به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرج، در هیاهوی پرشتاب دنیای امروز، جایی که صدای اعلان‌ها از صفحه‌های سرد تلفن‌های همراه به گوش جان نوجوانان می‌نشیند و موج بی‌پایان خبر و تصویر هر روز ذهن‌ها را دربرمی‌گیرد، «سواد رسانه‌ای» دیگر یک مهارت لوکس یا حاشیه‌ای نیست؛ بلکه چراغی ضروری برای عبور ایمن از تاریکی‌های پرابهام فضای مجازی است. با این حال، واقعیت تلخ نظام آموزشی نشان می‌دهد که این چراغ روشنگر، دیر به دست دانش‌آموزان سپرده می‌شود؛ زمانی که بسیاری از مسیرها پیش‌تر پیموده شده و بسیاری از خطاها ناخواسته تجربه شده است.

سواد رسانه‌ای به دانش‌آموزان می‌آموزد چگونه حقیقت را از میان گردوغبار شایعات تشخیص دهند، چگونه پشت پرده روایت‌ها را ببینند و چگونه در برابر طوفان اطلاعات، آرام و آگاه بایستند. نبود این آموزش به‌موقع، نوجوانان را در برابر موج‌های سهمگین فضای مجازی بی‌پناه می‌گذارد؛ نسلی که به‌جای تحلیل‌گر بودن، ناخواسته به مصرف‌کننده‌ای منفعل تبدیل می‌شود و صدای حقیقت را در میان همهمه دروغ‌ها گم می‌کند.

یکی از چالش‌های جدی، تأخیر در آموزش رسمی سواد رسانه‌ای و آغاز آن در پایه دهم است؛ زمانی که بسیاری از عادت‌های رسانه‌ای شکل گرفته و سلیقه‌های ذهنی تثبیت شده‌اند، این تأخیر، آموزش را از یک اقدام پیشگیرانه به تلاشی اصلاحی تبدیل می‌کند؛ تلاشی که گاه همچون مرهمی دیرهنگام بر زخمی کهنه می‌نشیند و فرصت طلایی آگاهی‌بخشی زودهنگام را از میان می‌برد.

این ضعف در حوزه آموزش دختران نمود پررنگ‌تری دارد. دختران نوجوان که حضور فعالی در شبکه‌های اجتماعی دارند، بیش از دیگران در معرض جریان‌های تصویری و فشارهای روانی و فرهنگی هستند؛ جایی که مقایسه‌های نادرست، الگوهای غیرواقعی و روایت‌های تحریف‌شده می‌توانند آرام‌ آرام بر روح لطیف آنان سایه بیندازند. آموزش دیرهنگام سواد رسانه‌ای، آنان را بدون سپر آگاهی در میدان پیچیده رسانه‌ها رها می‌کند و گاه صدای اعتمادبه‌نفسشان را زیر آوار نگاه‌های مجازی کم‌رنگ می‌سازد.

کارشناسان تعلیم و تربیت معتقدند که آموزش سواد رسانه‌ای باید از سال‌های نخستین تحصیل آغاز شود؛ زمانی که ذهن دانش‌آموز همچون صفحه‌ای سپید آماده پذیرش مهارت‌های درست است و آموزش مستمر، مهارت‌محور و متناسب با نیازهای دختران و پسران، می‌تواند نسلی را پرورش دهد که نه‌تنها مخاطب منفعل رسانه‌ها نیست، بلکه با نگاهی نقادانه، خلاق و مسئولانه در تولید و تحلیل محتوا نقش‌آفرین است.

امروز، در روزگاری که مرز میان حقیقت و دروغ باریک‌تر از همیشه شده و صدای رسانه‌ها از هر سو به گوش می‌رسد، بازنگری در زمان و شیوه آموزش سواد رسانه‌ای یک ضرورت فوری است؛ ضرورتی که اگر جدی گرفته نشود، نسل آینده را در دریایی از اطلاعات رها خواهد کرد، بی‌آنکه قطب‌نمایی برای تشخیص مسیر درست در دست داشته باشد،اکنون زمان آن رسیده است که زنگ سواد رسانه‌ای زودتر به صدا درآید؛ زنگی که طنین آن می‌تواند آینده‌ای آگاه‌تر، ایمن‌تر و روشن‌تر برای دانش‌آموزان این سرزمین رقم بزند.

انتهای پیام/