به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، دولت قزاقستان در اقدامی که نشان‌دهنده عزم جدی این کشور برای پیشرو بودن در عرصه فناوری‌های نوین در آسیای مرکزی است، از برنامه‌ای جامع برای تأسیس یک «صندوق اختصاصی هوش مصنوعی» خبر داد. این صندوق قرار است به عنوان بازوی مالی و اجرایی دولت، وظیفه تأمین مالی ابتکارات دیجیتال، پروژه‌های آموزشی و زیرساخت‌های مرتبط با هوش مصنوعی را بر عهده گیرد. این خبر مهم در جریان نشست گسترده دولت و توسط «ژاسلان مادیف»، معاون نخست‌وزیر و وزیر توسعه دیجیتال و هوش مصنوعی قزاقستان، اعلام شد.

معماری مالی صندوق و الگوبرداری از قدرت‌های جهانی

وزیر توسعه دیجیتال قزاقستان در تشریح جزئیات این طرح راهبردی تصریح کرد که سرمایه اولیه و منابع مالی این صندوق قرار است با استفاده از ذخایر و اعتبارات «بانک ملی قزاقستان» تأمین شود.

در حال حاضر، دولت قزاقستان در حال نهایی‌سازی ساختار مالی و سازمانی دقیق این نهاد است تا اطمینان حاصل شود که مدیریت منابع به بهینه‌ترین شکل ممکن صورت می‌گیرد. انتظار می‌رود که این صندوق به عنوان موتور محرکه اصلی برای شناسایی، گزینش و حمایت از پروژه‌های اولویت‌دار در حوزه هوش مصنوعی و دیجیتالی‌سازی عمل کند و همزمان برنامه‌های آموزشی برای تربیت نیروی انسانی متخصص را پوشش دهد.

مادیف در دفاع از این طرح، به سوابق و تجربیات بین‌المللی استناد کرد و خاطرنشان ساخت که کشورهای پیشرو در عرصه فناوری، طی یک دوره سه ساله، بین 4 تا 6 درصد از تولید ناخالص داخلی (GDP) خود را به توسعه دیجیتال و هوش مصنوعی اختصاص می‌دهند. بر اساس برآوردها و مدل‌سازی‌های انجام شده در وزارتخانه، چنین سرمایه‌گذاری‌هایی در قزاقستان می‌تواند اثر فزاینده‌ای با ضریب 5 به 1 داشته باشد. به این معنا که هر دلار سرمایه‌گذاری، پنج دلار بازدهی اقتصادی ایجاد خواهد کرد و پتانسیل آن را دارد که سالانه تا 1.5 درصد به رشد اقتصادی کشور بیفزاید.

ائتلاف با اژدهای زرد؛ پای شرکت چینی به آستانه باز شد

یکی از محورهای کلیدی فعالیت این صندوق، ادغام راهکارهای هوش مصنوعی در بخش‌های دولتی و شبه‌دولتی قزاقستان خواهد بود. اما نکته قابل تأمل در استراتژی آستانه، نگاه به شرق و پیگیری مشارکت‌های فنی بین‌المللی با چین است. با حمایت مستقیم رئیس‌جمهور، قزاقستان مجوز ایجاد یک سرمایه‌گذاری مشترک با شرکت چینی پیشرو در حوزه هوش مصنوعی موسوم به «01.AI» را صادر کرده است.

طبق برنامه‌ریزی‌ها، این شرکت مشترک قرار است فعالیت رسمی خود را در ماه مارس آغاز کند و وظیفه خطیر راهبری «پلتفرم ملی هوش مصنوعی» قزاقستان را بر عهده گیرد. تمرکز اصلی این پلتفرم بر توسعه «عامل‌های هوش مصنوعی» (AI Agents) خواهد بود تا فرآیندهای تصمیم‌گیری در بخش دولتی را ارتقا داده و هوشمندتر سازد.

شایان ذکر است که شرکت «01.AI» یک استارتاپ قدرتمند است که توسط «کای-فو لی» (Kai-Fu Lee)، مدیرعامل سابق گوگل در چین و یکی از نظریه‌پردازان برجسته هوش مصنوعی در جهان، تأسیس شده است. این شرکت بیشتر به دلیل توسعه مدل زبانی متن‌باز خود با نام «Yi-34B» شناخته می‌شود که در محافل فناوری به عنوان جایگزینی جدی و قدرتمند برای «ChatGPT» و سایر مدل‌های غربی مطرح شده است. انتخاب این شریک چینی نشان‌دهنده تلاش قزاقستان برای تنوع‌بخشی به شرکای فناوری خود و عدم وابستگی صرف به سیلیکون‌ولی است.

هشدار توکایف: فناوری نباید بهانه‌ای برای ناکارآمدی باشد

در بخش دیگری از این نشست، «قاسم جومارت توکایف»، رئیس‌جمهور قزاقستان، سخنان مهمی را در خصوص جایگاه فناوری در آینده این کشور ایراد کرد. وی با تأکید بر اینکه هوش مصنوعی یکی از ستون‌های بنیادین مدل اقتصادی نوین قزاقستان است، مزایای مورد انتظار از این گذار فناورانه را برشمرد. به گفته توکایف، افزایش بهره‌وری نیروی کار، رشد صنایع صادرات‌محور، تولید کالاهایی با ارزش افزوده بالا و ادغام عمیق‌تر در شبکه‌های دیجیتال جهانی، از جمله اهداف اصلی این طرح است.

با این حال، رئیس‌جمهور قزاقستان هشداری جدی نیز به مدیران دولتی داد و آن‌ها را از استفاده از دیجیتالی‌سازی ناکافی به عنوان سپر بلایی برای توجیه ناکارآمدی‌های سیستمی بر حذر داشت. وی با لحنی صریح خاطرنشان کرد: «فناوری نباید به بهانه‌ای برای پوشاندن کاستی‌های مدیریتی تبدیل شود.» این سخنان نشان می‌دهد که رهبری قزاقستان به دنبال نتایج ملموس و عملیاتی است و نه صرفاً نمایش‌های تبلیغاتی در حوزه فناوری.

سیاست چندوجهی در عرصه دیجیتال

رویکرد قزاقستان در حوزه هوش مصنوعی، بازتابی از سیاست خارجی «چندوجهی» این کشور است. در حالی که قرارداد با شرکت چینی «01.AI» نشان‌دهنده نزدیکی به پکن است، آستانه همکاری با غرب را نیز فراموش نکرده است. قزاقستان به ابتکار «آموزش برای کشورها» که توسط شرکت آمریکایی «OpenAI» (خالق ChatGPT) راه‌اندازی شده، پیوسته است. هدف این طرح، ادغام ابزارهای هوش مصنوعی در سیستم‌های آموزشی ملی است.

این موازنه میان شرق و غرب در جذب فناوری، نشان می‌دهد که قزاقستان مصمم است تا با بهره‌گیری از بهترین ظرفیت‌های موجود در جهان، زیرساخت‌های دیجیتال خود را نوسازی کرده و خود را به عنوان قطب فناوری در منطقه اوراسیا تثبیت کند.

انتهای پیام/