به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، میخائیل گالوزین، معاون وزیر امور خارجه روسیه در گفت‌وگو با  روزنامه «ایزوستیا»، اعلام کرد که مسکو از حفظ و ادامه گفت‌وگوهای بین‌المللی درباره امنیت و ثبات در قفقاز جنوبی حمایت می‌کند. با این حال، این دیپلمات تأکید کرد که روسیه از انتقال محل برگزاری این گفت‌وگوها از سوئیس حمایت می‌کند. دور جدید رایزنی‌ها در تاریخ 18 تا 19 مارس برگزار خواهد شد.

گالوزین توضیح داد: «برای ما خود قالب و ادامه آن بسیار مهم است، ما اهمیت این قالب را زیر سؤال نمی‌بریم. نیاز به مکانی است که برای همه طرف‌ها قابل قبول باشد. در حال حاضر چنین مکانی وجود ندارد و ما به ژنو می‌رویم، زیرا باید این قالب را که اهمیت بسیار بالایی دارد، ادامه دهیم.»

وی با اشاره به اینکه روسیه بر انتقال این گفت‌وگوها از سوئیس به کشوری واقعاً بی‌طرف اصرار دارد، افزود: «سوئیس، متأسفانه، از اصل بی‌طرفی خود فاصله گرفته و در چارچوب بحران اوکراین موضعی طرفدار کی‌یف اتخاذ کرد. بنابراین، دشوار است بتوان آن را محل مناسبی برای مذاکرات دانست.»

گفت‌وگوهای ژنو در پاییز سال 2008 آغاز شد، پس از آنکه روسیه ناچار شد عملیات نظامی محدودی را برای واداشتن گرجستان به صلح انجام دهد و استقلال آبخازیا و اوستیای جنوبی را به رسمیت بشناسد. در این مذاکرات، نمایندگان آبخازیا، گرجستان، اوستیای جنوبی، روسیه و ایالات متحده با مشارکت اتحادیه اروپا، سازمان ملل متحد و سازمان امنیت و همکاری اروپا به‌عنوان رؤسای مشترک حضور دارند. مباحث در قالب کارگروه‌هایی درباره مسائل امنیتی و موضوعات بشردوستانه انجام می‌شود، اما تاکنون پیشرفت قابل‌توجهی حاصل نشده است.

آخرین دور، یعنی شصت‌وپنجمین دور رایزنی‌ها، در تاریخ 11 تا 12 نوامبر 2025 برگزار شد. نتیجه چشمگیری به دست نیامد و طرف‌ها توافق کردند که در 18 تا 19 مارس دوباره دیدار کنند. در آن زمان، وزارت امور خارجه روسیه از گرجستان خواست توافق‌نامه‌ای درباره عدم استفاده از توان نظامی علیه آبخازیا و اوستیای جنوبی امضا کند. مقامات گرجستان برای تدوین چنین اسنادی آمادگی ندارند. در نوامبر سال گذشته وزارت خارجه روسیه اعلام کرد: «امضای چنین سندی می‌توانست  تجسم عملی لحن آشتی‌جویانه‌ای باشد که از تفلیس در قبال مردم آبخازیا و اوستیای جنوبی شنیده شود.»

کارشناسان معتقدند که کشورهای خاورمیانه می‌توانند نامزدهای بالقوه برای میزبانی دور جدید مذاکرات باشند، برای نمونه امارات متحده عربی، قطر و عربستان سعودی که پیش‌تر در نقش میانجی در حل‌وفصل اوکراین عملکرد مثبتی از خود نشان داده‌اند. 

وادیم موخانوف، رئیس بخش قفقاز در مرکز مطالعات پساشوروی مؤسسه اقتصاد جهانی و روابط بین‌الملل وابسته به آکادمی علوم روسیه به روزنامه «ایزوستیا» گفت که مینسک نیز از لحاظ جغرافیایی نزدیک است و در عین حال برای هر دو طرف قابل قبول به نظر می‌رسد.

ژنو اغلب به‌عنوان محل برگزاری رایزنی‌های دیپلماتیک عمل می‌کند. برای نمونه، در سال 2009 روسیه و ایالات متحده در این شهر مقدمات پیمان کاهش تسلیحات راهبردی تهاجمی را دنبال کردند. همچنین در تاریخ 17 تا 18 فوریه نیز رایزنی‌های سه‌جانبه میان روسیه، آمریکا و اوکراین در همین شهر برگزار شد. بنا به گزارش رسانه‌های مختلف، مذاکرات در این قالب ممکن است از هفته آینده ادامه یابد. با این حال، کارشناسان بر این باورند که موافقت روسیه با برگزاری دیدار درباره اوکراین در ژنو، استثنا محسوب می‌شود. پیش از این، مذاکرات میان طرف‌های روسی و اوکراینی در امارات متحده عربی و ترکیه برگزار شده بود و کشور میزبان در آن‌ها بیشتر نقشی فنی ایفا می‌کرد. اما قالب گفت‌وگوها درباره قفقاز جنوبی یک سازوکار نهادینه‌ شده است که در آن جایگاه کشور میزبان اهمیت نمادین دارد.

موخانوف افزود: «سوئیس همچنان کشوری غیر‌دوست برای روسیه به شمار می‌رود و در مجموع مسکو با پذیرش برگزاری مذاکرات درباره اوکراین در آنجا، نوعی سازش انجام داده، ولی نباید بیش از حد طرف سوئیسی را تشویق کرد تا زمانی که دوباره بتواند از جایگاه بی‌طرف خود سخن بگوید.»

در حال حاضر  روسیه و گرجستان دوران آرامی در روابط دوجانبه را سپری می‌کنند و این امر می‌تواند بر اوضاع قفقاز جنوبی تأثیر مثبت بگذارد. تفلیس به‌طور پیوسته از پیوستن به تحریم‌های ضدروسی خودداری کرده و این تصمیم را با ضرورت حمایت از اقتصاد ملی خود توضیح می‌دهد. ایراکلی کوباخیدزه، نخست‌وزیر گرجستان بارها تأکید کرده که این کشور اجازه نخواهد داد از خاک گرجستان برای گشودن «جبهه دومی علیه روسیه» استفاده شود. ضمن اینکه در سال 2023 پروازهای مستقیم میان دو کشور از سر گرفته شد و حجم مبادلات تجاری نیز بطور منظم رو به افزایش است.

به گفته این کارشناس، درچنین شرایطی بسیار بعید است که گرجستان در رابطه با دو جمهوری خودخوانده آبخازیا و اوستیای جنوبی دست به اقدام نظامی بزند، به‌خصوص با توجه به این واقعیت که این دو جمهوری حمایت کامل روسیه را پشت سر خود دارند، البته انتظار به رسمیت شناختن دیپلماتیک آنها از سوی تفلیس در آینده نزدیک نیز واقع‌بینانه نیست. 

انتهای پیام/