به گزارش خبرگزاری تسنیم از کردستان، نهم تا پانزدهم اسفندماه، بهانه‌ای تقویمی برای یادآوری یکی از بنیادی‌ترین سرمایه‌های حیات‌بخش کشور و تأمل دوباره بر سرمایه‌ای خاموش اما سرنوشت‌ساز است؛ منابع طبیعی، نعمتی خدادادی که امنیت زیستی، اقتصادی و حتی اجتماعی جوامع و حیات امروز و فردا به آن گره خورده و هرگونه غفلت در حفظ آن، آینده‌ای پرهزینه را برای نسل‌های آینده رقم خواهد زد.

در کشوری همچون ایران که بخش قابل توجهی از اقلیم آن در کمربند خشک و نیمه‌خشک جهان قرار دارد، منابع طبیعی صرفاً یک دارایی محیط‌زیستی نیست، بلکه ستون پایداری توسعه، معیشت و زیست نسل‌های آینده محسوب می‌شود. جنگل‌ها، مراتع، خاک و منابع آبی، نه‌تنها نقش تنظیم‌کننده اکوسیستم را ایفا می‌کنند، بلکه در کاهش مخاطراتی چون سیلاب، فرسایش خاک، ریزگردها و تغییرات اقلیمی نقشی حیاتی دارند.

در این شرایط؛ اهمیت حفاظت از منابع طبیعی دوچندان است. محدودیت‌های اقلیمی، ارزش هر هکتار جنگل، مرتع و هر ذره خاک حاصلخیز را به یک سرمایه راهبردی ملی تبدیل کرده است. جنگل‌ها و مراتع نقش اساسی در کنترل سیلاب‌ها، جلوگیری از فرسایش خاک، کاهش ریزگردها و تعدیل تغییرات اقلیمی دارند؛ کارکردهایی که جایگزین‌پذیر نیستند و با هیچ فناوری مصنوعی به‌طور کامل قابل جبران نخواهند بود.

در این میان، استان کردستان به‌عنوان یکی از غنی‌ترین استان‌های کشور از نظر تنوع زیستی، پوشش جنگلی و مراتع طبیعی، جایگاهی ویژه در نقشه منابع طبیعی ایران دارد. جنگل‌های ارزشمند زاگرس، مراتع گسترده، تنوع کم‌نظیر گونه‌های گیاهی و اقلیم کوهستانی، کردستان را به یکی از ذخیره‌گاه‌های راهبردی طبیعت کشور تبدیل کرده است؛ ظرفیتی که اگر به‌درستی مدیریت شود، می‌تواند پیشران توسعه پایدار منطقه باشد.

این ظرفیت خدادادی، علاوه بر نقش زیست‌محیطی، می‌تواند موتور محرک توسعه پایدار، گردشگری طبیعی و معیشت پایدار جوامع محلی باشد؛ ظرفیتی که در صورت مدیریت هوشمندانه، همزمان محیط‌زیست و اقتصاد منطقه را تقویت می‌کند.

با این حال، این سرمایه عظیم خدادادی با تهدیدهای جدی مواجه است؛ از تخریب جنگل‌ها و چرای بی‌رویه گرفته تا تغییر کاربری اراضی، آتش‌سوزی‌های مکرر، کم‌آبی و فشارهای ناشی از توسعه ناپایدار. تجربه سال‌های اخیر نشان داده است که هزینه بی‌توجهی به منابع طبیعی، بسیار سنگین‌تر از سرمایه‌گذاری برای حفاظت و احیای آن‌هاست. هزینه‌هایی که گاه در قالب بحران‌های زیست‌محیطی بروز می‌یابد.

حفظ منابع طبیعی، صرفاً مسئولیت یک دستگاه یا نهاد خاص نیست؛ این یک مأموریتی ملی و اجتماعی است که بدون مشارکت مردم، جوامع محلی، رسانه‌ها و نخبگان به نتیجه نخواهد رسید. مردمی‌سازی حفاظت از طبیعت، آموزش همگانی و تقویت حس تعلق اجتماعی به منابع طبیعی، مهم‌ترین راهبرد عبور از بحران‌های زیست‌محیطی است.

استان کردستان به دلیل پیوند تاریخی و فرهنگی مردمش با طبیعت، ظرفیت کم‌نظیری برای تحقق این رویکرد دارد. بهره‌گیری از دانش بومی، مشارکت روستاییان، توسعه الگوهای معیشتی سازگار با محیط‌زیست و حمایت از طرح‌های احیای منابع طبیعی و مرتع و بهره‌گیری از توان نخبگان و دانشگاه‌ها، می‌تواند این استان را به الگوی موفق مدیریت پایدار طبیعت در کشور تبدیل کند.

هفته منابع طبیعی، فرصتی برای کاشت نهال و برگزاری مراسم نمادین است، اما مهم‌تر از آن، بازنگری در رویکردها و سیاست‌هاست. اگر منابع طبیعی را نه به‌عنوان «منبع مصرف»، بلکه به‌مثابه «امانت الهی» بنگریم، آنگاه حفاظت از آن به یک وظیفه اخلاقی، دینی و ملی تبدیل خواهد شد؛ وظیفه‌ای که کوتاهی در آن، آیندگان را از حق طبیعی‌شان محروم می‌کند.

بی‌تردید آینده توسعه ایران و استان کردستان، از مسیر صیانت هوشمندانه از منابع طبیعی می‌گذرد. امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند تصمیم‌های شجاعانه، برنامه‌ریزی علمی و عزم همگانی برای حفظ این سرمایه‌های بی‌بدیل هستیم؛ سرمایه‌هایی که اگر از دست بروند، بازگرداندن آن‌ها شاید دیگر ممکن نباشد.

هفته منابع طبیعی یادآور این حقیقت است که طبیعت، میراث مشترک نسل‌هاست؛ میراثی که پاسداشت آن، معیار بلوغ توسعه و مسئولیت‌پذیری ما در برابر فردای کشور به ویژه استان کردستان خواهد بود.

انتهای پیام/485