به گزارش خبرگزاری تسنیم، امروز بخش زیادی از زندگی ما با خبرها گره خورده است. خیلی از ما صبح‌ها قبل از شروع روز، گوشی موبایل را نگاه می‌کنیم تا از تازه‌ترین اتفاق‌ها باخبر شویم. خبرها دیگر فقط برای اطلاع دادن نیستند؛ آن‌ها آرام‌آرام روی احساسات، نگرانی‌ها و حتی نگاه ما به زندگی اثر می‌گذارند. در دنیای جدید، رسانه‌ها تنها ابزار انتقال اطلاعات نیستند، بلکه در شکل‌گیری برداشت مردم از جهان پیرامون نقش مهمی دارند.در گذشته شاید مهم‌ترین ویژگی رسانه‌ها سرعت انتشار خبر بود. هر رسانه‌ای تلاش می‌کرد زودتر از دیگران خبر را منتشر کند. اما امروز ماجرا پیچیده‌تر شده است.

فقط سریع بودن خبر کافی نیست؛ مهم‌تر از آن این است که خبر چگونه بیان شود، از چه زاویه‌ای بررسی شود و چه تصویری در ذهن مخاطب بسازد. یک اتفاق واحد می‌تواند به شکل‌های مختلف روایت شود و همین موضوع فضای رقابت رسانه‌ای را وارد مرحله جدیدی کرده است. این رقابت نرم که بیشتر بر ذهن مخاطب اثر می‌گذارد، گاهی با عنوان «جنگ روایت‌ها» شناخته می‌شود.جنگ روایت‌ها به معنای نبرد مستقیم نیست، بلکه رقابتی برای تأثیرگذاری بر برداشت ذهنی جامعه از یک رویداد است. در این فضا، هر رسانه تلاش می‌کند ماجرا را از زاویه دید خود توضیح دهد. اهمیت این موضوع زمانی بیشتر مشخص می‌شود که بدانیم کلمات می‌توانند احساسات اجتماعی را جهت‌دهی کنند.

اگر یک اتفاق فقط با واژه‌هایی مانند بحران، فروپاشی یا بن‌بست توصیف شود، ممکن است ذهن مخاطب به سمت ناامیدی و نگرانی بیشتر حرکت کند. در مقابل، اگر همان موضوع همراه با تحلیل، توضیح شرایط و بررسی راه‌حل‌ها مطرح شود، جامعه با آرامش و آگاهی بیشتری با مسئله برخورد می‌کند.در همین مسیر، مفهوم خبر فوری نیز اهمیت زیادی پیدا کرده است. خبر فوری برای آگاه کردن سریع مردم طراحی شده است، اما اگر بدون زمینه‌سازی و توضیح کافی منتشر شود، ممکن است اضطراب اجتماعی ایجاد کند.

وقتی خبرها پشت سر هم و بدون تحلیل منتشر می‌شوند، ذهن انسان فرصت کافی برای درک موضوع پیدا نمی‌کند. در چنین شرایطی، برخی افراد دچار نگرانی بیشتر می‌شوند، برخی نسبت به آینده ناامید می‌شوند و برخی نیز به مرور نسبت به خبرها بی‌اعتماد می‌شوند.نکته مهم این است که نقش رسانه فقط انتشار خبر نیست. رسانه می‌تواند در فهم بهتر مسائل به جامعه کمک کند. اگر یک موضوع فقط با بیان بخش‌های تاریک و منفی مطرح شود، ممکن است تصویر ذهنی جامعه بیش از حد ناامیدکننده شود. اما اگر همان موضوع همراه با تحلیل، توضیح شرایط واقعی و حتی اشاره به مسیرهای بهبود مطرح شود، جامعه می‌تواند منطقی‌تر و آرام‌تر درباره آن فکر کند. این موضوع به معنای نادیده گرفتن مشکلات نیست، بلکه به معنای ارائه تصویری متعادل و واقع‌بینانه از واقعیت‌هاست.امروزه تولید و انتشار خبر تنها در اختیار خبرنگاران نیست.

کاربران شبکه‌های اجتماعی نیز در چرخه خبر حضور دارند. یک بازنشر ساده، حتی بدون اطمینان از صحت خبر، می‌تواند به گسترش یک روایت کمک کند. به همین دلیل، آشنایی با سواد رسانه‌ای اهمیت بیشتری پیدا کرده است. سواد رسانه‌ای یعنی اینکه هر خبر را بدون بررسی منبع نپذیریم و بدانیم هر تصویر یا متن، همه واقعیت نیست. در دنیایی که اطلاعات بسیار سریع منتشر می‌شود، قدرت تشخیص درست از نادرست یکی از نیازهای مهم جامعه محسوب می‌شود.از سوی دیگر، تکرار یک پیام در فضای رسانه‌ای می‌تواند به شکل‌گیری باور عمومی کمک کند.

وقتی یک موضوع بارها در قالب‌های مختلف مطرح می‌شود، ممکن است کم‌کم به بخشی از ذهن جامعه تبدیل شود. به همین دلیل، رسانه‌ها مسئولیت دارند تصویر منصفانه‌تری از رویدادها ارائه دهند و تنها به ایجاد هیجان خبری بسنده نکنند. رسانه‌ای که بتواند خبر را همراه با تحلیل و چشم‌انداز آینده ارائه دهد، در بلندمدت اعتماد بیشتری از مخاطبان به دست می‌آورد.در نهایت، زندگی در عصر خبر فوری اجتناب‌ناپذیر است. سرعت انتقال اطلاعات هر روز بیشتر می‌شود، اما مهم‌تر از سرعت، کیفیت روایت و میزان آگاهی‌بخشی خبرهاست. ذهن جامعه امروز در میدان روایت‌ها قرار دارد.

اگر رسانه‌ها بتوانند روایت‌های دقیق، مسئولانه و منصفانه ارائه دهند، مردم نیز بهتر می‌توانند درباره مسائل فکر کنند و تصمیم بگیرند.شاید پرسش مهم این باشد که ما خبرها را دنبال می‌کنیم تا آگاه‌تر شویم، یا فقط در میان موج خبرها بیشتر نگران آینده می‌شویم؟
یادداشت از:زهرا سلیمی ، فعال رسانه‌ای و خبرنگار

انتهای پیام/