دوقطبی فرد و جامعه، میراث شوم علوم انسانی غرب است

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، حجت‌الاسلام دکتر حسین سوزنچی، استاد تمام گروه علوم اجتماعی دانشگاه باقرالعلوم (ع)، در نشست علمی «روضه خانگی؛ هسته مقاومت فرهنگی» که در تالار شهید بهشتی این دانشگاه برگزار شد، به تبیین جایگاه راهبردی «مودت اهل‌بیت» در تثبیت نهاد خانواده پرداخت. وی با هشدار نسبت به سیطره مدل‌های تحلیلی غرب بر ذهنیت نخبگان معاصر، اظهار داشت که بزرگ‌ترین ضایعه علوم انسانی مدرن، گرفتار کردن ما در دوقطبی «فرد و جامعه» و حذف ضلع بنیادین «خانواده» از حکمت عملی است.

سوزنچی با ردّ این گزاره که خانواده کوچک‌ترین واحد جامعه است، تصریح کرد: خانواده از جنس سازمان‌های اجتماعی نیست و نباید ذیل جامعه صورت‌بندی شود. بر اساس منطق وحیانی، اولویت حفظ خانواده بر اصلاح جامعه تقدم دارد؛ چنان‌که قرآن کریم در آیه ششم سوره تحریم، صراحتاً مؤمنان را به صیانت از خود و اهل‌بیتشان پیش از ناس (جامعه) فرمان می‌دهد. نگاهی به سیر تاریخی انبیا نیز نشان می‌دهد که تحقق «امت» از مسیر یک «خانواده الهی» عبور می‌کند؛ همان‌طور که بنی‌اسرائیل در واقع خاندان یعقوب بودند و اسلام نیز با کلیدواژه «اهل‌البیت» پیوند خورده است.

این نظریه‌پرداز علوم اجتماعی، فرهنگ را عین ارتباطات دانست و خاطرنشان کرد که فرهنگ اسلامی، آن بخشی از معارف است که در بستر ولایت منتقل می‌شود. وی در ادامه افزود: ولایت بدون محبت و جهت‌گیری عاطفی مستقر نمی‌شود و اینجاست که نقش بی‌بدیل روضه و هیئت عیان می‌گردد. روضه، تزریق‌کننده فرهنگ اصیل در جانِ مکلف است و اگر بناست این فرهنگ ریشه‌دار شود، باید از «بیت» و «اهل» آغاز کرد. تقلیل روضه به یک امر صرفاً اجتماعی و غفلت از روضه‌های خانگی، محصول نفوذ دغدغه‌های جامعه‌محور غربی است که خانواده را به حاشیه رانده است.

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم (ع) با انتقاد از مدل‌های اصلاح فرهنگی که تنها بر نهادهای حکومتی و سازمان‌ها متمرکز هستند، تأکید کرد: «مدل اصلاح در ادبیات دینی از خانواده شروع می‌شود. تا زمانی که هویت پدر، مادر، برادر و خواهر در خانه معنا نیابد، مفاهیمی چون «انما المؤمنون اخوة» یا «ابو هذه الامة» در جامعه محقق نخواهد شد. اساساً عمده روضه‌های عاشورا نیز ناظر به پیوندهای خانوادگی است تا «مودت» در عمیق‌ترین لایه انسانی تثبیت شود.

سوزنچی در پایان، مقاومت فرهنگی را ایستادگی برای رسیدن به هدف غایی یعنی «ظهور» توصیف کرد و یادآور شد: «اگر مودت اهل‌بیت از مسیر درست خود که همان «اهل» و «بیت» است عبور نکند، دینداری ما در تلاطم‌های اجتماعی دوام نخواهد آورد. روضه خانگی، بنیان‌گذاری اصلی فرهنگ و مسیر میان‌بر برای آماده‌سازی جامعه در جهت تحقق آرمان مهدوی است.

انتهای پیام/