روایتی از بافت تاریخی کاشان/ چرا تخریب بافت‌ها از دهه 40 شروع شد؟

به گزارش خبرگزاری تسنیم از کاشان، شهر کاشان با قدمت بیش از هفت هزار سال دارای بافت تاریخی و فرسوده متعددی است در حالی که تفاوت‌های بین بافت فرسوده و تاریخی وجود دارد و این سوال مطرح است که کدام مناطق باید حفاظت و کدام باید تخریب شود.

متاسفانه عدم رسیدگی به موقع به بافت‌های تاریخی کاشان موجب شده است تا بخش اعظمی از این بافت باارزش که به نوعی هویت منطقه کاشان محسوب می‌شود از دست برود و همین موضوع کاشان را با چالش‌هایی رو به رو کرده است.

خبرنگار تسنیم در این زمینه با مهدی هوشمندی‌نژاد مدیر دفتر بازآفرینی شهری کاشان به گفت‌وگو نشست و وی به سوالات خبرنگار تسنیم در خصوص بافت تاریخی، بافت فرسوده، تفاوت‌های آن و سوالات مربوط به این حوزه پاسخ داد.

تسنیم: متاسفانه برخی مدیران به جای بافت تاریخی از بافت فرسوده استفاده می‌کنند؛ جایگاه بافت تاریخی و فرسوده را تبیین کنید.

هوشمندی: تفاوت شهر تاریخی کاشان و معدود شهرهای تاریخی با سایر شهرها در این است که محدوده پررنگ تاریخی داریم به نحوی که محدوده کاشان که جمعا 540 هکتار است و از این میزان 411 هکتار در مرکز شهر است و مابقی در فین و راوند است.

بافت تاریخی در کاشان آنقدر مشخص است که برای خود هویت مستقل دارد در حالی که بافت فرسوده به مناطقی گفته می‌شود که عرض کم دارد و هویت شهری آنچنانی ندارد و نسخه‌های نوسازی را می‌توان در آن اجرا کرد اما بافت تاریخی هویت ما است.

باید به حفظ و نگهداری بافت تاریخی توجه کرد و اگر شهروندان کاشانی هویت و تاریخ خود را فراموش کنند همانند یک کالبد بدون روح می‌شویم و برای همین خاطر اصرار داریم سهراب سپهری و یا ملامحسن، غیاث‌الدین جمشید و سایر مفاخر را بشناسیم و از اطلاق بافت فرسوده به بافت تاریخی جلوگیری کنیم.

تسنیم: آیا تمام بافت تاریخی کاشان را از دست دادیم؟

هوشمندی: دلیل نابودی و اضمحلال بافت تاریخی به دلیل نبود امکانات کافی و جدید بود؛ روند تخریب بافت‌ها از دهه 40 شروع شد و عرض کم معابر باعث شد خدمات به صورت کامل به آنان نرسد و از این رو تنها راه نجات بافت تاریخی تخریب و نوسازی و شبکه‌های بزرگ نیست و این را دیر متوجه شدیم.

باید برای موضوع پله‌های منازل و پارکینگ در بافت تاریخی فکر می‌کردیم تا به این سرعت بافت تاریخی تخلیه نشود و جماعت دانشگاه، مدیریت شهری و مردم باعث شدند تا بخش قابل توجهی از بافت تاریخی را از دست بدهیم.

تفاوت ما با یزد در این است که مردم یزد خیلی زودتر بافت تاریخی را حفظ کردند در حالی که در کاشان هنوز بافت تاریخی وجود دارد و همین میزان بافت تاریخی حفظ شده برای شهر تاریخی همانند کاشان غنیمت محسوب می‌شود.

تسنیم: چالش‌های احیاگران بافت تاریخی کاشان چیست؟

هوشمندی: اذعان می‌کنم علی رغم میل باطنی که تمایل به جذب سرمایه‌گذار داریم، به خوبی عمل نکردیم و اولین موضوع آن است که برخی مدیران موضعی عمل می‌کنند و مدیریت خودشان را می‌بینند اما آنچه مشخص است این بوده که موافقت با تغییر کاربری بدون قید و بند درست نیست.

فرض کنید در یک کوچه باریک چهار اقامتی بدهیم در حالی که ظرفیت آن کوچه به این میزان نیست و از این رو مدیریت شهری بین ساکنین بافت و بین مهمانان و سرمایه‌گذاران، مردم را ترجیح می‌دهد و تاکید دارد که باید برای پارکینگ فکری داشته باشند.

حلقه مفقوده‌ای وجود دارد و آن موضوع به خاطر این است که برنامه جامع نداریم و حداقل کاری که می‌شود انجام داد مثلا برای موضوع پارکینگ تجمیعی کاری انجام داد و هزینه آن را از سرمایه‌گذاران دریافت کند و از این رو به دلیل نبود طرح جامع باید فکر اساسی داشته باشیم.

تسنیم: آیا به مناطق مختلف شهر به یک اندازه رسیدگی می‌شود با خیر؟

هوشمندی: بازآفرینی شهری به معنی این است که محدوده شهری کاشان که نیازمند توجه ویژه است، با برنامه‌ریزی لازم اقدامات اساسی برای رفع مشکلات آن صورت پذیرد؛ 19.5 درصد شهر کاشان یعنی یک هزار و 247 هکتار نیازمند این توجه ویژه است و این نگاه،  نگاه حفاظتی و مرمتی است.

بافت فرسوده بافتی است که می‌توان آن را تسطیح و نوسازی کرد و بخش دیگری داریم که حاشیه‌نشین و سکونتگاه‌های غیردائم است و اگرچه ساخت و ساز جدید دارند اما جای خوب برای زندگی نیست و منازل را به راحتی نمی‌توان فروخت و باید توجه فرهنگی به آن مناطق داشت و برخی مناطق نیز نقاطی هستند که به یک باره ساخته می‌شوند.

در حال حاضر بسته‌های تشویقی برای این مناطق در نظر گرفته شده است و اگر شبکه‌های اصلی بافت فرسوده باشند، تا دو طبقه تشویقی اعطا می‌شود در حالی که سرمایه‌گذار در مناطقی سرمایه‌گذاری می‌کند که ارزش بازگشت سرمایه منطقی باشد و از این رو در ساختمان‌های کم‌ارتفاع این موضوع وجود ندارد.

سرمایه‌گذاران جایی ساخت و ساز می‌کنند که هزینه شناژ و زمین به چندین طبقه تقسیم شود و در اصطلاح سود در طبقات بالا است و از این رو دو طبقه تشویقی ارزش خود را نشان می‌دهد و مشمول 50 درصد تخفیف عوارض نیز می‌شود.

این موضوع مشمول بافت فرسوده و حاشیه‌نشین شهر می‌شود و این مناطق شامل 15 خرداد تا کوچه بلندیان و بخشی از خیابان طالقانی، اراضی زیدی، خیابان کارگر، کوی حسین‌پور، راوند، طاهرآباد، خزاق و سایر مناطق است.

یک امتیاز دیگر آن است اگر عرض معبر بالای هشت و 10 متر باشد اجازه می‌دهیم طبقه همکف را به کاربری انتفاعی تغییر دهند و امتیاز دیگر معافیت‌ها در زمینه بالکن و سایر امتیازات است و برای هر واحد 600میلیون تومان تسهیلات در نظر گرفته شده است.

برای رسیدگی به این مناطق ستاد بازآفرینی به ریاست فرماندار و دبیری راه و شهرسازی و مدیریت شهری تشکیل می‌شود و باید برای این مناطق چاره‌اندیشی کرد و اقداماتی صورت می‌گیرد اما روند رسیدگی به این مناطق به کُندی پیش می‌رود.

انتهای پیام/801