کاهش 4.5 میلیون مترمکعبی حجم آب در سد الغدیر

به گزارش خبرگزاری تسنیم از ساوه، حسین اسدی، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان مرکزی، در تور رسانه‌ای بازدید از سد الغدیر ساوه و خط انتقال اب از سد کوچری با اشاره به آخرین وضعیت منابع آبی و بارش‌های استان، گفت: متأسفانه از سال 1399 تاکنون، استان مرکزی سال به سال شاهد کاهش مستمر بارش‌ها بوده و اکنون رسماً وارد ششمین سال پیاپی خشکسالی شده‌ایم، با توجه به گذشت حدود پنج ماه از سال آبی و از دست رفتن بخشی از ایام پربارش پاییزی و زمستانی (آبان، آذر و دی) که میزان ثبت شده توسط باران‌سنج‌ها و هواشناسی رضایت‌بخش نبوده است، باید اعلام کنیم که امسال تابستان بسیار سختی را پیش رو داریم.

وی افزود: این در حالیست که تا به امروز 46 میلیمتر بارندگی در ساوه ثبت شده است. این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته که 58 میلیمتر بود، نشان‌دهنده افت حدود 20 درصدی است. همچنین این میزان در مقایسه با میانگین بلندمدت، حدود 60 درصد کمتر است.

اسدی با اشاره به وضعیت سد الغدیر ساوه، که اصلی‌ترین منبع تأمین آب این شهر است، تصریح کرد: سد الغدیر ساوه با گنجایش 277 میلیون مترمکعب، در حال حاضر دارای 17.8 میلیون مترمکعب آب است. این در حالی است که در همین مقطع زمانی در سال گذشته، ذخیره سد 22.5 میلیون مترمکعب بوده است. خوشبختانه بارش‌های اخیر سبب شد تا حجم آب سد از مرز 15.2 میلیون مترمکعب عبور کند؛ حجمی که پایین‌تر از سطح 16 میلیون مترمکعبِ غیرقابل استحصال محسوب می‌شود و مجبور به برداشت از آن بودیم.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان مرکزی بیان کرد: علیرغم افزایش جزئی اخیر، هم‌اکنون نسبت به سال گذشته در همین زمان، 4.5 میلیون مترمکعب کاهش حجم در سد الغدیر داریم. در مجموع، در حال حاضر حجم آب موجود در سد تنها حدود 6.7 درصد از کل ظرفیت آن را شامل می‌شود که زنگ خطر جدی برای مدیریت مصرف در تابستان پیش رو است.

وی درباره دلیل اصلی نگرانی‌ها برای تابستان سال 1405 اظهار کرد: دو علت بحران شدید آب در استان مرکزی کاهش بی‌سابقه بارش‌ها و کاهش 30 درصدی منابع آب‌های سطحی و زیرزمینی نسبت به سال گذشته است. این کاهش شامل سفره‌های زیرزمینی و آبخوان‌ها نیز می‌شود که به دلیل برداشت‌های صورت گرفته، بیلان آبخوان‌های ما کاملاً منفی شده است.

اسدی با اشاره به پروژه‌های آبرسانی از سد کمال صالح و سد کوچری، این اقدامات را از دید کارشناسی، نه صرفاً مدیریتی بلکه یکی از شاهکارهای اجرا شده توسط مهندسان شرکت آب منطقه‌ای دانست و عنوان کرد: حوضه آبریز سد کمال صالح به گونه‌ای است که هر میزان بارندگی که در آن رخ دهد، آب مستقیماً از استان ما خارج شده و به سمت استان‌های بعدی از جمله لرستان که خود نیاز آبی کمتری دارند، جریان می‌یابد. و در نهایت ادامه مسیر این آب سرانجام به خلیج فارس می‌رسد و این آب شیرین به آب شور خلیج فارس اضافه می‌شود. بنابراین اگر سد کمال صالح طراحی و اجرا نمی‌شد، ما قطره‌ای از این آب را نمی‌توانستیم استفاده کنیم.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان مرکزی بیان کرد: کاری که انجام شده این است که با مطالعه، طراحی و اجرای سد کمال صالح، توانسته‌ایم در مناطقی که جریان آب از حوضه خارج می‌شود، با استفاده از پمپ و برعکس کردن جریان، آب را به داخل استان هدایت کنیم. این یکی از دستاوردهای حیاتی برای مدیریت منابع آبی استان است.

وی به یکی از مهم‌ترین پروژه‌های انتقال آب به شهرستان ساوه افزود: هدف اصلی این خط، انتقال آب از علیگودرز به شهر مقدس قم بود. آب پس از عبور از تونل‌ها، در پشت سد گلپایگان و در روستای کوچری در سدی به نام سد کوچری ذخیره و تنظیم می‌شد تا به سمت قم هدایت شود. اما در طول سال‌ها، رایزنی‌ها منجر به ایجاد انشعاباتی برای استفاده سایر شهرها شد.

اسدی بیان کرد: در حال حاضر، خوانسار و گلپایگان (اصفهان) توانسته‌اند از این خط انشعاب بگیرند و پنج انشعاب نیز به استان مرکزی اختصاص یافته است؛ این انشعابات شامل خمین، محلات، نیمور، دلیجان و در نهایت، شهر ساوه می‌شود.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای این انتقال آب از حوضه‌های مجاور را شاهکار مدیریت منابع آبی دانست، چرا که این خط به تأمین آب مناطقی کمک کرده که با مشکل کمبود آب مواجه بودند و اظهار کرد: آبرسانی به خمین، نیمور، محلات و دلیجان از سال 92 تا 95 به سرانجام رسید و آبرسانی به خمین نیز از سال 96 وارد مدار شد.

وی با اشاره به ساوه به عنوان تنها حلقه مفقوده در این شبکه بزرگ، دلیل اصلی تأخیر در آبرسانی به این شهر را طولانی‌ترین مسیر انتقال عنوان کرد‌و ادامه داد: طرح آبرسانی به شهر ساوه و روستاها از خط انتقال آب کوچری شامل 131 کیلومتر لوله‌های فلزی با قطر 900 میلی‌متر است. این پروژه یکی از پروژه‌های آنتنی ما محسوب می‌شود که بیشترین حجم انتقال را نیز بر عهده دارد؛ در حالی که سهم خمین 182 لیتر بر ثانیه بود، سهم ساوه از تصفیه‌خانه دلیجان (تصفیه‌خانه‌ای که متعلق به شهر قم است) 444 لیتر بر ثانیه آب تصفیه‌شده است.

اسدی با اشاره به روند اجرای طرح اضطراری آبرسانی به ساوه بیان کرد: با توجه به اعتبارات قطره‌چکانی در سال‌های گذشته (از 92 تا 93)، تنها 32 کیلومتر از ابتدای پروژه پیش رفته بود. اما با پیگیری‌های صورت گرفته در سال گذشته، ما 35 کیلومتر انتهایی پروژه را به عنوان طرح اضطراری آبرسانی به شهر ساوه تعریف کردیم.

انتقال آب  اضطراری ساوه از 10 حلقه چاه 

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان مرکزی عنوان کرد: این اقدام هوشمندانه، همزمان با تأمین آب از 10 حلقه چاه در مناطق محمودآباد-استوج و آوه، امکان انتقال آب اضطراری به شهر ساوه را فراهم می‌کرد و در عین حال، گپ باقی‌مانده خط اصلی را نیز تکمیل می‌نمود.

وی ادامه داد: برنامه این بود که فاز اول این طرح اضطراری(15 کیلومتر) تا پایان شهریور 1403 و فاز دوم (20 کیلومتر باقیمانده) تا پایان سال 1403 به بهره‌برداری برسد. خوشبختانه فاز اول در تاریخ 31 شهریور 1403 با حضور مقام عالی وزارت نیرو افتتاح شد. مهم‌تر از آن، فاز دوم نیز سه ماه زودتر، در تاریخ 30 آذر 1403 به اتمام رسید و منتظر هستیم با حضور ریاست جمهوری یا وزیر نیرو، این پروژه به صورت رسمی افتتاح شود. در حال حاضر، آب از چهار حلقه چاه منطقه محمودآباد از همین مسیر اضطراری به شهر ساوه منتقل می‌شود.

تکمیل خط انتقال آب از سد کوچری به ساوه نیازمند 2.5 همت اعتبار است 

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان مرکزی با اشاره به اهمیت راهبردی و جایگاه پروژه آبرسانی ساوه اظهار کرد: پروژه آبرسانی به شهر ساوه و روستاهای اطراف از طریق خط انتقال آب کوچری، در حال حاضر به عنوان بزرگترین و مهم‌ترین طرح عمرانی در سطح استان مرکزی شناخته می‌شود. این اهمیت هم از منظر استراتژیک و حیاتی بودن تأمین آب شرب، صنعت و مصارف روستایی مد نظر است و هم به دلیل حجم عظیم اعتباراتی که به خود اختصاص داده است. استاندار محترم استان نیز بارها در مصاحبه‌های خود بر جایگاه ویژه این پروژه تأکید کرده‌اند.

وی افزود: از نظر مالی، این پروژه با مجموع اعتبار مورد نیاز بالغ بر 3.5 همت، بزرگترین پروژه استان مرکزی به شمار می‌آید. خوشبختانه، بخش ابتدایی این اعتبارات تأمین شده و عملیات اجرایی با تخصیص آن آغاز شده است. در حال حاضر، مجموعاً 2.5 همت اعتبار دیگر برای تکمیل نهایی پروژه مورد نیاز است.

اسدی عنوان کرد: مسئله اصلی و کنونی پروژه، تأمین مابقی اعتبارات است. در جلسه‌ای که با  معاون آب و آبفای کشور برگزار شد، به طور جدی پیگیر این تخصیص‌ها بوده‌ام. همچنین، تیم مدیریتی استان نیز به طور موازی در حال رایزنی برای رفع این گلوگاه اعتباری هستند. در جلسه اخیر با معاون وزیر، این تعهد را دادم که در صورت تأمین تنها نیمی از میزان اعتبار باقی‌مانده 1.2 همت، این پروژه بزرگ را در سال آینده تحویل خواهم داد. این تأمین اعتبار 50 درصدی، امکان تکمیل فاز عمده پروژه را فراهم خواهد کرد و مابقی آن به صورت دو مرحله‌ای دنبال خواهد شد.

91 درصد آب مصرفی استان مرکزی در بخش کشاورزی است

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان مرکزی با اشاره به آمار کلی مصرف، اظهار کرد: اگر 100 درصد مصرف آب استان را در نظر بگیریم، تنها حدود 5.5 درصد مربوط به آب شرب و بهداشتی و 3.5 درصد مربوط به آب مورد نیاز صنایع است. این بدان معناست که قریب به 91 درصد کل آب مصرفی استان، در بخش کشاورزی به کار می‌رود که صرفه‌جویی تنها 10 درصدی در بخش کشاورزی تأثیر شگرفی بر کل منابع خواهد داشت و سهم ما در بخش شرب و بهداشت کاملاً تأمین خواهد شد. در واقع، ما شاهد خواهیم بود که دیگر هیچ مشکلی برای تأمین آب شرب در سطح استان نخواهیم داشت، زیرا آب مورد نیاز آن بخش از همین منابع محلی قابل تأمین است.

وی با اشاره به اهمیت باروری ابرها در مدیریت منابع آب کشور عنوان کرد: باروری ابرها، موضوعی فنی و ثابت‌شده است که از بیش از شصت سال پیش در جهان مورد استفاده قرار می‌گیرد. به دلیل اهمیت این مسئله، در کشور ما سازمان فناوری‌های نوین آب‌های جوی تأسیس شده است که تمام تلاش خود را به این امر معطوف کرده است. باروری ابرها مشابه پیش‌بینی وضعیت جوی است،  هیچ‌کس نمی‌تواند با قطعیت پیش‌بینی کند که بارش مطمئناً به چه میزانی خواهد بود. به همین ترتیب، در باروری ابرها نیز نتایج دقیق و پیش‌بینی‌پذیری وجود ندارد.

اجرای 2 پرواز باروری ابرها در استان مرکزی

اسدی بیان کرد: این فرایند نیازمند شرایط خاصی است و به‌دقت توسط کارشناسان سازمان فناوری نوین آب‌ها رصد می‌شود، تجربه نشان داده که باروری ابرها نیاز به بررسی‌های دقیق و آنلاین دارد. ما با پیگیری‌های استاندار مرکزی و نمایندگان اراک، موفق به برگزاری جلساتی با سازمان‌های مربوطه در تهران شدیم،  تاکنون 22 پرواز باروری ابرها در کشور صورت گرفته که خوشبختانه دو بار باروری ابرها در استان مرکزی انجام شد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای با اشاره به چالش‌های مالی این پروژه اظهار کرد: هزینه‌های بالای باروری ابرها به ویژه با پروازهای هوایی، یکی از موانع اصلی این فرایند است. اما ما به تلاش خود ادامه خواهیم داد تا از این تکنولوژی در استان بهره‌مند شویم. نتایج این باروری، به طور قطعی قابل اثبات نیست، اما شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد بارش‌ها در برخی مناطق به طرز غیرمنتظره‌ای افزایش یافته است. امیدواریم با انجام تحقیقات و بررسی‌های دقیق‌تر، بتوانیم به نتایج مثبتی دست یابیم و از این تکنولوژی در راستای بهبود منابع آبی بهره‌مند شویم.

انتهای پیام/711/