به گزارش خبرگزاری تسنیم از بیرجند، صنعت دام و طیور خراسان جنوبی به‌عنوان یکی از پیشران‌های اصلی اقتصاد استان، این روزها با مجموعه‌ای از چالش‌های مالی، قیمتی و ساختاری مواجه شده است؛ چالش‌هایی که به گفته فعالان این حوزه، در صورت تداوم می‌تواند به کاهش تولید و تضعیف یکی از مهم‌ترین زنجیره‌های تأمین غذایی استان منجر شود. در نشست  امروز شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی، نمایندگان بخش خصوصی و مسئولان مرتبط، ابعاد مختلف این بحران را تشریح کردند و خواستار تصمیمات فوری و عملیاتی شدند.

افزایش هزینه‌ها و جهش سرمایه در گردش

علیرضا خامه زر، رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی بیرجند با اشاره به پیامدهای حذف ارز ترجیحی و تغییر سازوکار تأمین نهاده‌ها، اعلام کرد که هزینه‌های تولید در ماه‌های اخیر به‌طور چشمگیری افزایش یافته است. به گفته وی، رشد قیمت نهاده‌های دامی، هزینه‌های حمل‌ونقل، انرژی، دستمزد و خدمات جانبی، سرمایه در گردش مورد نیاز واحدهای تولیدی را تا چند برابر افزایش داده است.

وی توضیح داد: در سال‌های گذشته، بسیاری از واحدها با سطح مشخصی از نقدینگی فعالیت می‌کردند، اما اکنون همان حجم تولید نیازمند منابع مالی بسیار بیشتری است. این در حالی است که ساختار تسهیلات بانکی متناسب با شرایط جدید اصلاح نشده و روند پرداخت منابع نیز با کندی همراه است.

قیمت‌گذاری دستوری و برهم خوردن تعادل بازار

یکی از محورهای مهم مطرح‌شده در این نشست، تداوم قیمت‌گذاری دستوری در شرایطی است که بخش عمده نهاده‌ها با نرخ آزاد تأمین می‌شود. فعالان صنعت طیور معتقدند این دوگانگی موجب شده قیمت تمام‌شده تولید با نرخ فروش در بازار همخوانی نداشته باشد.

به گفته آنان، زمانی که تولیدکننده نهاده را با قیمت آزاد تهیه می‌کند اما مجبور است محصول نهایی را با نرخ تثبیت‌شده عرضه کند، حاشیه سود عملاً از بین می‌رود و حتی زیان انباشته شکل می‌گیرد. در چنین شرایطی، امکان برنامه‌ریزی میان‌مدت و بلندمدت برای توسعه واحدها نیز از بین می‌رود.

مطالبات معوق و اختلال در چرخه مالی

حسین خیریه، رئیس کمیته دام و طیور کمیسیون کشاورزی اتاق بیرجند نیز با اشاره به انباشت مطالبات مرغداران و کارخانجات خوراک دام گفت: بسیاری از تولیدکنندگان، مرغ و تخم‌مرغ تولیدی خود را عرضه کرده‌اند اما هنوز بخش قابل‌توجهی از مطالباتشان تسویه نشده است.

وی تأکید کرد:  تأخیر در پرداخت‌ها، چرخه مالی واحدها را مختل کرده و توان خرید مجدد نهاده‌ها را کاهش داده است. به اعتقاد او، اگر بخشی از تسهیلات به‌صورت نقدی و هدفمند پرداخت شود، امکان تثبیت شرایط و جلوگیری از تعمیق بحران فراهم خواهد شد.

زیان متوالی و تحلیل توان مالی واحدها

برخی فعالان صنعت طیور هشدار دادند که زیان در یک یا دو دوره تولید، پیامدهایی فراتر از همان دوره دارد. به گفته آنان، وقتی یک واحد تولیدی در چند مرحله متوالی با زیان روبه‌رو می‌شود، سرمایه در گردش مورد نیاز برای دوره‌های بعدی چند برابر می‌شود و در نهایت، ادامه فعالیت اقتصادی توجیه‌پذیر نخواهد بود.

در حال حاضر قیمت مرغ زنده در محدوده‌ای قرار دارد که به گفته تولیدکنندگان، با هزینه‌های واقعی تولید فاصله دارد. از سوی دیگر، کاهش قدرت خرید خانوارها باعث شده بازار کشش افزایش بیشتر قیمت را نداشته باشد. این وضعیت، تولیدکننده را در شرایطی دشوار قرار داده که نه امکان افزایش نرخ فروش دارد و نه توان تحمل زیان مستمر.

کاهش تقاضا و نگرانی از افت مصرف

کاهش قدرت خرید مصرف‌کنندگان نیز به یکی از نگرانی‌های اصلی فعالان این صنعت تبدیل شده است. آنان معتقدند در سال‌های گذشته، در مقاطع پرتقاضا همچون ماه‌های پایانی سال یا ایام خاص، بازار با افزایش خرید مواجه می‌شد، اما اکنون نشانه‌هایی از افت تقاضا مشاهده می‌شود.

این موضوع در کنار افزایش هزینه‌های تولید، تعادل بازار را برهم زده و ریسک سرمایه‌گذاری در این صنعت را افزایش داده است. فعالان بخش خصوصی بر این باورند که بدون سیاست‌های حمایتی هدفمند، امکان بازگشت رونق به بازار داخلی دشوار خواهد بود.

توسعه صادرات؛ راهکاری برای تعادل بازار

در این میان، توسعه صادرات به‌عنوان یکی از راهکارهای مهم برای مدیریت مازاد تولید مطرح شد. فعالان صنعت طیور معتقدند ظرفیت تولید استان در برخی مقاطع بیش از نیاز بازار داخلی است و در صورت فراهم بودن زیرساخت‌ها، می‌توان با حضور در بازارهای منطقه‌ای، بخشی از فشار داخلی را کاهش داد.

با این حال، آنان بر لزوم تسهیل فرآیندهای صادراتی، حذف مقررات دست‌وپاگیر و ایجاد مشوق‌های پایدار تأکید کردند. به اعتقاد آنان، صادرات زمانی می‌تواند به ابزاری مؤثر تبدیل شود که ثبات در سیاست‌گذاری و پیش‌بینی‌پذیری در تصمیمات وجود داشته باشد.

ضرورت هماهنگی نهادی و تصمیم‌گیری فوری

یکی دیگر از موضوعات مطرح‌شده، ضرورت هماهنگی بیشتر میان دستگاه‌های اجرایی استان بود. فعالان بخش خصوصی معتقدند تصمیمات جزیره‌ای و تعدد سامانه‌ها و فرآیندهای اداری، هزینه‌های اضافی بر تولید تحمیل می‌کند و سرعت فعالیت اقتصادی را کاهش می‌دهد.

آنان پیشنهاد کردند با ایجاد سازوکاری واحد و هماهنگ، فرآیند تخصیص نهاده، پرداخت تسهیلات و صدور مجوزها تسهیل شود تا از اتلاف زمان و منابع جلوگیری شود.

آینده صنعت در گرو حمایت هدفمند

جمع‌بندی مباحث مطرح‌شده در این نشست نشان می‌دهد صنعت دام و طیور خراسان جنوبی در مقطعی حساس قرار گرفته است. تأمین سرمایه در گردش، پرداخت مطالبات معوق، بازنگری در سیاست‌های قیمتی، تثبیت سازوکار تأمین نهاده و توسعه صادرات، مهم‌ترین مطالبات فعالان این بخش است.

کارشناسان حاضر هشدار دادند در صورت بی‌توجهی به این موارد، احتمال کاهش تولید، تعطیلی برخی واحدهای کوچک و متوسط و بروز اختلال در زنجیره تأمین مرغ و تخم‌مرغ وجود دارد؛ رخدادی که می‌تواند پیامدهای اقتصادی و اجتماعی گسترده‌ای برای استان به همراه داشته باشد.

با این حال، فعالان صنعت طیور تأکید کردند که همچنان آمادگی دارند در چارچوب تعامل سازنده با دولت، برای عبور از شرایط موجود همکاری کنند؛ مشروط بر آنکه تصمیمات حمایتی با سرعت، دقت و هماهنگی لازم اتخاذ شود و ثبات نسبی به فضای کسب‌وکار این صنعت راهبردی بازگردد.

انتهای پیام/258