعه سلامت با سخنرانی دکتر مسعود جان‌بزرگی، عضو هیئت علمی روان‌شناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه برگزار شد.
جان‌بزرگی در این نشست با استناد به تحقیقات دو دهه اخیر، به کالبدشکافی ابعاد روان‌شناختی دعا پرداخت و بیان داشت که آزمایش‌های فیزیولوژیک نشان می‌دهند دعا با فعال‌سازی «لوب فرونتال» مغز، نقشی کلیدی در تنظیم هیجانات منفی همچون خشم و کاهش اضطراب ایفا می‌کند.
وی اذعان داشت که دعا صرفاً یک درخواست ساده نیست، بلکه یک «وضعیت وجودی» است که با خارج کردن انسان از پیله خودمحوری و سوق دادن او به‌سوی خدامحوری، تنهایی وجودی بشر را درمان می‌کند.

این نظریه‌پرداز روان‌شناسی معنوی، با تمرکز بر فرازهای دعای ابوحمزه ثمالی، پنج کارکرد اساسی برای دعا تبیین کرد، و نخستین کارکرد را «مکانیزم فعال‌ساز وصل» دانست و اظهار داشت که دعا با ایجاد دیالوگ در روان، بیماری‌های ناشی از روان یک‌طرفه را درمان می‌کند. وی در ادامه، «رشد و تعالی»، «جهت‌دهی به هویت»، «درمان قلب» (بستری برای برون‌ریزی ایمن هیجانات) و «تولید امید و خلاقیت» را از دیگر برکات روان‌شناختی نیایش برشمرد.
جان‌بزرگی تبیین کرد که دعا ذهن را از انسداد خارج می‌کند و با باور به گشوده شدن امکان‌های جدید، خلاقیت روانی فرد را به‌شدت افزایش می‌دهد.

استاد پژوهشگاه حوزه و دانشگاه با اشاره به آیه 186 سوره بقره، تبیین کرد که حقیقت دعا، درکِ نزدیکی و حضور الهی است. وی اذعان داشت که وقتی این حضور برای انسان ملموس شود، ترس‌های موهوم فرو می‌ریزد و روان از «حالت انسداد و نشخوار فکری» خارج می‌شود.
به‌گفته وی، حضرت امام علی‌بن الحسین السجاد(ع) در دعای ابوحمزه، نقشه زندگی بهتر را بر پایه مفاهیمی چون توکل، حسن‌ظن و امید ترسیم کرده و این دعا را به‌مثابه مجهزترین بیمارستان برای شفای دردهای باطنی در اختیار انسان قرار داده است.

در بخش دیگری از این نشست، حجت‌الاسلام والمسلمین عباس پسندیده، رئیس پژوهشکده اخلاق و روان‌شناسی اسلامی، به تبیین جایگاه دعا در سبک زندگی پرداخت.
وی با استناد به آیه 77 سوره فرقان بیان داشت که ذات انسان عینِ نیاز و احتیاج است و هیچ بشری خالی از دعا نیست؛ چراکه همه برای رفع نیاز خود، قدرتی را فرا می‌خوانند.
پسندیده تبیین کرد که تفاوت اصلی در «منبع دعا» نهفته است؛ اگر انسان به‌جای خداوند، به پول، مقام یا امور مادی التجا کند، از ارزش حقیقی خود سقوط کرده است. وی همچنین با اشاره به مناجات شعبانیه، تصریح کرد که دعا یک توجه دوسویه است که در آن سالک با تمسک به حق، خود را در معرض اقبال و توجه پروردگار قرار می‌دهد.

حجت‌الاسلام پسندیده در پایان تبیین کرد که دعا باید به جزئی تفکیک‌ناپذیر از برنامه روزانه انسان موفق تبدیل شود. وی خاطرنشان کرد که اختصاص زمانی مشخص برای مناجات، نه یک توصیه اخلاقی صرف، بلکه تمرینی حیاتی برای حفظ سلامت روان و حرکت در مسیر رشد و کمال است.

انتهای پیام/+