به گزارش خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر مرتضی جوادی آملی، رئیس بنیاد بین المللی اسراء، در نشست تأثیر عقاید و اخلاق در نظام قانون‌گذاری اسلامی از سلسله نشست‌های علمی معرفتی با موضوع معیارهای اسلامی قانون‌گذاری که در تالار فقاهت مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی برگزار شد اظهار داشت: یک بحث دامنه‌داری در حوزه دین و شریعت وجود دارد که برخی از جلوه‌های دین همان مسائل کلان اعتقادی و مسائل عمده دین بحث اخلاق است.

رئیس بنیاد بین المللی اسراء با اشاره به آیه فطرت در سوره روم مبنی بر «فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّینِ حَنیفاً فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتی فَطَرَ النّاس عَلَیْها لا تَبْدیلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذلِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ وَ لکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لا یَعْلَمُون» عنوان کرد: خداوند در این آیه می‌فرماید پس، حق گرایانه و بدون انحراف با همه وجودت به‌سوی این دین روی آور، سرشت خدا که مردم را بر آن سرشته است باش برای آفرینش خدا هیچ‌گونه تغییر و تبدیلی نیست؛ این است دین درست و استوار؛ ولی بیشتر مردم معرفت و دانش ندارند.

وی با اشاره به آیه نسبت مستقیم دین و فطرت بیان کرد: در حقیقت فطرت یک دین بسته و نیز دین یک فطرت باز و تشریح شده‌است؛ همه آنچه که در باب دین مطرح است، اعم از مسائل اعتقادی و یا مسائل اخلاق و تربیت و مسائل احکام و قوانین و مقررات و نظایر آن همه و همه به حوزه انسان برمی‌گردد.

حجت‌الاسلام جوادی آملی تصریح‌کرد: تا انسان در چارچوب هستی‌شناسی و انسان‌شناسی الهی شناخته نشود، قانون کارساز نخواهد بود و تلاش در نظام اسلامی باید قانون، معطوف به اخلاق و تقویت مراتب تعالی انسان باشد.

وی ادامه‌داد: باید دو حوزه هستی شناسی و جهان‌بینی و دیگری نیز بخش انسان‌شناسی و معرفت نسبت به انسان را به‌خوبی بشناسیم؛ این دو حوزه در حوزه‌های اصلی و بنیادینی است که با شناخت با آن می‌توان به حوزه قانون ورود کرد، چون این قانون برای انسانی است که پا در ملکوت و جبروت و لاهوت دارد.

ما قانون را برای روح متعالی انسان می‌نویسیم

رئیس بنیاد بین المللی اسراء اظهار داشت: اگر این انسان در این اوضاع هستی، خوب شناخته نشود، قوانین نیز برای او سازگار نخواهد بود، ما قانون را برای بدن انسان نمی‌نویسم و برای روح متعالی انسان می‌نویسیم که بناست در عرصه هستی، پله پله بالا برود و در ساحت الهی قرار بگیرد.

وی خاطرنشان کرد: قانون من‌های انسان شناسی و من‌های هستی شناسی یک امر الزامی است که می‌تواند صرفاً افراد را در نشئه طبیعت، اگر قانون خوب و شایسته‌ای باشد در این حوزه نگاه دارد.

حجت الاسلام جواد آملی گفت: حوزه انسان شناسی از جایگاه حکیمان الهی و اسلامی که برخوردار از منابع وحیانی هستند، برای ما تعریف شایسته‌ای را ارائه داده‌اند؛ به‌حق انسان یک حقیقت ناشناخته‌ای است که در باب آفرینش او، خدای عالم فرمود تبارک الله احسن الخالقین.

وی در ادامه افزود: قوانینی که بدون مصالح، مفاسد و حکمت قانون باشد نمی‌تواند برای جامعه اسلامی دلپذیر باشد.

قانون و احکام فقهی، رازآلود است

رئیس بنیاد بین المللی اسراء بیان کرد: قانون و احکام فقهی، رازآلود است؛ ما علم زنده و پویا و شایسته انسان را می‌خواهیم. انسانی را که خدای متعال معرفی کرده باید بشناسیم. قانونی که بتواند انسان را از مدار طبیعت به مدار نفس و در نهایت به مدار عقل برساند شایسته قانون‌گذاری نظام اسلامی است.

احکام الهی از جایگاه اخلاق الهی بر ما جاری است

وی با اشاره به نسبت اخلاق و قانون عنوان کرد: احکام الهی از جایگاه اخلاق الهی بر ما جاری است؛ یک انسان با خلق حسن، قانون برای او لطیف می‌شود، ما با اخلاق رفتاری روبه‌رو هستیم، در حالی که اخلاق فضائلی است که در عمق وجود انسان راه پیدا کرده و او را دچار خصال شایسته کرده است.

حجت الاسلام جواد آملی خاطرنشان کرد: در حوزه انسان‌شناسی بر مبنای آموزه‌های وحیانی، سخنان بزرگانی از حکیمان الهی خصوصاً صدرالمتألهین مطرح است؛ انسان یک حقیقت الهی است که خدای متعال در شأن او سخنانی دارد که معادل ندارد و تا این نوع نگاه نباشد قانون کارایی ندارد.

وی افزود: به همین جهت صدرالمتألهین نفس را از بحث طبیعیات فلسفه به الهیأت آورد و جهت الهی بودن انسان امر شریفی است که او به آن توجه داشت.

رئیس بنیاد بین المللی اسراء با بیان اینکه صدرالمتألهین برای انسان سه بخش طبیعت، نفس و عقل تعریف کرد، گفت: او در عمده آثارش به مناسبات این سه بخش می‌پردازد، بدانیم برای انسانی قانون‌گذاری می‌کنیم که از خاک برخاسته و تا رب‌الارباب امتداد دارد.

وی گفت: قانون‌گذار باید بداند که حقیقت نفس انسانی که برای او قانون می‌گذراند ذو مراتب است و هر واجب و حرام و هر حکمی از احکام باید در زنجیره طبع و نفس و عقل قرار بگیرد.

وی افزود: معنای تقویت عقل و نفس این نیست که از قانون فاصله بگیریم؛ هر سه لازم است. دین مجموعه اخلاق و احکام و حکمت است و کسی که به اخلاق کریمانه برسد انسان متوسط است و تا در ساحت الهی قرار نگیرد انسان کامل نمی‌شود.

حجت‌الاسلام جوادی آملی با اشاره به نسبت دین و فطرت گفت: در سوره روم درباره مناسبات دین و فطرت صحبت شده و امر مستقیمی است، دین همان فطرتی است که «فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا». شگفتی در آفرینش انسان این است که تمام پلیدی‌ها و خوبی‌ها در صفحه نفس انسانی وجود دارد.

حجت الاسلام والمسلمین دکتر نهاوندی رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس نیز با اشاره به برگزاری سلسله نشست‌های علمی معرفتی با موضوع «معیارهای اسلامی قانون‌گذاری در این مرکز گفت: این مباحث و نوع ورود به بنیان‌های تقنین، نظریه پردازی و معیارهای اسلامی قانون‌گذاری، مباحث بسیار مهمی است که مردم تحقیقات اسلامی مجلس هم در تنظیم گزارش‌های تقنین و اصلاح روندهای قانون‌گذاری از آنها استفاده خواهد کرد.

خبرنگار: حمیده زند

انتهای پیام/