سیم‌خاردارهای ذهنی و «اسرائیل درون»

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، دکتر سیدمحمدعلی غمامی در نشست بررسی ابعاد فرهنگی و اجتماعی تحولات معاصر، با رویکردی انتقادی و با تکیه بر «حدیث نفس»، به کالبدشکافی هویت انسان دانشگاهی پرداخت. وی با اشاره به تکثر موضوعات در تحلیل بحران‌ها - از ناتو و آمریکا تا نوجوان ایرانی - بزرگترین غفلت محققان را خروج «خود» از دایره‌ی تحلیل دانست. به باور وی، پیش از تحلیل دشمن بیرونی، باید به «اسرائیل درون انسان دانشگاهی» پرداخت؛ همان مانع معرفتی که اجازه نمی‌دهد حقیقت تحولات به‌درستی درک و لمس شود.

دکتر غمامی با بیانی صریح، دانشگاه را به یک «زندان مدرن» تشبیه کرد که استعمار برای خاموش کردن قوه عاقله‌ی جوامع طراحی کرده است. وی تصریح کرد: گویا به این نتیجه رسیده‌اند که برای بی‌اثر کردن محققان، کافی است دیواری دور آن‌ها بکشند، پرستیژی کاذب برایشان بسازند و ارتباطشان را با فرهنگ و جامعه قطع کنند. وی وضعیت کنونی اساتید را با تعبیر «زندان اونیورسیته» توصیف کرد و افزود: همان‌گونه که مردم غزه در محاصره‌اند، ما نیز در بزرگترین زندان دانش محصور شده‌ایم؛ با این تفاوت که اشغال فطرت انسان دانشگاهی، به‌مراتب هولناک‌تر از اشغال سرزمین است.

مدیر گروه مطالعات فرهنگی دانشگاه باقرالعلوم(ع) با بازخوانی واژه‌ی «یونیورسیتی»، انگاره‌ی رایج از دانشگاه به مثابه محل اجتماع محققان را ناقص و آسیب‌زا دانست. وی ایده جایگزین خود را چنین تبیین کرد: دانشگاهِ انقلاب اسلامی نباید محل تجمع و گفتگوی درون‌گروهی اساتید باشد؛ بلکه باید «محل اعزام» باشد. هویت اصلی محقق در حرکت است، نه در نشستن پشت دیوارهای آکادمیک. وی با مقایسه فعالیت شرق‌شناسان غربی که برای ریزترین جزئیات لایف‌استایل ایرانیان (از برند لباس تا فرهنگ تعارف) گزارش‌های میدانی دقیق تولید می‌کنند، بر لزوم حضور بی‌واسطه‌ی محققان بومی در متن جامعه تأکید کرد.

دکتر غمامی با استناد به مصرع «تو خود حجاب خودی حافظ از میان برخیز»، بزرگترین بحران کنونی را «بی‌معرفتی دانشگاه نسبت به خود» قلمداد کرد. وی خاطرنشان ساخت که انسان دانشگاهی برای رسیدن به فهم درست از فلسطین و امت، ابتدا باید از سیم‌خاردارهای ذهنی که دور خود کشیده است، عبور کند. وی در پایان تأکید کرد که خطرناک‌ترین وضعیت، زمانی است که محقق، خود را سوژه‌ای برتر می‌پندارد که نیازی به شناخت میدان ندارد؛ در حالی که دشمن با نفوذ به دیتابیس‌های زندگی روزمره‌ی مردم، در حال مدیریت واقعیت است و دانشگاه همچنان درگیر انتزاعیات دیوارهای خویش باقی مانده است.

انتهای‌پیام/