خبرگزاری تسنیم ـ روح الله حریزاوی*؛ برای آسیب‌شناسی تمدنی «جهان‌زیست اینستاگرام» و نقش آن در آشوب‌های دی‌ماه، باید بر اساس بیانات رهبر معظم انقلاب (مدظله‌العالی) و اندیشه‌های بنیادین امام خمینی(ره)، نگاهی عمیق و مفهومی به ماهیت این شبکه اجتماعی داشت؛ این سکو را نباید صرفاً یک ابزار ارتباطی دید، بلکه باید آن را به عنوان بستر اصلی تمدن غرب و رقیب تمدن اسلامی-ایرانی تحلیل کرد.

حوادث دی‌ماه 1404 نمونه عینی این جنگ تمدنی بود که در آن اینستاگرام به میدان اصلی جنگ نرم و ترکیبی علیه مردم ایران و نظام اسلامی تبدیل شد. همان‌طور که رهبر معظم انقلاب فرموده‌اند تمدن غرب بر پایه «مال‌پرستی» و «لذت‌گرایی» بنا شده و اینستاگرام نماد پیشروی آن است. ایشان بارها تأکید کرده‌اند که امروزه جنگ‌ها، جنگ‌های رسانه‌ای و شناختی هستند و دشمنان با استفاده از ابزارهایی مانند اینستاگرام، به دنبال تغییر سبک زندگی، ارزش‌ها و باورهای جوامع اسلامی هستند.

اینستاگرام به عنوان یک سکوی قدرت‌مند، بستری را فراهم کرده که در آن تصویر، ظاهر‌گرایی، فخرفروشی و فردگرایی بر واقعیت و عمق محتوا غلبه دارد. این ویژگی، بستر مناسبی برای ایجاد یک جهان‌زیست مصنوعی و توهمی است که در آن، زندگی‌های لوکس، بی‌بندوباری و ارزش‌های غربی به عنوان «نرمال» و مطلوب نمایش داده می‌شوند. این پدیده که رهبری معظم از آن به عنوان «الگوبرداری کورکورانه از سبک زندگی غربی» یاد می‌کنند، باعث می‌شود که کاربران، به ویژه جوانان، دچار نوعی خودباختگی و حس حقارت نسبت به فرهنگ بومی خود شوند. در این جهان‌زیست دیجیتال، بنیان خانواده به عنوان سنگر اصلی جامعه دچار تضعیف و فروپاشی می‌شود و نسل جوان درگیر پوچی و بی‌تفاوتی می‌گردد. همچنین، مرزهای حقیقت و دروغ کمرنگ می‌شود و دشمن می‌تواند با تولید محتواهای ساختگی و ویرایش شده، افکار عمومی را مدیریت و جهت‌دهی کند.

در بستر آشوب‌های دی‌ماه همانند آشوب‌های خیابانی گذشته، اینستاگرام نقش «اتاق فرماندهی»، «فرماندهی میدان» و «پروپاگاندای اصلی» دشمن را ایفا کرد. همان‌طور که رهبر معظم انقلاب در تحلیل فتنه‌ها اشاره می‌کنند، دشمن از فضای مجازی برای سازماندهی و هدایت اغتشاشات بهره برد. در این واقعه، دشمن با بهره‌گیری از ظرفیت‌های الگوریتمی این شبکه، توانست در کوتاه‌ترین زمان، صدها هزار نفر را به صحنه بیاورد و هماهنگی‌های لازم برای برپایی تجمعات غیرقانونی را انجام دهد. الگوریتم‌های اینستاگرام با سانسور حقایق و برجسته کردن دروغ‌ها، افکار عمومی را مدیریت کردند و با ایجاد «صداقت ساختگی»، واقعیت‌های ایران را پنهان و روایت‌های اغراق‌آمیز علیه نظام را ترویج کردند.

نکته حائز اهمیت در اینجا، کارکرد «استوری» و «لایو» اینستاگرام بود که به دلیل ماهیت زنده و فانی خود، امکان بازرسی و راستی‌آزمایی را سلب می‌کرد و دشمنان می‌توانستند بدون هیچ‌گونه مسئولیت‌پذیری، اخبار دروغ، تصاویر خشونت‌آمیز و اغراق‌شده را منتشر کنند تا جو رعب و وحشت یا هیجان کاذب را در جامعه ایجاد کنند. رهبر معظم انقلاب در تحلیل این حوادث، بر این نکته تأکید داشتند که بخش بزرگی از آنچه در فضای مجازی گذشت، مدیریت شده توسط سرویس‌های اطلاعاتی بیگانه بود که قصد داشتند با «جنگ روانی»، امنیت روانی جامعه را هدف بگیرند.

یکی از آثار مهم اینستاگرام در این آشوب‌ها، پدیده «مردم‌سالاری دیجیتال» بود که رهبری معظم به عنوان توطئه‌ای برای دور زدن قانون اساسی به آن اشاره کرده‌اند. در این فضا، عده‌ای محدود با هشتگ‌سازی، خواسته‌های اقلیتِ آشوبگر را به عنوان خواسته کل جامعه تحمیل می‌کنند که در تضاد با «مردم‌سالاری دینی» امام خمینی(ره) است.

همچنین، اینستاگرام ابزاری برای «شبکه‌سازی تروریستی» شد؛ جایی که آموزش ساخت کوکتل‌ مولوتف، آتش زدن سریع اماکن و تجهیزات و هماهنگی برای تجمعات غیرقانونی در آن انجام گرفت. اسلام دین امنیت است و استفاده از این ابزار برای ایجاد وحشت، مصداق فساد در زمین است.

آسیب‌شناسی تمدنی این پدیده نشان می‌دهد که اینستاگرام و مشابه آن، ابزارهایی برای «استعمار فرهنگی» هستند و استکبار جهانی می‌خواهد ملت‌ها را از طریق فرهنگ و رسانه استعمار و اسیر کند. در آشوب‌های دی‌ماه، این استعمار فرهنگی خود را در شکل‌گیری «غلیان‌های کور» نشان داد؛ جایی که جوانانی که در دام تفکر لیبرالی و مصرف‌گرایی اینستاگرام افتاده بودند، بدون درک از اهداف واقعی پشت صحنه، ابزار کار دشمن شدند. این شبکه‌ها با ترویج فردگرایی و بی‌تفاوتی نسبت به مصالح جمعی، مانع از شکل‌گیری تفکر انتقادی و عمیق می‌شوند و جامعه را به سمت واکنش‌های احساسی و لحظه‌ای سوق می‌دهند.

در نهایت، باید گفت که جهان‌زیست اینستاگرام با تضعیف هویت ملی و دینی و جایگزینی آن با هویتی سیال و مصرف‌گرا، بستر لازم برای وقوع آشوب‌ها را فراهم می‌کند. رهبر فرزانه انقلاب راهکار مقابله با این تهدید تمدنی را در «ایجاد شبکه ملی اطلاعات» و تقویت پیام‌رسان‌های بومی می‌دانند تا ملت ایران در فضایی امن و متناسب با ارزش‌های اسلامی بتواند از امکانات ارتباطی بهره‌مند شود، بدون اینکه استقلال فرهنگی و امنیت ملی‌شان در معرض تهدید قرار گیرد. پاسخ نهایی به این تهدید، تنها در بازگشت به خود، تقویت بسترهای فرهنگی و فنی داخلی و ساخت تمدن نوین اسلامی امکان‌پذیر است و بی‌توجهی به این ضرورت، جامعه را در برابر توطئه‌های پیچیده دشمن که اکنون در قالب برنامک‌های ظاهراً سرگرم‌کننده وارد زندگی ما شده‌اند، آسیب‌پذیر خواهد کرد.

*قائم مقام سازمان تبلیغات اسلامی

انتهای پیام/