حوادث، استرس و دخانیات مثلث تهدیدکننده سلامت مردان

به گزارش خبرگزاری تسنیم از قزوین، همزمان با فرارسیدن هفته سلامت مردان ایرانی که هر سال از اول تا هشتم اسفندماه برگزار می‌شود، توجه به مهم‌ترین تهدیدهای جسمی و روانی پیش‌روی مردان بیش از پیش ضرورت پیدا می‌کند. این هفته فرصتی است برای آگاهی‌بخشی درباره بیماری‌های شایع مانند مشکلات قلبی و عروقی، سرطان‌ها، سوانح شغلی و ترافیکی و همچنین نقش سبک زندگی در ارتقای کیفیت و امید به زندگی مردان.

هفته سلامت مردان ایرانی با هدف فرهنگ‌سازی در زمینه پیشگیری، انجام چکاپ‌های دوره‌ای و اصلاح عادات نادرست برگزار می‌شود و بر این نکته تأکید دارد که بسیاری از عوامل تهدیدکننده سلامت مردان قابل کنترل و پیشگیری است. در همین راستا، در گفت‌وگو با علی حسن‌زاده روانشناس بالینی، ابعاد مختلف سلامت مردان و نقش مؤلفه‌های روانی و اجتماعی در بروز یا پیشگیری از بیماری‌ها مورد بررسی قرار گرفت.

علی حسن‌زاده، روانشناس بالینی در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در قزوین، با اشاره به اینکه سلامت مردان تنها به نبود بیماری محدود نمی‌شود، اظهار کرد: سلامت مفهومی چندبعدی است که ابعاد جسمی، روانی و اجتماعی را در بر می‌گیرد. بسیاری از مردان زمانی به مراکز درمانی مراجعه می‌کنند که بیماری وارد مراحل جدی شده است، در حالی که بخش مهمی از مشکلات سلامت با پیشگیری و مراجعه به‌موقع قابل کنترل است.

وی با تأکید بر اینکه مردان به طور سنتی کمتر درباره مشکلات روحی و روانی خود صحبت می‌کنند، افزود: یکی از چالش‌های مهم در حوزه سلامت مردان، پنهان کردن استرس‌ها، اضطراب‌ها و فشارهای روانی است. این فشارهای مزمن می‌تواند زمینه‌ساز بیماری‌های جسمی از جمله بیماری‌های قلبی و عروقی، اختلالات گوارشی، ضعف سیستم ایمنی و حتی افزایش احتمال ابتلا به برخی سرطان‌ها شود.

این روانشناس بالینی ادامه داد: استرس‌های شغلی، نگرانی‌های اقتصادی، مسئولیت‌های خانوادگی و انتظارات اجتماعی از مردان برای قوی بودن و ابراز نکردن هیجانات، باعث می‌شود بسیاری از آن‌ها دچار فرسودگی روانی شوند. زمانی که این فشارها مدیریت نشود، فرد به سمت رفتارهای پرخطر مانند مصرف سیگار، الکل یا بی‌تحرکی سوق پیدا می‌کند که همین عوامل، ریسک ابتلا به بیماری‌های مزمن را افزایش می‌دهد.

حسن‌زاده با اشاره به نقش مهم پیشگیری در سلامت مردان گفت: مراقبت‌های پیشگیرانه شامل معاینات دوره‌ای، غربالگری بیماری‌ها، توجه به علائم هشداردهنده و اصلاح سبک زندگی است. بسیاری از مردان تصور می‌کنند تا زمانی که درد یا علامت جدی وجود ندارد، نیازی به مراجعه به پزشک نیست؛ در حالی که بیماری‌هایی مانند فشار خون بالا یا کلسترول بالا ممکن است سال‌ها بدون علامت باقی بمانند و به تدریج آسیب‌های جدی ایجاد کنند.

وی درباره نقش حوادث شغلی و ترافیکی در سلامت مردان نیز تصریح کرد: مردان به دلیل حضور پررنگ‌تر در برخی مشاغل پرخطر و همچنین رانندگی‌های طولانی یا پرریسک، بیشتر در معرض سوانح قرار دارند. علاوه بر آسیب‌های جسمی، این حوادث می‌تواند پیامدهای روانی مانند اختلال استرس پس از سانحه، اضطراب مزمن یا افسردگی را نیز به دنبال داشته باشد. بنابراین رسیدگی به سلامت روان پس از وقوع حادثه، به اندازه درمان جسم اهمیت دارد.

این کارشناس حوزه سلامت روان با بیان اینکه تغییر سبک زندگی نقش تعیین‌کننده‌ای در پیشگیری از بیماری‌ها دارد، گفت: تحرک کافی و ورزش منظم نه تنها به سلامت قلب و عروق کمک می‌کند، بلکه باعث ترشح هورمون‌های شادی‌آور در مغز شده و سطح استرس را کاهش می‌دهد. فعالیت بدنی منظم می‌تواند کیفیت خواب را بهبود بخشد و احساس کارآمدی و اعتمادبه‌نفس را افزایش دهد.

وی افزود: تغذیه سالم نیز یکی از ارکان اصلی سلامت مردان است. مصرف میوه و سبزیجات، غلات کامل، حبوبات و کاهش مصرف غذاهای پرچرب و فرآوری‌شده می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی، دیابت و برخی سرطان‌ها را کاهش دهد. بسیاری از مردان به دلیل مشغله کاری، به الگوی غذایی نامنظم و فست‌فودها روی می‌آورند که در درازمدت سلامت آن‌ها را تهدید می‌کند.

حسن‌زاده درباره اهمیت سلامت جنسی نیز گفت: سلامت جنسی بخشی جدایی‌ناپذیر از سلامت کلی مردان است و هرگونه اختلال در این حوزه می‌تواند نشانه‌ای از مشکلات جسمی یا روانی باشد. مراجعه به پزشک و مشاوره تخصصی در صورت بروز نگرانی، نه‌تنها به بهبود کیفیت زندگی کمک می‌کند، بلکه می‌تواند از پیشرفت بیماری‌های زمینه‌ای جلوگیری کند.

وی با اشاره به تفاوت امید به زندگی میان مردان و زنان اظهار کرد: آمارها نشان می‌دهد مردان به طور متوسط امید به زندگی کمتری نسبت به زنان دارند که بخشی از آن به رفتارهای پرخطر و کم‌توجهی به مراقبت‌های پیشگیرانه بازمی‌گردد. ارتقای آگاهی عمومی و فرهنگ‌سازی در زمینه مراجعه منظم به پزشک، انجام چکاپ‌های دوره‌ای و توجه به سلامت روان می‌تواند این فاصله را کاهش دهد.

این روانشناس بالینی در پایان خاطرنشان کرد: سلامت مردان نیازمند نگاه جامع و حمایت خانواده و جامعه است. مردان باید بیاموزند که درخواست کمک نشانه ضعف نیست، بلکه گامی مسئولانه برای حفظ سلامت فردی و خانوادگی است. اگر مردان به سلامت خود اهمیت دهند، نه‌تنها عمر طولانی‌تری خواهند داشت، بلکه کیفیت زندگی بالاتری را نیز تجربه خواهند کرد و نقش مؤثرتری در خانواده و جامعه ایفا می‌کنند.

انتهای پیام/