به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، دویست و سی‌وچهارمین شماره از پادکست «در عمق» که به بررسی مهم‌ترین روندها، تحولات و همچنین شخصیت‌ها در غرب آسیا و جهان می‌پردازد، روز چهارشنبه 29بهمن ماه 1404 ضبط و منتشر شد. در این شماره «محمد بیات»، کارشناس مسائل خاورمیانه توافق امنیتی امارات متحده عربی با هند و عربستان سعودی با پاکستان را از نظر می‌گذراند.

پرسش‌های این شماره:

1. منظور از تغییر دینامیک نظامی - امنیتی در محیط خلیج فارس و ورود هند و پاکستان چیست؟
2.  ائتلاف‌های فوق چه نسبتی با رقابت چین- آمریکا در دوران جدید پیدا می‌کنند؟
3.  نسبت این تحولات نظامی- امنیتی جدید با امنیت ملی ایران چیست؟

تحولات اخیر در شمال اقیانوس هند و جنوب خلیج فارس نشان‌دهنده شکل‌گیری پویایی‌های جدید امنیتی–نظامی است که دیگر صرفاً در چارچوب اتحادهای سنتی تحت رهبری ایالات متحده قابل توضیح نیست.

سفر محمد بن زاید به هند و دیدار با نارندرا مودی، در کنار ملاقات وزیر دفاع پاکستان با وزیر دفاع عربستان، نشانه‌هایی از بازآرایی بلوک‌های منطقه‌ای در این پهنه ژئوپلیتیکی به شمار می‌روند.

در یک‌سو، امارات متحده عربی با اتخاذ راهبرد «موازنه مثبت»، تلاش کرده است شبکه متحدان راهبردی خود را متکثر سازد. تعمیق روابط با هند—از تجارت و انرژی تا همکاری‌های نظامی–امنیتی—در امتداد پروژه‌های کلان ژئواکونومیک مانند کریدور هند–خاورمیانه–اروپا قابل فهم است.

پیوند هم‌زمان امارات و هند با رژیم صهیونیستی، این محور را به یک کریدور اقتصادی–امنیتی فرامنطقه‌ای تبدیل کرده که از دهلی‌نو آغاز و تا شرق مدیترانه امتداد می‌یابد.

در سوی مقابل، محور عربستان سعودی–پاکستان در حال احیای نقش سنتی خود با کیفیتی جدید است.

روابط دیرینه مالی، انرژی و نظامی میان ریاض و اسلام‌آباد، پس از امضای توافق دفاع مشترک میان دو کشور، وارد مرحله‌ای صریح‌تر از همگرایی امنیتی شده است. این تحول به‌ویژه در پرتو افزایش تهدیدات منطقه‌ای علیه کشورهای عربی، معنا و اهمیت بیشتری می‌یابد.

نقطه اتصال مهم این محور، ترکیه است؛ بازیگری که هم با پاکستان روابط عمیق نظامی دارد و هم پس از کاهش تنش‌ها با عربستان، به شریکی کلیدی در صنایع دفاعی و پرونده‌هایی مانند سوریه تبدیل شده است.

در مجموع، آنچه در حال شکل‌گیری است نه یک نظم امنیتی واحد، بلکه رقابت ساختاریافته میان دو بلوک امنیتی–ژئواکونومیک در جنوب خلیج فارس است؛ رقابتی که ریشه در واگرایی منافع عربستان و امارات و هم‌زمان در پیوند آن‌ها با بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای دارد و آینده توازن قوا در غرب آسیا و اقیانوس هند را تحت تأثیر قرار خواهد داد.

انتهای پیام/