به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، رویداد ملی «مولدسازی دارایی‌های وقفی» به همت اندیشکده اقتصاد ایران و با حضور مسئولان، کارشناسان اقتصادی و مدیران حوزه وقف در دانشگاه امام صادق(ع) برگزار شد.

در این نشست، حجت‌الاسلام والمسلمین سیدمهدی خاموشی رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه، با اشاره به شرایط اقتصادی کشور اظهار کرد: ما در جنگ اقتصادی قرار داریم و تحریم در داخل به معنای محدود شدن سفره نفت است، بنابراین برای اصلاح ساختار اقتصادی باید کشور را از تک‌محصولی بودن نجات دهیم و به مولفه‌های اقلیمی و ظرفیت‌های داخلی توجه کنیم.

او با بیان اینکه مولدسازی دارایی‌های وقفی با مولدسازی اموال دولتی تفاوت دارد، افزود: تثبیت وضعیت موقوفات نخستین اقدام در این مسیر است و در حوزه ثبت نیز پیشرفت‌های خوبی حاصل شده و پیش‌بینی می‌کنیم تا سال 1405 کار ثبت موقوفات در سامانه‌های ثبتی به سرانجام برسد.

به گفته خاموشی، تاکنون حدود 230 هزار موقوفه با بیش از دو میلیون رقبه ثبت شده است.

رئیس سازمان اوقاف با اشاره به اجرای سامانه‌های مزایده و مدیریت داده‌های مکانی گفت: حاکم شدن GIS و شفافیت در اجارات باعث افزایش ارزش دارایی‌ها می‌شود و رویکرد سازمان نیز تغییر از اجاره‌داری صرف به سمت مولدسازی است.

او خاطرنشان کرد: اگر درآمدزایی صحیح صورت گیرد، اجرای نیت واقفان نیز بهتر محقق خواهد شد.

خاموشی با بیان اینکه حدود 70 درصد زمین‌های وقفی بیابانی است، تصریح کرد: بخش بزرگی از مسیر مولدسازی هنوز طی نشده و باید با استفاده از ظرفیت‌هایی مانند آبزی‌پروری و فعالیت‌های تولیدی، دارایی‌های وقفی را فعال کرد.

مولدسازی اموال دولت و نسبت آن با وقف

در ادامه نشست، علیرضا دولت‌آبادی رئیس مرکز ملی مولدسازی دارایی‌های دولت، با اشاره به مصوبه سران قوا درباره مولدسازی گفت: برای اجرای این سیاست، هیئت مولدسازی با حضور نمایندگان سه قوه تشکیل شد و هدف آن اختصاص منابع حاصل از مولدسازی به پروژه‌های نیمه‌تمام عمرانی بود.

دولت‌آبادی افزود: در این فرآیند کمیته‌ای با عنوان کمیته پایش به ریاست معاون اجرایی رئیس‌جمهور ایجاد شده که تعیین می‌کند منابع حاصل در چه پروژه‌هایی مصرف شود.

دولت‌آبادی گفت: فرآیند مولدسازی زمان‌بر است و از شناسایی املاک تا قیمت‌گذاری و تصویب نهایی مراحل متعددی دارد.

او با اشاره به وضعیت املاک وقفی گفت: فروش، تنها راه مولدسازی نیست و روش‌هایی مانند تهاتر یا مشارکت در ساخت نیز وجود دارد، هرچند نهادهای غیردولتی از ابتدا در دامنه مصوبه قرار نداشتند، اما در برخی موارد با رعایت شروطی امکان ورود املاک وقفی به این فرآیند فراهم شد.

به گفته او تاکنون حدود 3500 ملک مازاد در کشور شناسایی شده است.

ضرورت خروج دارایی‌ها از انجماد اقتصادی

حسین قربان‌زاده مشاور عالی ریاست مجلس شورای اسلامی نیز در این نشست گفت: در کنار تحبیس العین، نوعی انجماد دارایی در اموال دولتی نیز رخ داده است.

او افزود: حدود یک میلیون و 800 هزار هکتار زمین در حریم شهرها وجود دارد که اگر امکان ورود نهادهای توسعه گردشگری به آن‌ها فراهم شود، می‌توان این دارایی‌ها را از رکود خارج کرد.

او با اشاره به راه‌اندازی سامانه مولدسازی دارایی‌های دولت تصریح کرد: برای تحقق سرمایه‌گذاری باید کیک اقتصاد کشور بزرگ‌تر شود.

نگاه اقتصاد کلان به دارایی‌های وقفی

محمدرضا پورابراهیمی رئیس کمیسیون اقتصادی مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز با اشاره به اهمیت دارایی‌ها در اقتصاد گفت: اگر از دارایی‌ها بهره‌برداری نشود، عدم‌النفع ایجاد می‌کند و ارزش آن در اقتصاد کاهش می‌یابد.

او تصریح کرد: متوسط بازده دارایی‌های وقفی در اقتصاد ایران حدود چهار درصد بوده و باید به سمت اقتصاد دانش‌بنیان حرکت کرد.

او با بیان اینکه وقف در بسیاری از کشورهای جهان وجود دارد، تأکید کرد: تفکیک مأموریت‌های انتفاعی از عملیات اقتصادی و تعیین تکلیف دارایی‌های اقتصادی وقف ضروری است.

پورابراهیمی همچنین گفت: تمرکز فعالیت‌ها، بازنگری در مأموریت‌های سازمان اوقاف و نزدیک شدن نرخ بازده صندوق‌های وقفی به سایر صندوق‌ها از ضرورت‌های این حوزه است.

نقش بازار سرمایه در مولدسازی وقف

در ادامه، شاپور محمدی عضو شورای فقهی سازمان بورس با اشاره به ویژگی‌های وقف گفت: تقسیم‌ناپذیری دارایی‌های وقفی و محدودیت کاربرد آن‌ها، نقدشوندگی و بازده را کاهش می‌دهد.

او افزود: در بازار سرمایه امکان تقسیم مالکیت وجود دارد و ابزارهای مالی اسلامی می‌توانند بخشی از این محدودیت‌ها را برطرف کنند.

محمدی تأکید کرد: وقف مدرسه و بیمارستان ارزشمند است اما باید به سمت وقف تولید و اشتغال حرکت کنیم تا اثر اجتماعی وقف بیشتر دیده شود.

ضرورت تعریف بسته‌های سرمایه‌گذاری در وقف

مهدی طغیانی نایب‌رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس نیز گفت: در مولدسازی موقوفات باید هم حفظ مال موقوفه و هم بهره‌وری آن دیده شود.

او افزود: در سال‌های اخیر ابزارهایی مانند اجاره، فروش سرقفلی و سرمایه‌گذاری آغاز شده اما حلقه مفقوده، تعریف بسته‌های سرمایه‌گذاری و نظام انگیزشی مناسب است.

او تأکید کرد: اعتماد سرمایه‌گذار، اولویت‌بندی پروژه‌ها و نظارت دقیق بر قراردادها از الزامات موفقیت مولدسازی در وقف است.

ضرورت نظام نظارتی تخصصی در وقف

حجت‌الاسلام غلامرضا عادل معاون فرهنگی و اجتماعی سازمان اوقاف نیز گفت: در حوزه وقف اقدامات خوبی انجام شده اما تعدد دستگاه‌های نظارتی و نبود ضابطه تخصصی، مشکلاتی ایجاد کرده است.

او افزود: موقوفات امانت واقفان است و باید نظام‌نامه جامع نظارت بر آن‌ها تدوین شود تا هم استقلال امین حفظ شود و هم نتیجه عملکرد معیار ارزیابی قرار گیرد.

حجت‌الاسلام محمد احمدزاده مدیرکل اوقاف خراسان رضوی نیز گفت: وقف به معنای تحبیس عین و تسبیل منفعت است، اما تحبیس فقط به معنای حفظ فیزیکی دارایی نیست بلکه باید اصل دارایی حفظ و منفعت آن برای مردم تأمین شود.

او افزود: توجه به وقفنامه و رعایت مصلحت وقف از اصول اساسی در مولدسازی است.

تجربه‌های استانی در مولدسازی وقف

حجت‌الاسلام سیدمصطفی مجیدی مدیرکل اوقاف قزوین نیز با اشاره به تجربه این استان گفت: مولدسازی از مسیر «تبدیل به احسن» انجام می‌شود و در قزوین با تغییر کاربری یک موقوفه بلااستفاده، پروژه‌ای احیا شد که درآمد آن در حوزه آب شرب، تولید و اشتغال به کار گرفته شده است.

وی افزود: مولدسازی وقف نیازمند اذن شرعی نماینده ولی‌فقیه و پشتوانه قانونی است.

نقش اقتصاد وقف در اشتغال و تولید

حجت‌الاسلام مرتضی خاکباز مدیرکل اوقاف خوزستان نیز اظهار کرد: نهاد وقف در حوزه فرهنگی فعال بوده اما در سال‌های اخیر ورود جدی‌تری به حوزه اقتصادی داشته است.

او افزود: زمین‌های بلااستفاده ظرفیت مهمی برای زراعت چوب و فعالیت‌های اقتصادی هستند و در خوزستان با فعال‌سازی موقوفات، اشتغال قابل توجهی در حوزه شیلات ایجاد شده است.

او تأکید کرد: هدف اقتصاد در وقف، کاهش فقر و محرومیت و استفاده از دارایی‌ها برای حل مسائل جامعه است.

انتهای پیام/