به گزارش خبرگزاری تسنیم از شیراز، ماه مبارک رمضان، فصل تجلی ناب‌ترین جلوه‌های عبودیت و معنویت است؛ ماهی که در بطن خود مجموعه‌ای از عبادات، آیین‌ها و سنت‌های الهی را جای داده که نه‌تنها جان انسان را از آلودگی‌ها می‌پیراید، بلکه روح را به فروغ ایمان و یقین روشن می‌سازد.

برای مسلمانان، رمضان صرفا یک مقطع زمانی در تقویم نیست، بلکه میعادگاهی الهی است که با روزه‌داری، شب‌زنده‌داری، تلاوت قرآن و نجواهای عاشقانه با پروردگار، جایگاهی ممتاز و بی‌بدیل می‌یابد.

ماه مبارک رمضان در استان فارس و به‌ویژه شهر شیراز، همواره با مجموعه‌ای از آیین‌های ریشه‌دار و سنت‌های معنوی همراه بوده است؛ آیین‌هایی که بخشی از هویت فرهنگی مردم این خطه را شکل می‌دهد و هنوز هم در بسیاری از محله‌ها و شهرستان‌ها زنده و جاری است.

سحرخوانی و مناجات‌خوانی؛ صدای بیدارباش رمضان

در گذشته، مردم فارس در سحر‌های ماه رمضان با نوای ساز‌های مخصوص یا صدای مناجات‌خوانان محلی بیدار می‌شدند. این سنت دیرینه که توسط افراد باسواد و خوش‌صدا در پشت‌بام خانه‌ها، مساجد و گذرگاه‌ها اجرا می‌شد، هنوز هم در برخی مناطق از جمله جهرم و محله‌های قدیمی شیراز ادامه دارد.

در جنوب فارس، قرائت قرآن در مساجد، خانه‌ها، پارک‌ها و حتی زیر سایه‌سار درختان جلوه‌ای ویژه دارد. برخی از مردم این مناطق در طول ماه رمضان بیش از 30 بار قرآن را ختم می‌کنند که نشان‌دهنده عمق پیوند معنوی آنان با این ماه است.

شیرازی‌ها باور دارند که روز اول ماه رمضان باید به زیارت امامزادگان واجب‌التعظیم شهر اختصاص یابد. حرم‌های مطهر حضرت احمدبن‌موسی شاهچراغ (ع)، سیدعلاءالدین حسین (ع)، سیدمیرمحمدبن‌موسی (ع) و علی‌بن‌حمزه (ع) در این روز میزبان خانواده‌هایی هستند که نماز مغرب و عشا را در این اماکن اقامه و روزه خود را همان‌جا افطار می‌کنند.

سفره‌های صمیمیت؛ افطاری‌های خانوادگی و جمعی

افطاری دادن و گردهمایی‌های خانوادگی در خانه بزرگ‌تر‌های فامیل از رسوم دیرپای مردم فارس است. در شیراز، افطار‌های دسته‌جمعی در فضا‌های سبز و پارک‌ها، به‌ویژه در شب‌های گرم تابستان، جلوه‌ای منحصر‌به‌فرد دارد. میزبانان نیز با غذا‌های ویژه ماه رمضان از مهمانان روزه‌دار پذیرایی می‌کنند. نوشیدن عرقیات گرم مانند گاوزبان، طارونه، نسترن، بهارنارنج و گلاب یا شیر و خرما، آغازگر سفره افطار بسیاری از خانواده‌هاست.

طعم رمضان در سفره‌های شیرازی

سفره‌های افطار در فارس با غذا‌ها و شیرینی‌های سنتی رنگین می‌شود؛ از قنبرپلو، کلم‌پلو، کوفته‌هلو و آش‌های محلی گرفته تا یوخه، نان چایی، نان گتک، ترحلوا، رنگینک، انواع حلوا و زولبیا بامیه شیرازی.

از آغاز ماه تا نیمه رمضان و میلاد امام حسن مجتبی (ع)، دید و بازدید و جشن‌های خانوادگی در فارس رونق دارد. یکی از رسوم زیبای شیرازی‌ها «روزوالون» است؛ رسمی که طی آن خانواده داماد، سینی‌هایی از شیرینی، نقل، نبات و اقلام افطاری را برای خانواده عروس می‌فرستند.

در شهر‌های فارس، زمان رفت‌وآمد مردم با لحظه افطار تنظیم می‌شود. ساعتی مانده به غروب، خانواده‌ها گرد سفره افطار جمع می‌شوند، دعای ربنا را می‌شنوند و با اذان مغرب روزه خود را می‌گشایند.

شب‌زنده‌داری‌ها و احیای سنتی

یکی از جلوه‌های معنوی رمضان در شیراز و برخی شهرستان‌ها، شب‌زنده‌داری در مساجد است. اگرچه امروز تنها در تعداد محدودی از مساجد برگزار می‌شود، اما سال‌هاست که مؤمنان شب‌های ماه رمضان را با قرائت قرآن، دعای ابوحمزه ثمالی، جوشن کبیر و دیگر ادعیه احیا می‌گیرند.

در این ماه، مساجد فارس به همت بزرگان محلات به پایگاه‌های همدلی تبدیل می‌شوند. بسته‌های غذایی تهیه و میان نیازمندان توزیع می‌شود تا هیچ سفره‌ای بی‌افطار نماند.

مردم فارس و شیراز در شب‌های قدر تا سحر در مساجد و حرم‌های مطهر به دعا، قرآن‌خوانی و مناجات می‌پردازند. نذری دادن، توزیع بسته‌های سحری و اقامه نماز صبح از جلوه‌های این شب‌های پرفیض است.

جمعه‌الوداع آیین ویژه شیرازی‌ها

در آخرین جمعه ماه رمضان، بانوان شیرازی پس از حضور در راهپیمایی روز قدس، به مسجد فتح و مسجد جامع عتیق می‌روند، قرآن می‌خوانند و حاجات خود را از خداوند طلب می‌کنند. این رسم تنها در شیراز برگزار می‌شود و جایگاهی ویژه در فرهنگ مردم دارد.

عید سعید فطر در فارس، به‌ویژه در مناطق جنوبی استان، جایگاهی خاص دارد. مردم پس از اقامه نماز عید و دعای وحدت، به دیدار بزرگ‌تر‌های خانواده می‌روند و صله‌رحم را به‌جا می‌آورند.

انتهای پیام/424/