حجت‌الاسلام دکتر حسن غفاری‌فر، عضو هیأت علمی دانشگاه باقرالعلوم‌(ع)، در گفت‌وگو با خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، به مناسبت سالروز صدور منشور روحانیت، به دینی که امام خمینی و انقلابیون بر گردن ایرانیان و جهانیان دارند، اشاره و درباره تأکید امامین انقلاب بر ساختارسازی و ساختارمندی نظام تصریح‌کرد: امام خمینی با نگاهی راهبردی، در مناسبت‌های مختلف به ساختارهای آن ایام اهمیت می‌داد مثلاً در دوران دفاع مقدس، همه ساختارها را در آن راستا به خدمت جنگ می‌گرفت.

وی افزود: امام همیشه حتی قبل از سال 1342 اولین دشمن ایران را آمریکا و مهمترین دستیارش را اسرائیل می‌دید و با اینکه منتقد سران منطقه بود، تا پایان دفاع مقدس، آنها را دشمن معرفی نکرد و همین نگاه بود که سبب شد طبع جنگ برای ملت، آرام باشد. در دوره‌ای که شور باید به عالی‌ترین سطح می‌رسید، جنگ را هدایت کرد تا به پیروزی واقعی رسید؛ بعد از آن نیز با توجه به نگرشی که به هم‌گامی و یک‌صدایی ساختار داشت، دوباره به ساختارسازی روی آورد مثلاً درباره مقابله نظامی با ناو آمریکا در خلیج‌فارس، امام با اینکه موافق بود ولی وقتی دید درون سیستم مخالف اقدام نظامی است، عقب‌نشینی کرد تا ساختار را با خود همراه کند و هرگز تک‌روی نکرد.

انقلاب اسلامی زمانی به ثمر رسید که روحانیت پای کار آمد

عضو هیأت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) گفت: یکی از مواردی که امام به‌عنوان مؤسس و تداوم‌بخش انقلاب اسلامی به آن توجه ویژه دارد، روحانیت است؛ چنانکه می‌بینیم در سده اخیر خیلی‌ها اقدامات مخالف طاغوت داشتند ولی در این بین، انقلاب اسلامی آن هم زمانی به ثمر رسید که نهاد روحانیت و مرجعیت پای کار آمد. از طرفی با اینکه همه روحانیت پیش از انقلاب، انقلابی نبودند، امام با نگاه راهبردی خود، طی نهضت اسلامی همه روحانیت را محور قرار داد.

لزوم استقلال روحانیت

حجت‌الاسلام غفاری‌فر با بیان اینکه ما نیز باید با همین نگاه پیام امام را ببینیم که در عین حال که به مسائل روزمره می‌پردازد، قاعده هم ارائه می‌کند، اظهار کرد: اولین اصلی که امام در منشور روحانیت بر آن تأکید دارد، استقلال روحانیت در راستای اهداف راهبردی نظام است بدین معنا که معیشت روحانیت نباید به‌گونه‌ای باشد که دولت تصور کند می‌تواند آن را کنترل یا هدایت کند. بر این اساس امام معتقد بود شهریه باید به همان سبک سنتی تأمین شود ولی دولت اگر مایل بود می‌تواند در تأمین زیرساخت‌ها از حوزه حمایت کند.

دشمن در نقطه قوت ما نفوذ می‌کند نه ضد آن

وی، هشدار نسبت به خطر نفوذ را دومین نکته مهم در منشور روحانیت برشمرد و گفت: هشدار امام نسبت به نفوذ هدایت‌شده است که بسیار پیچیده بوده و دشمن وقتی در مقابله مستقیم شکست می‌خورد و ناامید می‌شود، به آن روی می‌آورد؛ چنین نفوذی عالم و غیر عالم هم ندارد و در همه‌جا ممکن است اتفاق بیفتد فقط شکل و ظاهرش شاید متفاوت باشد؛ مثلاً طلبه از یک راه و عالم از راهی دیگر، فرد نیکوکار از یک طریق و فرد عارف از طریقی دیگر؛ هر یک به تناسب علایق و دغدغه‌های خود ممکن است ناخواسته مورد نفوذ قرار گیرند.

استاد حوزه علمیه قم ابراز کرد: در ظاهر، توطئه جدایی دین از سیاست از سال 1370 با بحث مدیریت علمی و فقهی به علمداری سروش و حلقه کیان آغاز شد تا به نام مدیریت علمی و فقهی، زیرآب حضور دین در عرصه سیاست را بزنند؛ ولی امام در دهه 60 این توطئه را دید چون آن زمان هم هرچند پنهان و نامحسوس وجود داشت. 

منشور روحانیت محدود به زمان نیست

حجت‌الاسلام غفاری‌فر با اشاره به اینکه امام خمینی پاسخ نیاز روز را با قاعده می‌داد نه با توپ و تشر یا حکم حکومتی، درباره کاربردی بودن منشور روحانیت در هر زمان خاطرنشان کرد: ضرورت ارتباط دین و سیاست، مراقبت نسبت به نفوذ و دوری از اشرافیت همواره مورد تأکید امام بود نه فقط در دوران دفاع مقدس. ایشان در واقع هم‌ بر مبنای زمان حرف می‌زد و هم در حل مسأله، قاعده‌مند سخن می‌گفت بنابراین سخنانش کهنه یا محدود به برهه خاصی نمی‌شود.

وی مسئولیت اجتماعی روحانیت را دیگر نکته حائز توجه در منشور روحانیت معرفی و تصریح‌کرد: امام همواره روحانیت را از دور شدن از وظایف اجتماعی‌اش (خطابه، امامت جمعه، مسئولیت‌های فرهنگی نظام، قضاوت) بر حذر می‌داشت، چنانکه ائمه اطهار(ع) نیز هرگز نسبت به سیاست در حاشیه نبودند و برخورد فعال داشتند وگرنه دچار تبعید، شکنجه، زندان و شهادت نمی‌شدند. در عین حال امام حرکت مسلحانه را قبول نداشت و معتقد بود با اینکه نیت، خیر است و متهمین هم مستحق قتل و اعدام هستند ولی در آن شرایط جواب‌گو نیست و حاصلی ندارد.

اهمیت قضا در تداوم نظام اسلامی

عضو هیأت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) با بیان اینکه امروز عده‌ای جدایی دین و سیاست را به نام درس تاریخ به خورد مردم می‌دهند، بر مطالعه کتب «خون دلی که لعل شد» و «انسان 250 ساله» تأکید کرد و گفت: این کتاب‌ها رویکردهای مختلف ائمه اطهار(ع) و رهبر معظم انقلاب به مسائل اجتماعی را به تناسب زمان‌های مختلف نشان‌می‌دهد که از مهمترین آنها مسأله قضاوت است؛ اگر امروز نظام اسلامی سر پا است، فقط به پشتوانه موشک یا مسائل اقتصادی نیست بلکه برای این است که قوه‌قضائیه (با همه ضعف‌ها و قوت‌ها) در مجموع فعال و به‌دنبال احقاق حق است.

نهی امام از تفرقه میان طلاب جوان با علما

حجت‌الاسلام غفاری‌فر وحدت را سومین نکته مهم در منشور روحانیت امام معرفی و ابراز کرد: امام برای کسانی که امتحان پس داده‌بودند ولو اینکه خودش به آنان نقد داشت، شأنیت قائل بود و شدیداً از تفرقه بین طلاب جوان با علما و بزرگان نهی می‌کرد. معتقد بود اگر طلاب جوان جذب جامعه مدرسین نشوند، دچار اسلام آمریکایی خواهند شد.

وی دفاع از محرومین، دفاع از رزمندگان، ساده‌زیستی روحانیت و احترام به بزرگان حوزه را از دیگر شاه‌کلیدهای بیانات امام در منشور روحانیت برشمرد و افزود: حوزه از نهادهای قدیمی انقلاب است و تحول، نوآوری و سیر و سلوکش در کمیت و کیفیت نسبت به همه نهادهای هم عرض انقلاب بیشتر است اما در عین حال هنوز در جایی که باید باشد نیست و تحول شایسته آن اتفاق نیفتاده است بنابراین به‌جای گشتن دنبال مقصر همه باید برای رسیدن به آن نقطه همکاری کنیم.

خبرنگار: زهرا شریعتی

انتهای پیام/