تحصیل در کلاس فرسوده؛ چرا ایمنی مدارس جدی گرفته نمیشود؟
- اخبار استانها
- اخبار زنجان
- 03 اسفند 1404 - 08:59
به گزارش خبرگزاری تسنیم از زنجان، ایمنی مدارس، فقط یک موضوع عمرانی یا فنی نیست؛ مسئلهای است که مستقیماً با جان، آرامش و آینده هزاران دانشآموز گره خورده است. هر صبح که زنگ مدرسه در کوچهها و محلههای استان زنجان به صدا درمیآید، خانوادهها فرزندانشان را با امید یادگیری و پیشرفت راهی کلاسهای درس میکنند؛ اما در پس این تصویر روزمره، یک مطالبه جدی نیز وجود دارد: اطمینان از اینکه فضای آموزشی، ایمن، استاندارد و مقاوم در برابر حوادث طبیعی باشد.
استان زنجان بهواسطه پراکندگی جغرافیایی، تنوع اقلیمی و وجود مناطق روستایی و شهری با شرایط متفاوت، همواره در حوزه زیرساختهای آموزشی با چالشهایی روبهرو بوده است. برخی مدارس قدمتی چند دهساله دارند؛ سازههایی که در دورهای ساخته شدهاند که استانداردهای امروز مقاومسازی و ایمنی در آنها لحاظ نشده بود. از سوی دیگر، رشد جمعیت دانشآموزی در برخی مناطق و محدودیت زمین آموزشی، فرآیند نوسازی و جایگزینی مدارس فرسوده را پیچیدهتر کرده است.
در سالهای گذشته، موضوع مدارس تخریبی و نیازمند مقاومسازی بارها در افکار عمومی و رسانهها مطرح شده و به یکی از دغدغههای جدی خانوادهها، فرهنگیان و مسئولان استانی تبدیل شده است. پرسش اصلی این است که وضعیت واقعی ایمنی مدارس چگونه است؟ چه تعداد از فضاهای آموزشی نیازمند تخریب یا مقاومسازی هستند؟ و مهمتر از همه، برنامه عملیاتی برای ارتقای ایمنی این فضاها چیست؟
پاسخ به این پرسشها نیازمند نگاهی دقیق، آماری مستند و مبتنی بر کار کارشناسی است؛ نگاهی که از بزرگنمایی یا کوچکنمایی فاصله بگیرد و تصویر واقعی از وضعیت موجود و مسیر پیشرو ارائه دهد. بر همین اساس، گفتوگویی تفصیلی با جهانگیر صفری، مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس استان زنجان انجام دادهایم تا آخرین وضعیت ایمنی مدارس، درصد فضاهای نیازمند مقاومسازی و تخریب، چالشهای اجرایی و برنامههای آینده این مجموعه را از زبان متولی مستقیم این حوزه بشنویم.
سؤال: مبنای آمار و ارزیابی وضعیت ایمنی مدارس استان زنجان چیست؟ این آمار بر چه اساسی تهیه شده است؟
صفری: مبنای آمار رسمی ما، «شناسنامههای فنی» مدارس است که در سالهای 1386 و 1387 برای تمام فضاهای آموزشی استان صادر شد. در آن مقطع، یک کار کارشناسی گسترده و میدانی انجام گرفت؛ کارشناسان ادارهکل با حضور در مدارس، وضعیت سازهای هر فضا را بهصورت دقیق بررسی کردند. نتیجه این ارزیابیها دستهبندی مدارس در سه گروه «مستحکم»، «نیازمند مقاومسازی» و «تخریبی» بود.
این دستهبندی صرفاً یک برآورد کلی نبود، بلکه مبتنی بر شاخصهای فنی، نوع سازه، قدمت بنا، کیفیت مصالح، شرایط اقلیمی و میزان آسیبپذیری در برابر حوادثی مانند زلزله انجام شد. بر همین اساس، اولویتبندی پروژهها شکل گرفت و برنامهریزی اجرایی در دستور کار قرار گرفت.
سؤال: از زمان تهیه این شناسنامههای فنی تاکنون چه اقداماتی انجام شده است؟
صفری:خوشبختانه طی سالهای گذشته بخش قابل توجهی از پروژههای تخریبی و مقاومسازی در سطح استان اجرا شده است. در تمامی شهرستانهای استان زنجان عملیاتهای متعددی آغاز یا تکمیل شده و بسیاری از مدارس فرسوده یا به طور کامل جایگزین شدهاند یا مورد مقاومسازی اساسی قرار گرفتهاند.
در واقع، آمارها نشان میدهد که روند کاهش فضاهای پرخطر، روندی پیوسته و رو به جلو بوده است. اما باید توجه داشت که فرآیند نوسازی فضاهای آموزشی، فرآیندی زمانبر و وابسته به تأمین اعتبارات، زمین آموزشی و شرایط جمعیتی هر منطقه است.
سؤال: با وجود اقدامات انجامشده، همچنان درصدی از مدارس نیازمند تخریب یا مقاومسازی هستند. وضعیت فعلی چگونه است؟
صفری: در حال حاضر حدود 19 درصد از فضاهای آموزشی استان نیازمند مقاومسازی هستند و نزدیک به 18 درصد نیز در فهرست پروژههای تخریبی قرار دارند. البته برای همه این موارد برنامهریزی اجرایی انجام شده و این آمار به معنای رهاشدگی یا بلاتکلیفی پروژهها نیست.
نکته مهم این است که این اعداد در چارچوب یک برنامه مرحلهای در حال کاهش است. هر سال با اجرای پروژههای جدید، سهم مدارس ناایمن کمتر میشود و جای خود را به فضاهای استاندارد و مقاوم میدهد.
سؤال: چرا برخی مدارس که در فهرست تخریب قرار دارند، همچنان مورد استفاده قرار میگیرند؟ آیا این موضوع نگرانی ایجاد نمیکند؟
صفری:این موضوع به محدودیتهای زمین آموزشی و افزایش جمعیت دانشآموزی در برخی مناطق بازمیگردد. در بعضی نقاط استان، بهویژه در مناطقی که با رشد جمعیت یا تراکم دانشآموزی مواجه هستیم، امکان تخلیه فوری مدرسه و تخریب آن وجود ندارد؛ زیرا فضای جایگزین کافی در دسترس نیست.
در برخی موارد، مدرسهای که در فهرست تخریب قرار داشته، بهصورت موقت مورد استفاده قرار گرفته تا مدرسه جدید در زمینی دیگر احداث شود. مطابق برنامه، پس از بهرهبرداری از فضای جدید، ساختمان قدیمی باید تخریب شود. اما در پارهای مناطق به دلیل کمبود فضا و فشار جمعیتی، ناچاراً تا زمان تکمیل کامل ظرفیت جایگزین، استفاده از ساختمان قدیمی ادامه پیدا کرده است.
البته این استفاده موقت نیز با نظارتهای فنی و رعایت تمهیدات ایمنی صورت میگیرد تا خطر احتمالی به حداقل برسد.
سؤال: برخی بازتابهای رسانهای از وجود تعداد بالای مدارس ناایمن در استان خبر میدهند. پاسخ شما به این نگرانیها چیست؟
صفری: ما معتقدیم شفافیت آماری مهمترین راهکار رفع نگرانیهاست. گاهی در برخی بازتابهای رسانهای چنین القا میشود که تعداد مدارس ناایمن بسیار بالا و خارج از کنترل است، در حالی که آمار دقیق و مستند بر اساس همان شناسنامههای فنی مشخص است.
درصد مدارس نیازمند تخریب یا مقاومسازی، عددی روشن و قابل برنامهریزی است و در چارچوب طرحهای مصوب در حال کاهش است. ما نه مسئله را انکار میکنیم و نه آن را بزرگنمایی؛ بلکه با رویکردی کارشناسی و مرحلهای، به دنبال حل آن هستیم.
سؤال: رویکرد ادارهکل نوسازی مدارس استان برای سالهای آینده چیست؟
صفری:رویکرد ما حرکت مرحلهای، اولویتبندیشده و مبتنی بر عدالت آموزشی است. تلاش میکنیم ابتدا فضاهایی را که بیشترین ریسک را دارند در اولویت قرار دهیم. همچنین در مناطق دارای تراکم دانشآموزی، توسعه فضاهای جدید را همزمان با مقاومسازی دنبال میکنیم.
هدف نهایی این است که دانشآموزان استان زنجان در محیطی ایمن، استاندارد و متناسب با نیازهای آموزشی روز تحصیل کنند. اجرای پروژههای مقاومسازی و جایگزینی مدارس فرسوده با جدیت ادامه دارد و امیدواریم با تأمین اعتبارات لازم، روند نوسازی با شتاب بیشتری دنبال شود.
سؤال: پیام شما به خانوادهها و فرهنگیان چیست؟
صفری: اطمینان میدهم که موضوع ایمنی مدارس یکی از اولویتهای اصلی ماست. هیچ پروژهای بدون ارزیابی فنی و برنامه مشخص رها نشده است. مسیر نوسازی، مسیری تدریجی اما مستمر است و با همراهی دستگاههای اجرایی و حمایتهای ملی و استانی، آیندهای ایمنتر برای دانشآموزان استان رقم خواهد خورد.
انتهای پیام/