بحران خاموش در کردستان|وقتی «سرطان معده» از آمار فراتر میرود!
- اخبار استانها
- اخبار کردستان
- 04 اسفند 1404 - 20:15
به گزارش خبرگزاری تسنیم از کردستان، سرطان معده در کردستان تنها یک آمار نیست؛ بحران پنهانی است که پشت ارقام و نمودارها پنهان مانده و زندگی هزاران خانواده را مستقیم و غیرمستقیم تحت تأثیر قرار داده است. بر اساس آخرین دادههای دانشگاه علومپزشکی کردستان، این بیماری در مردان شایعترین سرطان و در زنان پس از سرطان پستان، دومین سرطان شایع است؛ وضعیتی که از میانگین کشوری نیز فراتر رفته است.
این شیوع بالاتر از متوسط کشوری نه نتیجه خطا در داده که پرچمی سرخ برای اعلام وضعیت بحرانی سلامت در استان است، اما واکنشها بهگونهای بوده که انگار این پیام فقط به یک صدا در خلأ مخابره شده است.
سرطان معده، همانگونه که دکتر جهانبخش یوسفی ـ مدیر گروه پیشگیری و مبارزه با بیماریها در دانشگاه علومپزشکی کردستان میگوید ـ رفتهرفته و بدون علامت مشخص آغاز میشود؛ پدیدهای که با تاخیر در تشخیص، مرگ و میر را رقم میزند.
متأسفانه در کردستان، نه تنها پیشگیری و تشخیص زودهنگام بهطور استاندارد در دسترس عموم قرار نگرفته است، بلکه بسیاری از عوامل خطر مانند عفونت هلیکوباکتر پیلوری، رژیم غذایی ناسالم، مصرف بالای نمک و فرآوردههای گوشتی، همراه با مصرف دخانیات و شیوع چاقی در جامعه، بهطور گسترده وجود دارد.
در این میان، بیماران و خانوادههای آنها بهجای آن که در مسیر درمان و حمایت قرار گیرند، بار روانی، مالی و اجتماعی این بیماری را بر دوش میکشند؛ موضوعی که نیازمند واکاوی فراتر از آمار رسمی و نشستهای نمایشی است.
صدای بسیاری از کسانی که امروز با این بیماری دستوپنجه نرم میکنند، در مرکز جامعه به گوش نمیرسد؛ از کمبود امکانات تشخیصی تا نبود حمایتهای روانی و اجتماعی، همه چهره واقعی بحران را ترسیم میکند. این گزارش میدانی میخواهد دقیقاً همین صداها را منعکس کند.
صدای زندگی در میانه درد
«وقتی فهمیدم سرطان معده دارم، هیچ کس راهنمایی دقیق نداد؛ نه مراکز حمایتی، نه روانشناس، نه حتی آموزش درست درباره تغذیه»، این را خانم فاطمه رحیمی 58 ساله که یک سال است با تشخیص سرطان معده زندگی میکند. میگوید.
او ادامه میدهد: «پسرم مجبور شد کارش را رها کند تا مرا دنبال درمان ببرد و سفرهای درمانی همه پسانداز خانواده را از بین برده است.»
«من تازه 45 سال دارم، اما درد معده و سوء هاضمه چند ماه طول کشید تا دکتر گفت باید آندوسکوپی کنی. وقتی هم رفتیم، گفتند دیر آمدهای»، این گفته آقای فرهاد کریمی است؛ مردی که اکنون مراحل پیشرفته بیماری را میگذراند و تاکید دارد: «اگر خدمات تشخیصی در سطح اولیه فراهم بود، امروز شاید وضعم بهتر بود.»
نبض فاکتورهای خطر در زندگی روزمره
بسیاری از بیماران به عاداتی اشاره میکنند که هم در فرهنگ غذایی منطقه ریشه دارد و هم در دسترس بودن گزینههای سالم را زیر سوال میبرد: مصرف زیاد غذاهای نمکی، ترشیجات، گوشتهای کبابی و فرآوری شده.
یکی از زنان میانسال میگوید: «ما بهعنوان مردم نمیدانیم چه چیزهایی خطرناک است؛ وقتی پزشک هشدار نمیدهد، چطور باید انتخاب سالم داشته باشیم؟»
رفتار سازمانهای بهداشتی نیز در این میان پرابهام به نظر میرسد؛ اگرچه مسئولان از بالا بودن شیوع سخن میگویند، اما برنامه مشخص و روشن برای کاهش عوامل خطر و پیشگیری در سطح جامعه ارائه نشده است.
تشخیص دیرهنگام؛ قاتل خاموش
بسیاری از بیماران تاکید دارند که تشخیص زودهنگام که میتواند مرگ و میر را به شدت کاهش دهد، در دسترس عموم نیست. خدمات تخصصی گرانقیمت است و بیماران نمیتوانند بهموقع از آن بهرهمند شوند.
«بعد از ماهها سوء هاضمه، وقتی رفتم برای آندوسکوپی، گفتند باید چند هفته دیگر نوبت بگیری. چند هفتهای که برای ما حکم سال دارد»،* میگوید یکی از مردان جوان مبتلا.
این تجربهها نشان میدهد که باوجود هشدارهای علمی، سرعت انتقال پیام سلامت به مردم و فراهم کردن خدمات تشخیصی و حمایتی هنوز فاصله زیادی با نیاز واقعی جامعه دارد.
به گزارش تسنیم؛ سرطان معده در کردستان دیگر یک هشدار آماری نیست؛ این بیماری امروز در زندگی مردم ریشه دوانده و پیامدهای گسترده اجتماعی و اقتصادی به همراه دارد. وقتی بیماران از نبود خدمات تشخیص سریع، نبود حمایتهای روانی و اجتماعی، و ناآگاهی عمومی میگویند، سخن از یک بحران واقعی است، نه یک چالش بهداشتی قابل اغماض.
دانشگاه علومپزشکی کردستان و ادارات بهداشتی مرتبط باید پاسخ دهند که چرا علیرغم وجود دادههای هشداردهنده، برنامه ملی و اجرایی برای کنترل عوامل خطر، تشخیص زودهنگام و حمایتهای بیمار محور ندارند؟
مطالبه جدی امروز جامعه این است که برنامه پیشگیری فعال، غربالگری رایگان برای گروههای پرخطر، آموزش گسترده عمومی، و افزایش دسترسی به خدمات تخصصی بدون تحمیل هزینههای سنگین به خانوادهها در اولویت قرار گیرد.
اگر این اقدامات بهطور جدی اجرایی نشود، آمار مبتلایان و فوتیهای ناشی از سرطان معده نه تنها کاهش نخواهد یافت، بلکه بار بحران را بر دوش خانوادهها و نظام درمانی سنگینتر خواهد کرد. بگذاریم صدای بیماران، نادیدهگرفتهشده باز نماند؛ این مطالبهای است قانونی، انسانی و فوری.
انتهای پیام/481