روایت یک بانوی کیشی از احیای هویت بومی؛ «تک‌بادگیر تاریخی» به قطب بوم‌

به گزارش خبرگزاری تسنیم  در کیش ،نرگس بوشهری که نزدیک به پنج سال در موزه تاریخی کیش فعالیت می‌کند، از تجربه خود در معرفی میراث بومی جزیره به گردشگران می‌گوید؛ عمارتی که به عنوان «تک‌بادگیر تاریخی کیش» شناخته می‌شود و تنها بادگیر باقی‌مانده از بافت قدیم جزیره است.

به گفته وی، این بنا حدود سال 1266 هجری قمری خریداری شده و قدمتی بیش از دو قرن دارد. عمارت متعلق به خاندان حاج علی‌اکبر سعیدی کیشی بوده و بعدها حاج ابراهیم، فرزند او، در سال 1354 به همراه خانواده‌اش در آن ساکن می‌شود و با حفظ بافت سنتی، آن را بازسازی می‌کند.

بوشهری با اشاره به تحولات دهه 40 شمسی در کیش می‌افزاید: با آغاز طرح‌های توسعه گردشگری در دوره پهلوی و انتخاب کیش از میان جزایر جنوبی کشور، بافت‌های قدیمی به‌تدریج دستخوش تغییر شد و بسیاری از محلات از جمله «ماشه» تخریب و ساکنان به مناطق شمال‌غربی جزیره منتقل شدند. امروز از آن بافت تاریخی، آثار محدودی باقی مانده که این عمارت یکی از مهم‌ترین آن‌هاست.

بادگیری که هنوز نفس می‌کشد

به گفته این فعال بوم‌گردی، جذاب‌ترین بخش عمارت، اتاق بادگیر آن است؛ فضایی با چهار دهانه مثلثی که سه دهانه باد را به داخل هدایت و دهانه چهارم رطوبت را خارج می‌کند و به‌گونه‌ای عمل می‌کند که همانند یک کولر طبیعی، هوای خنک را در اتاق حفظ می‌کند.

او می‌گوید: «بسیاری از گردشگران ابتدا مفهوم بادگیر را درک نمی‌کنند، اما وقتی وارد اتاق می‌شوند و خنکای طبیعی فضا را حس می‌کنند، همان‌جا می‌نشینند و می‌گویند نمی‌خواهیم از این اتاق خارج شویم.»

روایت مردی که بخشش را میراث گذاشت

بوشهری در ادامه به شخصیت حاج ابراهیم اشاره می‌کند؛ تاجری که با وجود ثروت و املاک فراوان، به ساده‌زیستی و بخشش شناخته می‌شد. او توضیح می‌دهد: «ایشان هنگام ورود کالا، ابتدا میان اهالی محله تقسیم می‌کردند و سپس برای خانواده خود می‌بردند. حتی در وصیت‌نامه تأکید کرده بودند اگر ملکی را به خانواده‌ای بخشیده‌اند، فرزندان حق مطالبه آن را ندارند.»

در این عمارت، اتاقی موسوم به «مجلس» یا «میلس» محل گردهمایی بزرگان محل برای حل‌وفصل امور اجتماعی، مراسم‌ها و حتی اختلافات بوده است؛ فضایی که نشان‌دهنده نقش اجتماعی این خانه در گذشته جزیره است.

احیای فرهنگ بومی؛ از قهوه تا پوشش محلی

امروز این عمارت تنها یک بنای تاریخی نیست؛ بلکه به مرکزی برای معرفی فرهنگ بومی کیش تبدیل شده است. از لباس‌های سنتی زنان و مردان گرفته تا آیین‌های ازدواج، صنایع دستی دریایی، عودهای دست‌ساز، شال‌های محلی و حتی سرو قهوه سنتی که به گفته بوشهری «دمنوش‌مانند و بدون کافئین است و برای تعدیل گرمای بدن در هوای گرم جزیره مصرف می‌شده است.»

او می‌گوید بسیاری از گردشگران، کیش را صرفاً با دریا و تفریح می‌شناسند، اما وقتی وارد این محله و عمارت می‌شوند، احساس می‌کنند به گذشته بازگشته‌اند و با چهره‌ای متفاوت از جزیره روبه‌رو شده‌اند.

ظرفیت‌های مغفول بوم‌گردی

این بانوی فعال حوزه بوم‌گردی معتقد است ظرفیت‌های تاریخی و محله‌های قدیمی کیش می‌تواند بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد. وی می‌گوید: «اگر بافت کوچه‌ها و خانه‌های قدیمی بیشتر احیا و به اقامتگاه‌های سنتی تبدیل شود، گردشگران تجربه متفاوت‌تری خواهند داشت. اکنون اقامتگاه سنتی محدود است و جای کار بسیاری دارد.»

به گفته بوشهری، هوای پاک جزیره، ساحل تمیز، درختان قدیمی و حتی صدای پرندگان در غروب، از جمله ظرفیت‌هایی است که می‌تواند هویت بومی و طبیعی کیش را تقویت کند.

او در پایان با اشاره به افزایش تدریجی ورود گردشگران می‌گوید: «آرزوی ما این است که در ایام پررونق مانند نوروز، گردشگران علاوه بر تفریح، با فرهنگ بومی جزیره نیز آشنا شوند؛ فرهنگی که هنوز زنده است و در تک‌بادگیر تاریخی کیش نفس می‌کشد.»

انتهای پیام/