به گزارش گروه حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، در نشست «برنامه اندیشگی» دانشگاه باقرالعلوم(ع)، حجت‌الاسلام دکتر محمد عباسی، به کالبدشکافی و نقد آرای یووال نوح هراری، نویسنده جنجالی و پرمخاطب اسرائیلی پرداخت.

وی با معرفی کتاب جدید خود با عنوان «انسان متعالی»، به چالش‌های بنیادین نظریات هراری در حوزه‌های تاریخ، زیست‌شناسی و الهیات اشاره کرد.

دکتر عباسی با بیان اینکه آثار هراری از جمله «انسان خردمند» و «انسان خداگونه» به بیش از 65 زبان ترجمه شده و مرزهای فروش 40 میلیون نسخه را درنوردیده است، بر ضرورت مواجهه علمی و نقادانه با این جریان فکری که ذهن نسل جوان جهانی را تسخیر کرده، تأکید کرد.

دکتر عباسی با تشریح متدولوژی هراری در تحلیل تاریخ بشر، اظهار داشت که وی تکامل انسان را در سه ایستگاه «انقلاب شناختی»، «کشاورزی» و «علمی» خلاصه می‌کند. اما نقد اساسی کتاب «انسان متعالی» به محوری‌ترین ادعای هراری یعنی «اسطوره بودن امر غیرمحسوس» بازمی‌گردد.

عباسی در این باره تشریح کرد: «هراری واقعیت را به سه ساحتِ محسوس، خیالی و بین ‌الاذهانی تقسیم می‌کند و مدعی است هر آنچه در قالب امر محسوس (مادی) نگنجد، ساخته ذهن بشر و فاقد حقیقت عینی است. او با این استدلال، مفاهیمی همچون دین، حقوق بشر و حتی هویت من انسانی را در ردیف اعتباریات ذهنی و واقعیت‌های بین ‌الاذهانی قرار داده و آنها را نفی می‌کند.»

این پژوهشگر حوزه انسان‌شناسی با نقد خلط میان «خیال» و «واقعیت» در منظومه فکری هراری، خاطرنشان کرد که این نویسنده با انکار ساحت‌های غیرمادی وجود انسان، دین را صرفاً عاملی برای انسجام‌های خشونت‌آمیز توصیف می‌کند. دکتر عباسی تصریح‌کرد: «کتاب انسان متعالی با تفکیک دقیق مرز خیال و واقعیت نشان‌می‌دهد که چگونه هراری با تکیه‌بر قرائتی تک‌بعدی از علوم طبیعی، حقیقتِ متعالی انسان و ساحت‌های وجودی او را به سطح تکامل زیستی تقلیل داده است.»

وی این اثر را نخستین تلاش جدی در فضای علمی ایران برای ارائه پاسخی جامع به ادعاهای هراری دانست که می‌کوشد از انسان متعالی در برابر انسانِ زیستی دفاع کند.

گفتنی است، مشروح این گفت‌وگو و تبیینِ ابعاد نقادانه این کتاب در قالب «برنامه اندیشگی» از طریق آپارات دانشگاه باقرالعلوم(ع) در دسترس پژوهشگران و علاقه‌مندان به مباحث انسان‌شناسی مدرن قرار گرفته است.

انتهای پیام/