به گزارش خبرنگار سیاسی خبرگزاری تسنیم، هفتمین دوره انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا که طبق برنامه در تاریخ 11 اردیبهشت 1405 همزمان با برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان رهبری برگزار خواهد شد، اکنون به مرحله حیاتی بررسی صلاحیت داوطلبان وارد شده است.

این دوره تاریخی، که به گفته زینی وند رئیس ستاد انتخابات با استقبال بی‌سابقه‌ای در ثبت‌نام همراه بوده، در اجرای آزمایشی نظام انتخاباتی تناسبی در تهران، لایه‌ای جدید از تحول ساختاری را بر این رقابت محلی افزوده است.

تحلیل اولیه آمار ثبت‌نام‌ها نشان‌دهنده تعمیق نگاه مدنی جامعه به مدیریت محلی است. زینی‌وند در نشست‌های خبری مجزا، ابتدا در تاریخ 29 دی 1404 به آمار شورای شهر پرداخت و اعلام کرد برای انخابات شوراهای شهر 66094 داوطلب ثبت‌نام کرده‌اند که این رقم رشدی 28 درصدی را نسبت به دوره پیشین نشان می‌دهد؛ این رشد با جهش 58 درصدی در حضور بانوان و افزایش عمومی افراد تحصیل‌کرده همراه بوده است.

به موازات آن، در 2 اسفند 1404 معاون سیاسی وزیر کشور آمارهای شورای روستاها نیز مورد بررسی قرار داد. در این بخش، 279063 داوطلب با رشد 12.6 درصدی نسبت به دوره قبل ثبت‌نام کردند. دستاورد مهم دیگری که زینی‌وند به آن اشاره کرد کاهش چشمگیر روستاهای فاقد حدنصاب قانونی بود؛ این رقم از 4 درصد در دوره‌های قبل به تنها 0.5 درصد کاهش یافته که نشان‌دهنده تقویت زیرساخت‌های حکمرانی روستایی است.

ستاد انتخابات با انتشار اطلاعیه شماره 20، نتایج اولیه بررسی صلاحیت داوطلبان شهری را در اول اسفند ابلاغ کرد. در این مرحله، مشخص شد که هیئت‌های اجرایی حدود 92 درصد از داوطلبان شهری را تأیید اولیه کرده‌اند و برای الباقی، فرصت 4 روزه‌ای برای اعتراض به هیئت نظارت استان تعریف شده است. انتظار می‌رود روند و آمارهای مشابهی نیز به زودی برای داوطلبان روستایی اعلام شود.

هم‌چنین پس از پایان مهلت ثبت‌نام شوراهای روستا، فرآیند بررسی صلاحیت‌ها در هیئت‌های اجرایی و نظارت آغاز شده است. این فرآیند از منظر فنی بسیار ساختارمند تعریف شده است: استعلام از پنج مرجع قانونی شامل وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه، فراجا، دادستانی کل کشور و سازمان ثبت احوال صورت می‌گیرد و این دستگاه‌ها موظفند ظرف مدت 10 روز نتایج خود را به هیئت‌های اجرایی ابلاغ کنند.

در ادامه این زنجیره، هیئت‌های نظارت 20 روز زمان برای بررسی نهایی در اختیار دارند. برای صیانت از حقوق داوطلبان، امکان اعتراض در تمامی مراحل پیش‌بینی شده و ردصلاحیت‌شدگان در سطح استانی، حق درخواست بررسی مجدد در هیئت مرکزی نظارت را محفوظ خواهند داشت.

مهم‌ترین تحول فنی این دوره، اجرای آزمایشی نظام انتخاباتی تناسبی برای شورای شهر تهران است که با تأیید مجمع تشخیص مصلحت نظام، جایگزین روش‌های فردی قبلی شده است. در این سیستم نوین، تخصیص کرسی‌ها مستقیماً بر اساس درصد آرای کسب شده توسط هر لیست حزبی یا ائتلافی صورت می‌گیرد. هدف اعلام شده از این تغییر، تقویت ساختار احزاب، افزایش تنوع نمایندگی و به تبع آن، ارتقاء کیفیت تصمیم‌گیری‌ها در شوراهای شهری عنوان شده است، هرچند اجرای آزمایشی این مدل می‌تواند چالش‌های اجرایی جدیدی را به همراه داشته باشد.

روز 11 اردیبهشت 1405 به‌واسطه این همزمانی سه‌گانه، روزی تعیین‌کننده خواهد بود. این روز میزبان انتخابات سراسری شوراهای اسلامی شهر و روستاست، اما هم‌زمان رقابت برای انتخابات میان‌دوره‌ای مجلس شورای اسلامی نیز در حوزه‌های مشخصی برگزار خواهد شد: تبریز، آذرشهر و اسکو؛ بستان‌آباد؛ بندر انزلی؛ بندرعباس، قشم، ابوموسی، حاجی‌آباد و خمیر؛ و در نهایت نقده و اشنویه. علاوه بر این، به‌دلیل لزوم جایگزینی نمایندگان، انتخابات میان‌دوره‌ای مجلس خبرگان رهبری نیز در استان‌های خراسان جنوبی، آذربایجان شرقی، تهران و خوزستان برگزار می‌شود.

نتایج این انتخابات، به‌ویژه در حوزه تهران، می‌تواند مسیر اصلاحات ساختاری در فرآیندهای انتخاباتی محلی ایران را برای دوره‌های آتی ترسیم کند. دوره هفتم شوراها نیز طبق اعلام از تاریخ 28 خرداد 1405 رسماً آغاز به کار خواهد کرد.

انتهای پیام/