به گزارش خبرگزاری تسنیم از تبریز، نوسانات شدید دمایی و پیش‌بینی وقوع موج‌های سرما و گرما در روزهای پیش‌رو، ضرورت توجه جدی به مدیریت تنش‌های اقلیمی را دوچندان کرده است. گرمای زودهنگام روزهای اخیر موجب تحریک درختان (به‌ویژه گونه‌های هسته‌دار و زودگل) شده و حالا با پیش‌بینی افت دما، خطر سرمازدگی و ریزش گل‌ها به‌طور جدی پایداری تولید را تهدید می‌کند.

تدابیر فوری برای مقابله با سرمای دهه اول اسفند

صادق نادری، معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان، با تأکید بر اینکه شدیدترین افت دما معمولاً بین ساعت 3 تا 6 بامداد رخ می‌دهد، دستورالعمل‌های فوری زیر را برای بهره‌برداران صادر کرد:

ممنوعیت عملیات تحریکی: باغداران باید از انجام هرگونه هرس، کوددهی ازته و آبیاری شدید تا عبور کامل موج سرما خودداری کنند.

آبیاری حفاظتی: انجام آبیاری سبک و سطحی جهت افزایش رطوبت و حفظ گرمای خاک پیش از وقوع یخبندان.

تأمین گرمایش محیطی: استفاده از بخاری‌های باغی و ایجاد دود کنترل‌شده (تأکید می‌شود از سوزاندن لاستیک خودداری شود).

پوشش محافظتی: استفاده از پوشش‌های پلاستیکی و مالچ برای مزارع سبزی و صیفی و پوشاندن نهال‌های جوان.

محلول‌پاشی: استفاده از روغن ولک غلیظ با مشورت کارشناسان و مصرف کودهای پتاسه برای افزایش مقاومت گیاه.

مدیریت تغذیه در مزارع دیم و آبی

با توجه به حساسیت شرایط جوی، دستورالعمل مصرف کود سرک در مزارع به شرح زیر اعلام شده است:

مزارع دیم: مصرف کود سرک تنها در صورت تأمین 70 تا 80 درصد رطوبت خاک و پیش‌بینی بارش مؤثر مجاز است.

فرمول بهینه: در مزارع با تأخیر رشد، محلول‌پاشی 2 درصد اوره به همراه 3 در هزار سولفات روی و 3 تا 4 کیلوگرم سولفات آمونیوم (همزمان با علف‌کش) توصیه می‌شود.

محدودیت‌ها: در مزارعی که 80 کیلوگرم کود اوره پایه مصرف شده، کود سرک ممنوع است. همچنین پس از دهه اول فروردین، مصرف اوره تحت هیچ شرایطی توصیه نمی‌شود.

مزارع آبی: جبران کمبود فسفر از طریق کودآبیاری و مصرف سرک پتاسیم در بازه زمانی اواخر پنجه‌زنی تا پیش از ظهور سنبله برای پایداری عملکرد الزامی است.

راهکارهای علمی و بلندمدت برای مقابله با تنش‌های اقلیمی

احمد بایبوردی، رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان، ضمن تأکید بر پایش مستمر وضعیت جوی، راهکارهای زیر را برای تاب‌آوری بلندمدت بخش کشاورزی برشمرد:

پیشگیری از تنش گرما: استفاده از مالچ برای کاهش تبخیر، محلول‌پاشی آمینواسیدها و جلبک دریایی، و توسعه سیستم‌های آبیاری قطره‌ای.

اصلاح ساختار باغات: انتخاب ارقام دیرگل برای مناطق سردسیر، احداث بادشکن‌های اصولی و پرهیز از کاشت در نقاط پست و سردگیر.

مدیریت نوری: مدیریت اصولی هرس برای ایجاد تعادل بین سایه و نور در زمان افزایش دما.

در پایان، سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی از تمامی بهره‌برداران درخواست کرد با توجه به حساسیت مرحله گل‌دهی، ضمن حفظ ارتباط مستمر با کارشناسان پهنه، از بیمه محصولات کشاورزی به عنوان تنها چتر حمایتی در برابر حوادث غیرمترقبه استفاده کنند. رصد مستمر اطلاعیه‌های هواشناسی در روزهای آتی ضامن کاهش خسارات و حفظ امنیت غذایی استان خواهد بود.

عبور از بحران اقلیمی با پیوند تجربه و مدیریت علمی

به گزارش تسنیم، نوسانات شدید اقلیمی و تغییرات ناگهانی دما در سال‌های اخیر، به روشنی نشان می‌دهد که دوران مدیریت سنتی در مزارع و باغ‌ها به پایان رسیده است. امروزه، حفظ دسترنج یک‌ساله کشاورزان و تضمین سودآوری اقتصادی، بیش از هر زمان دیگری در گرو واکنش سریع به هشدارهای هواشناسی و اجرای دقیق دستورالعمل‌های علمی است.

موج سرمای پیش‌رو در دهه اول اسفندماه، آزمونی جدی برای تاب‌آوری بخش کشاورزی آذربایجان شرقی محسوب می‌شود. عبور ایمن از این گذرگاه بحرانی، مستلزم پرهیز از اقدامات شتاب‌زده نظیر هرس و کوددهی زودهنگام و در مقابل، به‌کارگیری راهکارهای حفاظتی مانند مدیریت رطوبت خاک و استفاده از سامانه‌های گرمایشی است.

در نگاه کلان‌تر، این شرایط ناپایدار جوی لزوم تغییر رویکرد به سمت «کشاورزی هوشمند و دانش‌بنیان» را گوشزد می‌کند. انتخاب ارقام مقاوم، توسعه سیستم‌های نوین آبیاری و از همه مهم‌تر، استفاده از چتر حمایتی بیمه محصولات کشاورزی، سرمایه‌گذاری‌های ضروری برای آینده هستند. در نهایت، در تقابل با بی‌رحمی تغییرات اقلیمی، پیروزی و پایداری تولید از آنِ بهره‌برداری است که «دانش و مشورت با کارشناسان» را به عنوان مهم‌ترین نهاده تولید در مزرعه خود به کار گیرد و امنیت غذایی جامعه را تضمین نماید.

انتهای پیام/