به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، قزاقستان و ازبکستان در راستای تعمیق مناسبات اقتصادی و تجاری خود، بر سر اجرای تدابیر و اقدامات جدیدی به منظور توسعه و گسترش چشمگیر ظرفیت‌های حمل و نقل ریلی محموله‌های باری به توافقات مهمی دست یافتند.

این توافقات استراتژیک در شرایطی حاصل شده که دولت آستانه با تدوین یک چشم‌انداز کلان ژئوپلیتیکی و اقتصادی، در تلاش است تا حجم کلی ترانزیت کالا از مسیرهای مواصلاتی خود را به رقم بی‌سابقه 55 میلیون تن در سال افزایش دهد. این هدف‌گذاری کلان، موقعیت قزاقستان را به عنوان قطب اصلی ترانزیت و حلقه وصل لاینفک در امتداد کریدورهای بین‌المللی تثبیت خواهد کرد.

بنا بر اعلام رسمی وزارت حمل و نقل جمهوری قزاقستان، این توافق جامع در جریان دیدار و رایزنی‌های مشترک میان وزرای حمل و نقل دو کشور همسایه به دست آمده است.

مقامات ارشد دو کشور در این نشست تخصصی، راهکارهای تعمیق و گسترش همکاری‌های دوجانبه در بخش استراتژیک راه‌آهن را مورد بحث و تبادل نظر قرار دادند. این مذاکرات سازنده، به عنوان بخش جدایی‌ناپذیری از استراتژی کلان و بلندمدت قزاقستان به شمار می‌رود که با هدف تقویت و ارتقای نقش محوری این کشور به عنوان یک هاب و کانون اصلی ترانزیتی در قلب منطقه آسیای مرکزی طراحی و در حال اجرا است.

اهمیت راهبردی و ژئوپلیتیک پیوندهای ریلی در اوراسیا

در جریان این مذاکرات، هیئت‌های عالی‌رتبه هر دو طرف با تأکید مضاعف بر اهمیت استراتژیک و حیاتی خطوط ارتباطی ریلی میان قزاقستان و ازبکستان، این شبکه‌های مواصلاتی را به عنوان شریان‌های اصلی و هسته مرکزی برای رشد تجارت دوجانبه، تسهیل جریان‌های ترانزیت بین‌المللی کالا و همچنین تحقق همگرایی عمیق در شبکه‌های حمل و نقل منطقه‌ای توصیف کردند.

مقامات ارشد حاضر در این نشست همچنین با اشاره به پتانسیل‌های بالقوه و بالفعل موجود، بر وجود ظرفیت‌های عظیم برای افزایش چشمگیر حجم محموله‌های باری تأکید ورزیدند. آن‌ها خاطرنشان کردند که بهبود کارایی، ارتقای بهره‌وری و بهینه‌سازی کریدورهای لجستیکی که اقتصاد این دو قدرت منطقه‌ای را به یکدیگر متصل می‌کند، از اولویت‌های اساسی دو دولت است.

بر اساس گزارش‌های آماری و مستندات ارائه‌شده از سوی وزارت حمل و نقل قزاقستان، تا پایان سال میلادی 2025، حجم جابه‌جایی و ترانزیت ریلی کالا میان این دو کشور همسایه به رقم قابل‌توجه 32.3 میلیون تن بالغ شده است.

این دستاورد بزرگ، نشان‌دهنده یک رشد و جهش 16 درصدی در مقایسه با آمارهای ثبت‌شده در سال 2024 میلادی است که خود گواهی بر پویایی و موفقیت سیاست‌های توسعه‌طلبانه اقتصادی دو کشور در حوزه لجستیک می‌باشد.

طرح اقدام مشترک؛ از گذرگاه ساریاگاش تا خط آهن داربازا-مکتارال

در راستای حفظ این روند رو به رشد، تضمین پایداری آن و همچنین دستیابی قطعی به اهداف و ظرفیت‌های توافق‌شده، طرفین یک «طرح اقدام مشترک» و جامع را به تصویب رساندند. تمرکز اصلی این نقشه راه عملیاتی، بر توسعه، نوسازی و تجهیز زیرساخت‌های بنیادین در گذرگاه‌های کلیدی و استراتژیک مرزی، از جمله پایانه‌های مرزی «ساریاگاش»، «اوزیس» و «سیردریا» معطوف شده است.

علاوه بر این، طرح مذکور تمهیدات لازم برای تکمیل و بهره‌برداری از پروژه‌های کلان و زیربنایی در حوزه راه‌آهن، به ویژه تکمیل سریع و بی‌وقفه قطعه ریلی و ترانزیتی «داربازا-مکتارال» را پیش‌بینی کرده است.

تکمیل این خط آهن راهبردی نه تنها موجب کاهش بار ترافیکی در شبکه موجود می‌شود، بلکه ظرفیت‌های ترانزیتی شبکه ریلی اوراسیا را به طور چشمگیری تقویت می‌کند.

طبق آمارهای عملیاتی منتشر شده، در حال حاضر روزانه تا سقف 36 زوج قطار باری از طریق گذرگاه مرزی و پرتردد ساریاگاش عبور می‌کنند. با این حال، بر اساس برنامه‌ریزی‌های دقیق صورت‌گرفته، قرار است این ظرفیت در آینده نزدیک به 40 زوج قطار در روز افزایش یابد.

همچنین در خصوص گذرگاه و تقاطع مرزی اوزیس، پیش‌بینی می‌شود که حجم ترافیک ریلی با یک جهش قابل توجه، از ظرفیت فعلی 2 زوج قطار در روز به 10 زوج قطار ارتقا یابد. در گذرگاه استراتژیک سیردریا نیز، برآوردها حاکی از آن است که پس از افتتاح و آغاز به کار رسمی خط ریلی داربازا-مکتارال، ظرفیت تردد با رشدی محسوس به 10 زوج قطار در روز خواهد رسید.

همگام‌سازی زیرساخت‌ها و تسهیل عبور و مرور مرزی

وزرای حمل و نقل قزاقستان و ازبکستان در جریان این نشست تخصصی، علاوه بر بررسی ظرفیت‌های کمی، موضوعات کیفی از جمله همگام‌سازی و ایجاد هماهنگی در روند ارتقای زیرساخت‌ها و اجرای عملیات تعمیر و نگهداری شبکه‌های ریلی را نیز به دقت مورد ارزیابی قرار دادند.

بهبود و اصلاح رویه‌های کنترل مرزی، کاهش تشریفات گمرکی زائد و همچنین اتخاذ تدابیر مؤثر به منظور بهینه‌سازی و افزایش سطح هماهنگی‌های عملیاتی میان نهادهای ذی‌ربط دو کشور، از دیگر محورهای کلیدی این مذاکرات بود که با هدف ارتقای بهره‌وری و کارایی کلی سیستم حمل و نقل مشترک با جدیت پیگیری شد.

دیپلماسی ریلی و فرهنگی؛ قطار توریستی جاده ابریشم در مسیر دوشنبه

تحولات ریلی در آسیای مرکزی تنها به حوزه حمل و نقل و ترانزیت محموله‌های تجاری محدود نمی‌شود. در ماه گذشته میلادی، شرکت ملی راه‌آهن قزاقستان موسوم به «قزاقستان تمیر ژولی»، با انتشار بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد که مسیر حرکت قطار مسافربری و توریستی خود با نام «ژیبک ژولی» (جاده ابریشم)، برای نخستین بار در تاریخ فعالیت خود تا شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، امتداد خواهد یافت.

این اقدام مبتکرانه، شهرهای مهم و توریستی قزاقستان و ازبکستان را در یک شبکه پیوسته ریلی به پایتخت تاجیکستان متصل خواهد کرد و فصل نوینی در دیپلماسی فرهنگی و گردشگری منطقه رقم خواهد زد.

بر اساس برنامه‌ریزی‌های اعلام‌شده، نخستین سفر در این مسیر توسعه‌یافته و جذاب، همزمان با آغاز جشن‌های باستانی و منطقه‌ای، در تاریخ 20 مارس 2026 میلادی (مصادف با ایام نوروز) از مبدأ شهر آلماتی قزاقستان آغاز خواهد شد تا پیوندهای تاریخی، فرهنگی و اقتصادی کشورهای مسیر جاده ابریشم را بیش از پیش مستحکم سازد.

انتهای پیام/