روایت سانسورشده از پهلوی؛ چه‌چیزهایی گفته نشد؟

به گزارش خبرگزاری تسنیم از قزوین، در روزگاری که جنگ روایت‌ها به‌اندازه جنگ‌های میدانی اهمیت پیدا کرده است، بازخوانی تاریخ معاصر ایران دیگر یک انتخاب اختیاری نیست، بلکه ضرورتی راهبردی به‌شمار می‌آید. اگر گذشته درست فهم نشود، آینده نیز بر مبنای تحلیل‌های نادرست شکل می‌گیرد، در چنین فضایی، گفت‌وگوی تفصیلی ما با علی اسدالله، رئیس سازمان بسیج رسانه استان قزوین، به موضوع «خوی وحشی‌گری از ساواک تا وارثان آن» اختصاص پیدا کرد؛ گفت‌وگویی که بر لزوم روایت‌گری دقیق، جهاد تبیین، مطالعه مستند تاریخ و مقابله با پروژه تطهیر رژیم پهلوی تمرکز داشت.

قصه‌ای برای بیداری ملت‌ها

علی اسدالله ضمن تبریک تبریک ایام معنوی ماه مبارک رمضان و آرزوی قبولی طاعات اظهار کرد: قرار نیست قصه‌ای برای خواب تعریف شود؛ قصه‌ای مطرح شد تا جامعه بیدار بماند. قصه ابزار انتقال تجربه است. همان‌طور که خانواده‌ای پیش از ثبت‌نام فرزندش در یک مدرسه درباره سابقه آن تحقیق کرد، درباره شیوه مدیریت پرسید و از تجربه دیگران استفاده کرد، یک ملت هم برای انتخاب مسیر آینده ناچار شد گذشته خود را بررسی کند.

وی افزود: وقتی دانشجویی برای انتخاب واحد درباره استاد پرس‌وجو کرد، هدفش این بود که تصمیم بهتری بگیرد، در مقیاس ملی نیز همین قاعده برقرار است، اگر تاریخ خوانده نشود، انتخاب‌ها احساسی و سطحی خواهد بود.

رئیس سازمان بسیج رسانه استان قزوین به مبانی دینی این نگاه اشاره کرد و گفت: قرآن کریم بارها مردم را به مطالعه سرگذشت اقوام گذشته دعوت کرد، آیاتی مانند «قل سیروا فی الارض فانظروا کیف کان عاقبة المکذّبین» در سوره‌های مختلف، از جمله فاطر و نحل، دعوت به سیر در تاریخ و عبرت‌آموزی کرد. تاریخ فقط خاطره نیست؛ هم درس دارد و هم عبرت، درس نشان داد چه باید انجام شود و عبرت نشان داد اگر مسیر غلط انتخاب شود، چه سرنوشتی در انتظار خواهد بود.

نگرانی از تحریف تاریخ معاصر

اسدالله با اشاره به تأکیدات رهبر معظم انقلاب اسلامی، امام خامنه‌ای، درباره خطر تحریف تاریخ گفت: یکی از نگرانی‌های جدی ایشان فراموشی حوادث مهم تاریخ معاصر، به‌ویژه کودتای 28 مرداد بود. ایشان سال‌ها پیش هشدار دادند که دشمنان درصدد بزک کردن چهره خاندان پهلوی هستند و اگر روایت درست ارائه نشود، نتیجه آن در رفتار نسل جدید دیده خواهد شد.

وی ادامه داد: وقتی در سال‌های اخیر برخی نوجوانان و جوانان شعارهایی درباره بازگشت سلطنت سر دادند، مشخص شد بخشی از جامعه تصویر دقیقی از گذشته ندارد، حتی در برخی موارد وقتی درباره همان فرد مورد حمایت پرسش شد، اطلاعات ابتدایی نیز وجود نداشت، این نشان داد پروژه تطهیر، بر موج رسانه‌ای بنا شد نه بر آگاهی تاریخی.

رئیس بسیج رسانه استان قزوین سه تکنیک اصلی رسانه‌های مخالف را تشریح کرد؛ نخست «پاره‌حقیقت‌گویی»؛ یعنی برجسته کردن چند پروژه عمرانی مانند ساخت یک دانشگاه یا میدان شهری و پنهان کردن فساد، وابستگی و خفقان. دوم «وارونه‌سازی»؛ تبدیل چهره‌های وابسته به غرب به قهرمان ملی و نادیده گرفتن نقش آنان در وابستگی کشور. سوم «کلی‌گویی فریبنده» درباره آزادی بیان و پیشرفت، بدون اشاره به سانسور شدید، شکنجه‌های ساواک و سرکوب گسترده مخالفان.

رضاخان؛ قدرت با چکمه

اسدالله به نحوه روی کار آمدن رضاخان در کودتای 1299 اشاره کرد و گفت: رضاخان با حمایت مستقیم انگلیس به قدرت رسید، حکومتی که با چکمه نظامی آغاز شد، طبیعی بود که در ادامه نیز با سرکوب شناخته شود. برخی منابع تاریخی به بی‌سوادی او اشاره کردند و نشان دادند که بیانیه‌ها برایش نوشته می‌شد.

وی افزود: در همان سال‌های ابتدایی، سرکوب عشایر، افزایش مالیات‌های سنگین و برخوردهای خشن با معترضان ثبت شد، واقعه مسجد گوهرشاد نمونه‌ای روشن از رویکرد آن حکومت بود، در آن حادثه، معترضانی که به سیاست‌های ضددینی اعتراض داشتند، به گلوله بسته شدند و صدها نفر جان باختند.

او ادامه داد: استقلال سیاسی کشور در آن دوره آسیب جدی دید، تصمیم‌های کلان با نظر قدرت‌های خارجی هماهنگ شد و اراده ملی در حاشیه قرار گرفت.

کاپیتولاسیون؛ تحقیر ملی

رئیس سازمان بسیج رسانه استان قزوین به موضوع کاپیتولاسیون در دوره محمدرضا شاه پرداخت و گفت: اعطای مصونیت قضایی به اتباع آمریکایی به این معنا بود که اگر یک نظامی آمریکایی در ایران مرتکب جرم شد، دادگاه‌های ایرانی حق رسیدگی نداشتند، این مسئله نماد وابستگی کامل سیاسی بود.

وی راجع به سرنوشت محمدرضا شاه پس از فرار از کشور اشاره افزود: همان قدرت‌هایی که او را حمایت کردند، در روز بحران حمایتش نکردند، شاه از کشوری به کشور دیگر رفت و سرگردان شد، این سرنوشت وابستگی بود؛ کسی که پشتوانه مردمی نداشت، در سختی‌ها نیز پناهگاهی پیدا نکرد.

خشونت سازمان‌یافته و خاطرات تلخ

اسدالله در ادامه به برخی روایت‌های تاریخی درباره سرکوب‌های گسترده در مناطق مختلف کشور اشاره کرد و گفت: در برخورد با عشایر جنوب و برخی اقوام، خشونت‌های سنگینی ثبت شد، روایت‌هایی از بمباران مناطق عشایری و سرکوب‌های میدانی وجود دارد که نشان داد حکومت برای تثبیت قدرت خود از هیچ اقدامی دریغ نکرد.

وی تأکید کرد: این واقعیت‌ها اگر روایت نشود، نسل جدید تنها با تصاویر بزک‌شده مواجه خواهد شد؛ تصاویری که از پیشرفت ظاهری سخن گفت اما درباره ریشه‌های وابستگی و سرکوب سکوت کرد.

استمرار همان مسیر در قالب‌های جدید

اسدالله خوی دین‌ستیزی و خشونت علیه اعتقادات مردم را محدود به گذشته ندانست و گفت: در سال‌های اخیر حمله به مساجد، حسینیه‌ها و اماکن مذهبی رخ داد، این اقدامات نشان داد مسئله فقط اعتراض سیاسی نبود، بلکه هدف قرار دادن باورهای دینی مردم دنبال شد.

وی با اشاره به سخنان رهبر فرزانه انقلاب درباره مقایسه این اقدامات با رفتار داعش گفت: وقتی اماکن مذهبی به آتش کشیده شد، این اقدام حتی از برخی رفتارهای گروه‌های تکفیری نیز فراتر رفت، زیرا آنان دست‌کم ادعای دینی داشتند اما این جریان‌ها با اصل دین مخالفت کردند.

جنگ شناختی و عملیات روانی

رئیس سازمان بسیج رسانه استان قزوین در خصوص موضوع عملیات روانی در حوزه اقتصاد گفت: رهبر انقلاب در پیام نوروزی بر هدایت سرمایه‌ها به‌سمت تولید تأکید کردند، اما برخی رسانه‌ها با برجسته‌سازی طلا و ارز، فضای ذهنی جامعه را ملتهب کردند، این اقدام نوعی جنگ شناختی بود؛ القای بی‌ثباتی برای ایجاد احساس ناامنی اقتصادی.

وی افزود: وقتی ذهن جامعه درگیر نگرانی دائمی شد، زمینه برای القای نیاز به «منجی بیرونی» فراهم می‌شود، این همان سناریویی است که در برخی کشورها اجرا شد و نتیجه‌ای جز وابستگی بیشتر نداشت.

فلسفه انقلاب اسلامی

اسدالله در بخش پایانی گفت‌وگو با طرح این پرسش که چرا مردم ایران انقلاب کردند، گفت: بیش از 6 هزار و 600 شهید تقدیم شد تا نظامی شکل گیرد که رأی مردم در آن تعیین‌کننده باشد. در رژیم شاه، مردم جایگاهی در تصمیم‌گیری نداشتند و حکومت با حمایت آمریکا اداره شد.

وی فساد گسترده، سرکوب مخالفان، وابستگی سیاسی و بی‌توجهی به هویت دینی را از دلایل اصلی انقلاب دانست و افزود: انقلاب اسلامی برای بازگرداندن کرامت انسانی و استقلال سیاسی شکل گرفت.

اسدالله با اشاره به خاطره‌ای از امام خمینی(ره) درباره اهمیت جان انسان‌ها گفت: نگاه مکتب انقلاب به انسان، نگاه کرامت‌محور بود، همین تفاوت بنیادین میان نظام مردم‌سالار دینی و حکومت‌های استبدادی گذشته به‌شمار می‌آید.

ضرورت مطالعه تاریخ

اسدالله در پایان تأکید کرد: اگر تاریخ 200 سال اخیر کشور مطالعه نشود، تحریف جای حقیقت را می‌گیرد، جوانان باید خودشان سراغ منابع بروند، وقایع را مقایسه کنند و اجازه ندهند روایت‌های یک‌سویه ذهنشان را شکل دهد.

وی گفت: آینده روشن زمانی رقم خواهد خورد که گذشته با دقت و انصاف خوانده شود. جهاد تبیین فقط یک شعار نیست؛ یک مسئولیت ملی است. اگر روایت درست ارائه شود، جامعه دچار خطای محاسباتی نخواهد شد و مسیر پیشرفت با اتکا به استقلال و هویت دینی ادامه خواهد یافت.

انتهای پیام/+