به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، خداوند در سوره آل عمران آیه 173 به نقل از اهل ایمان می‌فرماید: «حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَکِیلُ؛ خدا ما را بس است و نیکو حمایتگرى است.»

حجت‌الاسلام محمدرضا جوان آراسته، کارشناس دینی، طی سخنانی به تشریح این آیه پرداخته است:

در عین حال بر اساس تفاسیر قرآن نکاتی در این آیه وجود دارد که باید به آن توجه داشت. آیه «حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَکِیلُ» از قرآن کریم، عصاره‌ای از منطق ایمان در مواجهه با تهدید، فشار و جنگ روانی دشمن است؛ منطقی که قدرت حقیقی را نه در تجهیزات و ظواهر، بلکه در اتکای قلبی به خداوند جست‌وجو می‌کند. این عبارت کوتاه، بیانی فشرده اما عمیق از جهان‌بینی توحیدی مؤمنان است.

در فضای نزول این آیه، مؤمنان با تهدیدها و شایعه‌پراکنی‌های منافقان روبه‌رو بودند؛ کسانی که به ظاهر اظهار ایمان می‌کردند اما در باطن، دل در گروی حق نداشتند. هنگامی که فرمان جهاد صادر شد، آنان با بزرگ‌نمایی قدرت دشمن و ایجاد هراس در دل‌ها کوشیدند اراده مؤمنان را سست کنند. اما پاسخ اهل ایمان، نه انفعال بود و نه اضطراب؛ بلکه اعلامی روشن از اعتماد و یقین: «حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَکِیلُ».

معنای «حسبنا»

واژه «حسب» از ریشه «ح-س-ب» و مرتبط با مفهوم حساب است؛ به این معنا که چیزی به اندازه نیاز، کفایت کند. هنگامی که مؤمنان می‌گویند «حَسْبُنَا اللَّهُ» مقصودشان این است که خداوند برای ما کافی است؛ کفایتی برخاسته از ایمان، نه انکار اسباب طبیعی.

آنان سنت‌های الهی و اسباب ظاهری را نفی نمی‌کنند، بلکه تکیه‌گاه نهایی و پشتوانه حقیقی را خدا می‌دانند. این نگاه، انسان را از وابستگی افراطی به عوامل بیرونی رها می‌سازد و به او ثبات درونی می‌بخشد.

معنای «وکیل»

«وکیل» به معنای کسی است که تدبیر امور انسان را به نیابت از او بر عهده می‌گیرد. وقتی خداوند «نِعْمَ الْوَکِیلُ» خوانده می‌شود، یعنی بهترین مدبّر، کارساز و پشتیبان است؛ کسی که قدرت، علم و حکمتش مطلق است و تدبیرش خطا نمی‌پذیرد.

توکل بر چنین وکیلی نه نشانه ضعف، بلکه اوج عقلانیت ایمانی است؛ زیرا انسان امور خود را به قدرتی می‌سپارد که بر همه چیز احاطه دارد.

ایمان؛ اهرم حقیقی قدرت

قوی‌ترین اهرم در برابر تهدیدات دشمن، ایمان و توکل به خداست. تهدید زمانی کارگر می‌شود که دل‌ها بلرزد و تکیه‌گاه‌ها سست باشد. اما ایمانی که به یقین رسیده، تهدید را به فرصت رشد تبدیل می‌کند. مؤمنان با گفتن «حَسْبُنَا اللَّهُ» در حقیقت اعلام کردند که بازگشتشان به پروردگار است، سر فرمانبرداری بر اوامر پیامبر نهاده‌اند و حساب خویش را به خدا سپرده‌اند؛ خدایی که بهترین حسابرس و یاور است.

این باور، نیرویی درونی می‌آفریند که از جنس آرامش، استقامت و عزت است. جامعه‌ای که چنین باوری در آن زنده باشد، در برابر جنگ روانی، تحریم، تهدید و فشار، دچار فروپاشی روحی نمی‌شود؛ زیرا سرمایه اصلی خود را در ایمان و اعتماد به خدا می‌بیند.

در نهایت، «حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَکِیلُ» تنها یک ذکر زبانی نیست؛ بیانیه‌ای اعتقادی و راهبردی است. بیانیه‌ای که می‌آموزد در میانه سختی‌ها، نخست دل را به خدا بسپاریم، سپس با عزمی راسخ در میدان عمل گام برداریم. چنین ایمانی، قوی‌ترین سپر در برابر دشمن و مطمئن‌ترین پشتوانه برای پیروزی است.

انتهای پیام/