هشدار نخبگان دیاسپورای ارمنی به پاشینیان؛ جنگ دولت و کلیسا به وین رسید

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، رویارویی بی‌سابقه میان دولت «نیکول پاشینیان»، نخست‌وزیر ارمنستان و رهبری کلیسای حواری ارمنی به نقطه جوش رسیده است. در حالی که فشارهای دولتی برای برکناری «گارگین دوم»، رهبر دینی ارمنیان جهان (جاثلیق) تشدید شده، گروهی از برجسته‌ترین چهره‌های ارمنی در سراسر جهان با صدور بیانیه‌ای شدیداللحن، نسبت به عواقب این اقدامات هشدار داده‌اند.

این بیانیه که به امضای شخصیت‌های سرشناسی همچون «نوبار آفیان» کارآفرین آمریکایی، «لرد آرا دارزی» رئیس بخش جراحی کالج امپریال لندن، و «واچه مانوکیان» از خیرین بزرگ ارمنی رسیده است، حملات به رهبری کلیسا و درخواست‌های اجباری برای استعفای جاثلیق را «تهدیدی مستقیم برای تمام ارمنیان جهان» توصیف کرده است. امضاکنندگان این نامه که برخی از آن‌ها پیش‌تر روابط نزدیکی با پاشینیان داشته‌اند، تأکید کرده‌اند که گارگین دوم تنها رهبر ارمنیان ساکن ارمنستان نیست، بلکه رهبر معنوی 10 میلیون ارمنی در سراسر جهان و دیاسپورا محسوب می‌شود.

نشست اضطراری در تبعید؛ وین میزبان سینود مقدس

در سایه این تنش‌ها، شورای عالی روحانیت (شورای اسقف‌ها) تصمیم گرفته است تا نشست اضطراری خود را برای بررسی بحران کنونی، در اوایل هفته آینده در شهر تاریخی «سانت پولتن» اتریش برگزار کند. «کشیش یسایی آرتنیان»، مدیر سیستم اطلاع‌رسانی مقر مقدس اچمیادزین، در گفتگو با رسانه‌ها تأیید کرد که این نشست طبق برنامه برگزار خواهد شد و دعوت‌نامه‌ها برای تمامی اسقف‌ها ارسال شده است.

با این حال، برگزاری این نشست با چالش‌های لجستیکی و امنیتی عمده‌ای روبروست. اگرچه همه دعوت شده‌اند، اما بسیاری قادر به حضور نخواهند بود. گزارش‌ها حاکی از آن است که سیستم قضایی دولت پاشینیان به سرعت علیه روحانیون ارشد وارد عمل شده است؛ هم‌اکنون دو مقام عالی‌رتبه روحانی در زندان و دو نفر دیگر در حبس خانگی به سر می‌برند. علاوه بر این، تنها دو هفته پیش، شش اسقف و اسقف اعظم دیگر به همراه دبیر مجمع اتریش، به فهرست متهمان امنیتی افزوده شده و با حکم ممنوع‌الخروجی مواجه گشته‌اند. هنوز مشخص نیست که آیا امکان مشارکت آنلاین برای این افراد فراهم خواهد شد یا خیر.

شکاف در بدنه کلیسا؛ تحریم یا مشارکت؟

«اسقف اعظم هایکازون ناجاریان» که خود به تازگی در لیست متهمان قرار گرفته است، نشست اتریش را «فرصتی طلایی» برای حل مشکلات داخلی کلیسا می‌داند، اما نسبت به عدم امکان رأی‌گیری مخفی و غیبت اجباری روحانیون ابراز نگرانی کرده است. وی معتقد است بدون رأی‌گیری مخفی، این نشست به نتیجه ملموسی نخواهد رسید.

از سوی دیگر، شکاف در بدنه کلیسا عمیق‌تر شده است. ده تن از اسقف‌هایی که به کمپین «اصلاحات» مورد حمایت پاشینیان پیوسته‌اند، برگزاری نشست در خارج از خاک ارمنستان و دور از مقر اصلی کلیسا (اچمیادزین) را غیرقابل قبول خوانده و آن را تحریم کرده‌اند. «اسقف گئورگ سارویان»، که پیش‌تر خلع لباس شده بود اما با حکم دادگاه به مقام خود بازگشته است، مدعی است که شخص جاثلیق به دلیل اتهامات وارده صلاحیت ریاست بر این مجمع را ندارد و باید ابتدا پاسخگوی اتهامات باشد.

با این وجود، «اسقف اعظم هوونان دردریان»، رهبر پرنفوذ حوزه خلیفه گری غرب آمریکا، برخلاف همفکران منتقد خود، اعلام کرده است که در نشست اتریش شرکت خواهد کرد. او تأکید دارد که شورای اسقف‌ها تنها مرجع قانونی برای حل بحران است و بایکوت آن راه به جایی نمی‌برد.

اتهامات متقابل؛ از «جاسوس ک‌گ‌ب» تا «دیکتاتوری پاشینیان»

وکلای مدافع کلیسا هشدار داده‌اند که دایره اتهامات ممکن است تا روز برگزاری نشست گسترش یافته و حتی شخص جاثلیق را نیز در بر بگیرد. گارگین دوم در روزهای اخیر بارها دولت را به نقض قانون اساسی و مداخله غیرقانونی در امور کلیسا متهم کرده است. وی تصریح کرد: «کمپین ضد کلیسایی به رهبری نخست‌وزیر اکنون آشکار شده است. مقامات با سوءاستفاده از اهرم‌های دولتی و نقض فاحش قوانین، در پی فلج کردن مأموریت کلیسا هستند.»

انتخاب اتریش به عنوان محل برگزاری نشست نیز بی‌دلیل نبوده است. منتقدان پاشینیان می‌گویند این تصمیم برای تضمین امنیت جانی شرکت‌کنندگان و به ویژه حضور «اسقف اعظم یزراس»، برادر جاثلیق و رهبر خلیفه‌گری ارامنه روسیه اتخاذ شده است. پاشینیان و تیم او بارها اسقف یزراس را به عنوان «عامل ک‌گ‌ب» و نفوذی روسیه معرفی کرده‌اند. هیئت نمایندگی کلیسا در اروپا اعلام کرده است که سرویس امنیت دولتی اتریش مسئولیت کامل حفاظت از این نشست را بر عهده خواهد داشت.

پاشینیان: اجازه خروج گنجینه‌های اچمیادزین را نمی‌دهم

در واکنش به این تحولات و بیانیه دیاسپورا، نیکول پاشینیان عصر شنبه با لحنی تند و تهدیدآمیز به میدان آمد. وی مدعی شد که طرحی مخفیانه برای انتقال مقر کلیسا (جاثلیق) از ارمنستان به خارج از کشور در جریان است. نخست‌وزیر ارمنستان گفت: «من اجازه نخواهم داد که نهاد جاثلیق را به همراه گنجینه‌های تاریخی اچمیادزین از خاک ارمنستان خارج کنند.»

پاشینیان با اشاره مستقیم به امضاکنندگان بیانیه دیاسپورا، آن‌ها را به سازماندهی این توطئه متهم کرد و افزود: «تلاش‌هایی برای اجرای این طرح وجود دارد، اما من صراحتاً می‌گویم که این نقشه هرگز عملی نخواهد شد. برخی آشکارا در این باره صحبت می‌کنند؛ من هشدار داده بودم که در این مسیر حرکت نکنند، اما ظاهراً هشدارها شنیده نشده است، پس اکنون با عواقب آن روبرو خواهند شد.»

نویسندگان بیانیه دیاسپورا در پایان نامه خود هشدار داده‌اند که رویکرد دولت ارمنستان، حتی اگر سهواً باشد، خطر قطع پیوند تاریخی میان ارمنستان و دیاسپورا را در پی دارد؛ گسستی که به گفته آن‌ها «حتی امپراتوری عثمانی و اتحاد جماهیر شوروی نیز نتوانستند آن را ایجاد کنند.»

انتهای پیام/