منشور روحانیت؛ نقشه راه حوزه در نظم نوین جهانی

 به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم، سوم اسفندماه، سالروز صدور منشور تاریخی امام خمینی(ره) درباره روحانیت است.

همان گونه که مرحوم قاضی شاگردانش را به همراه داشتن حدیث عنوان بصری و مطالعه روزانه آن توصیه می‌کردند، مرحوم آیت‌الله فاضل لنکرانی، مباحثه هفتگی آن را لازم می‌دانستند. در بهار 1404 نیز مقام معظم رهبری «بیانیه حوزه پیشرو و سرآمد» را انشاء کردند. هر دو حوزه را سرمایه مهم و بی‌نظیر جهان تشیع دانسته‌اند و با توجه به این ظرفیت عظیم، نگرانی‌هایی را ابراز کرده‌اند. مقایسه و مباحثه این دو متن برای طلاب و فضلا ضرورتی است که برخی مدارس علمیه قم آن را به درستی درک و آغاز کرده‌اند. این مجال جای مقایسه تفصیلی این دو نیست، اما با توجه به شرایط فعلی جهان و اوضاع داخلی توجه به چند نکته لازم است:

1. از جمله کلیدواژه‌های مشترک هر دو متن، نفی اسلام امریکایی فردگرا و بی‌تفاوت است، که جلوه‌ای از آن در اسلام لیبرال و جلوه دیگر آن اسلام متحجر است. هر دو معتقدند حوزه نمی‌تواند نسبت به مسائل اساسی جامعه و تحولات فکری دنیا بی‌اعتنا باشد؛ بی‌اعتنایی حوزه را منزوی می‌کند؛ اگر حوزه زمان را نشناسد و خود را با نیازهای فکری و تحولات روز جهانی هماهنگ نکند، از قافله عقب خواهد ماند، همان گونه که نهاد تاریخی و عظیم کلیسا امروزه کمترین نقشی در جهان ندارد. به روز بودن فقط به معنای استفاده از تجهیزات و فناوری‌های روز نیست، بلکه مقدم بر آن شناخت اولویت‌ها، شناسایی و بلکه پیش‌بینی نقشه دشمن، تمییز مسائل اصلی از فرعی و غیره است. این امور صرفاً مشخصات حوزه مصطلح انقلابی نیست، بلکه هر حوزوی که قصد دفاع از دین مردم را دارد باید بدان آگاه باشد.

2. در چند سال اخیر چه اتفاقاتی در جهان در حال جریان است که رهبری فرمودند نظم نوین جهانی در حال شکل گرفتن است. حتی اگر کسی مثل من، نگاه راهبردی نداشته باشد، آتش زدن مسجد و قرآن و حسینیه در ام‌القرای جهان اسلام را به چشم خود دیده است. سال‌ها قبل اگر در هلند قرآنی آتش زده شد، روحانیت خروشید؛ امسال نیز مومنین منتظر حرکت غیرتمندانه روحانیتی هستند که قرن‌ها پیش‌قراول مبارزه بوده است. منتظر میدان‌داری روحانیتند تا پشت او در صحنه باشند. با توجه به این نکات واضح، رمضان امسال حوزه و روحانیت با سال‌های گذشته چه تفاوتی در کیفیت و کمیت باید داشته باشد؟ فراموش نکنیم اگر حوزه نسبت به این مسائل ساکت باشد یا اقدام به‌هنگام نداشته باشد، بیم آن می‌رود که نه تنها در جهان، بلکه در بین مسلمانان و حتی نیروهای متدین نیز منزوی شود. 
 
3.امام خمینی(ره) در منشور برخی فضلای حوزه به مارهای خوش خط و خال تشبیه کردند. بدنه طلاب و فضلای حوزه تلاش می‌کنند مرز بین خود و این مارها را حفظ کنند. راستی اگر آن مارها امروز در حوزه بودند چه رفتارهایی می‌کردند و از چه رفتارهایی آگاهانه اجتناب می‌کردند؟ مبادا قیام و قعود امروز من با آن مارها شباهت پیدا کند.

4. امامین انقلاب، همراهی با مردم را رکن راهبری روحانیت دانستند. نسبت روحانی به مردم مانند ماهی به آب است که در آب متولد می‌شود و همان جا زندگی می‌کند و می‌میرد. روحانی که دشمنان اسلام را نگران کرده، روحانی مردمی زمان‌شناس، دشمن‌شناس و خودآگاه نسبت به تکلیف است. روحانیت مردمی این روزها جهاد تبیین که فوری‌ترین رسالت اوست را برای مجروحین جنگ شناختی فراموش نمی‌کند.

نیروهای متدین و هئیتی را از حالت انفعال به مربیان فعال جهاد تبیین تبدیل می‌کند. روحانی مردمی شنوای اعتراض مردم است. به خانواده‌های شهدا از اقشار مختلف سرکشی می‌کند، حضورش التیام‌بخش داغ بسیاری از عزاداران است. با کسبه آسیب‌دیده همدردی و برای حل مشکلاتشان وساطت می‌کند.

یادداشت از حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالله محمدی، عضو هیئت علمی موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران

انتهای پیام/