بازگشت به الگوی محله‌محوری راهبرد کلیدی ترمیم سرمایه اجتماعی است

به گزارش خبرگزاری تسنیم از اصفهان، مهدی جمالی‌نژاد در جلسه شورای اجتماعی استان با اشاره به شرایط حساس سرمایه اجتماعی، بر ضرورت بازگشت به الگوی محله‌محوری برای ترمیم این سرمایه تأکید و از تشکیل میز خانواده در استانداری اصفهان خبر داد.

وی با بیان اینکه تکیه صرف بر نظریات پژوهشگران خارجی همواره با اقلیم و فرهنگ بومی ما سازگار نیست، خاطرنشان کرد: در بسیاری از طرح‌های اجتماعی، نگاه‌ها به سمت الگوهایی رفته که با واقعیت‌های جامعه ما همخوانی ندارد؛ بنابراین محور قرار دادن "محلات"، همان‌گونه که در گذشته‌های دور ریشه در فرهنگ ما داشته، باید به عنوان کلیدی‌ترین راهبرد در تمامی فعالیت‌های اجتماعی احیا شود.

سرمایه اجتماعی؛ مخرج مشترک عملکرد همه دستگاه‌ها

استاندار اصفهان با تأکید بر پاسخگویی دستگاه‌های مسئول در قبال وضعیت اجتماعی استان تصریح کرد: سرمایه اجتماعی مخرج مشترک تمامی اقدامات دستگاه‌های اجرایی است و اگر نارضایتی در جامعه وجود دارد، هر دستگاهی باید سهم خود را در بروز آن بشناسد و برای اصلاح آن ورود پیدا کند. پذیرفتنی نیست که هر سازمان به صورت جزیره‌ای و بدون پیوند با بدنه جامعه عمل کند.

راه‌اندازی «میز خانواده»؛ هسته اولیه تحول اجتماعی

جمالی‌نژاد ضمن مقایسه اولویت‌های ستادی، از تشکیل ساختاری جدید برای پیگیری تخصصی حوزه خانواده خبر داد و افزود: در حال حاضر ما میزهای تخصصی فعالی در حوزه‌های هوش مصنوعی، انرژی خورشیدی و گردشگری داریم که به صورت هفتگی و مستمر، حتی در ساعات ابتدایی روز، جلسه دارند؛ اما جای خالی "میز خانواده" به عنوان اصلی‌ترین سلول جامعه به شدت احساس می‌شد.

وی تأکید کرد: میز خانواده باید به زودی فعال شود تا مباحثی نظیر تأمین اجتماعی و ترمیم سرمایه اجتماعی را با نگاهی عملیاتی دنبال کند. این میز قرار است جایگاهی برای تجمیع کارهای ارزشمند و پراکنده‌ای باشد که توسط نخبگان و دغدغه‌مندان این حوزه انجام شده است.

عملیاتی‌سازی پژوهش‌ها؛ هدف نهایی دستگاه‌ها

استاندار اصفهان با تأکید بر اینکه خروجی مطالعات و پژوهش‌ها باید در سفره و زندگی مردم دیده شود، گفت: پیشنهاد من این است که نتایج مطالعات پژوهشگران پس از بحث و اصلاح، فوراً وارد فاز عملیاتی شود، زیرا ما به دنبال ویترین‌سازی نیستیم؛ بلکه هدف اصلی این است که بدانیم هر دستگاه دقیقاً چه گامی برای بهبود حال جامعه برداشته است.

میانگین سرمایه اجتماعی اصفهان 40.5 درصد است

در ادامه این جلسه، لیلا سادات ابطحی، مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری اصفهان با تشریح جزئیات آخرین پیمایش ملی سرمایه اجتماعی گفت: سرمایه اجتماعی، آسیب‌های اجتماعی و موقعیت جمعیتی، سه مؤلفه حیاتی هستند که ترسیم‌کننده وضعیت واقعی جامعه ما می‌باشند.

وی با تعریف سرمایه اجتماعی به عنوان مجموعه‌ای از روابط، شبکه‌ها، اعتماد و هنجارها، از آن به عنوان چسب نامرئی جامعه یاد کرد و افزود: این سرمایه تسهیل‌گر کنش‌های جدید است و بر اساس تعاملات فرهنگی و اجتماعی شکل می‌گیرد و هدف ما از این پیمایش که از اواخر سال 1403 آغاز شد و با پرسشگری از 85 هزار نفر در سطح کشور به مدت 12 روز ادامه داشت، دستیابی به تحلیلی دقیق برای "اقدام و عمل" است.

مدیرکل امور اجتماعی استانداری اصفهان با مقایسه داده‌های چهار دوره پیمایش مربوط به سال‌های 94، 97، 1400 و 1404 خاطرنشان کرد: میانگین سرمایه اجتماعی در استان اصفهان 40.5 درصد برآورد شده است که این رقم بالاتر از میانگین کشوری قرار دارد، هرچند هنوز با سطح مطلوب فاصله داریم.

ابطحی اضافه کرد: نوسانات این شاخص در سال‌های گذشته متأثر از رویدادهایی نظیر همه‌گیری کرونا در سال 1400 و وقایع سال 1397 بوده است.

وی در تشریح رتبه‌بندی داخلی استان اظهار داشت: در میان شهرستان‌های استان، فریدون‌شهر، کاشان و نطنز در رتبه‌های بالاتر شاخص سرمایه اجتماعی قرار دارند، در حالی که شهرستان‌هایی مانند برخوار و شاهین‌شهر رتبه‌های پایین‌تری را به خود اختصاص داده‌اند.

ابطحی در تحلیل پنداشت مردم از عملکرد نظام در رفع مشکلات، به تفکیک حوزه‌ها پرداخت و گفت: بیشترین میزان رضایت و سرمایه اجتماعی با 47.5 درصد متعلق به حوزه بهداشت و درمان است و در نقطه مقابل، امور اقتصادی به دلیل مشکلات معیشتی، پایین‌ترین رتبه را در میان مؤلفه‌ها به خود اختصاص داده است.

وی افزود: در بخش امید به آینده، بالاترین نمره مثبت مردم به شاخص «قدرت ایران در منطقه و جهان» تعلق گرفته که نشان‌دهنده غرور ملی و اعتماد به اقتدار بین‌المللی کشور است.

مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری اصفهان در موضوع احساس برابری نیز تصریح کرد: بر اساس یافته‌ها، مردم معتقدند یکسان بودن اجرای قانون برای همگان نسبت به سایر مواردی مانند انتصاب بر اساس شایستگی یا تناسب درآمد با تلاش، ملموس‌تر است.

ابطحی در ادامه به تفکیک سطوح سرمایه اجتماعی اشاره و بیان کرد: در سطح میانی یا همان اعتماد سازمانی، اعتماد مردم به گروه‌های مرجع نظیر پزشکان، معلمان و اساتید دانشگاه و همچنین پنداشت از ویژگی‌های اخلاقی مسئولان و اعتماد به رسانه‌ها سنجیده شده است.

وی درباره سطح خرد یا روابط فردی نیز توضیح داد: اعتماد در ایران همچنان از الگوی دایره‌ای پیروی می‌کند که بیشترین سطح آن در نهاد خانواده است و سپس به ترتیب به خویشاوندان، همسایگان و هم‌قومیت‌ها گسترش می‌یابد.

مدیرکل امور اجتماعی استانداری اصفهان تأکید کرد که منظور از مشارکت در این گزارش، فعالیت در گروه‌های مدنی، تشکل‌های داوطلبانه و اقدامات عام‌المنفعه است و نباید آن را صرفاً با مشارکت سیاسی یا انتخاباتی یکی دانست.

ابطحی در پایان خطاب به مدیران دستگاه‌های اجرایی استان خاطرنشان کرد: این گزارش در چهار سطح تعریف شده و ما امروز از سطح "توصیف" و "تبیین" عبور کرده‌ایم. گام‌های بعدی، تدوین پیوست‌های سیاستی و در نهایت اقدام عملیاتی متناسب با این یافته‌ها در هر دستگاه است تا بتوانیم نقاط ضعف را ترمیم و نقاط قوت سرمایه اجتماعی استان را تقویت کنیم.

انتهای پیام/170