مشارکت اجتماعی، راهبرد پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری تسنیم، سلمان حسینی، رئیس مرکز فوریت‌های اجتماعی، پیشگیری از آسیب‌ها و بازتوانی اعتیاد سازمان بهزیستی کشور، با تشریح برنامه‌های این مرکز، از اجرای مجموعه‌ای از برنامه‌های مبتنی بر مشارکت اجتماعی با هدف پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی خبر داد. وی گفت: برنامه‌های مشارکت‌محور این مرکز شامل «برنامه همیاران سلامت روانی ـ اجتماعی»، «برنامه مشارکت اجتماعی نوجوانان ایران (مانا) و برنامه مشارکت اجتماعی زنان است که ذیل رویکرد مشارکت اجتماعی، محله‌محوری و توانمندسازی مردم طراحی و اجرا می‌شود.

حسینی با اشاره به اقدامات معاونت پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی افزود: در این معاونت با رویکرد آگاه‌سازی، آموزش و اطلاع‌رسانی به آحاد مردم، برنامه‌هایی از جمله خودمراقبتی و آگاه‌سازی با تأکید بر تاب‌آوری و مهارت‌ورزی (خاتم) و محافظت از کودکان و نوجوانان در فضای مجازی در برابر آسیب‌های ناشی از آن در دستور کار قرار دارد.

وی با بیان اینکه برنامه مشارکت اجتماعی نوجوانان ایران ـ مانا» یکی از برنامه‌های اولویت‌دار این مرکز است، اظهار کرد: این برنامه با هدف ارتقای توانمندی‌های نوجوانان در زمینه شیوه‌های همیاری اجتماعی، کار گروهی و محله‌محوری برای پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی طراحی شده و بر شناخت دنیای پیرامون نوجوانان، مسائل و مشکلات محله زندگی آنان، اولویت‌بندی این مسائل و ارائه پروژه‌های محلی برای کنترل و کاهش آسیب‌های اجتماعی تمرکز دارد.

مشارکت اجتماعی نوجوانان 13 تا 18 سال در برنامه مانا

رئیس مرکز فوریت‌های اجتماعی سازمان بهزیستی با تأکید بر اهمیت مشارکت اجتماعی و ظرفیت‌سازی برای جلب حمایت و توانمندسازی مخاطبان و ذی‌نفعان در طراحی و اجرای برنامه‌های پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی گفت: این رویکرد می‌تواند موجب افزایش کارایی و اثربخشی اقدامات شود. این موضوع به‌ویژه در گروه سنی کودکان و نوجوانان، به دلیل تأثیرگذاری همسالان بر یکدیگر، علاوه بر ارتقای دانش و آگاهی، توانمندی و ظرفیت لازم برای ترویج پیام‌های پیشگیری، شناخت مسائل، مخاطرات و چالش‌های اولویت‌دار و در نهایت ارائه راه‌حل‌های خلاقانه برای حل مسائل و طراحی پروژه‌های کوچک همیاری در زمینه پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی را فراهم می‌کند.

حسینی از جمله اهداف این برنامه را ارتقای توانمندی‌های نوجوانان، اصلاح نگرش در جهت جمع‌گرایی و کار گروهی، افزایش مهارت‌های کارگروهی و مشارکتی، ایجاد و توسعه ظرفیت‌های مشارکت نوجوانان، ایجاد ظرفیت برای تمرین و انجام فعالیت‌های مشارکتی در محله‌ها توسط مؤسسات و مراکز غیردولتی، ایجاد سازوکارهای تشویقی برای حمایت از برنامه‌های جمعی نوجوانان در زمینه پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی، افزایش شناخت نسبت به مسائل و آسیب‌های اجتماعی نوجوانان و ایجاد و توسعه شبکه روابط مشارکتی نوجوانان برای پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی عنوان کرد.

وی درباره فرایند اجرای این طرح توضیح داد: این فرایند شامل فراخوان نوجوانان از طریق محلات و مدارس، آموزش تسهیل‌گران، تمرین انجام کار گروهی و طراحی و اجرای پروژه‌های محلی توسط نوجوانان همان محله است و جامعه هدف آن نوجوانان 13 تا 18 سال هستند.

رئیس مرکز فوریت‌های اجتماعی سازمان بهزیستی خاطرنشان کرد: در قالب این برنامه، ورود به مدارس محقق شده و تاکنون 948 کلاس آموزشی در مقطع متوسطه اول پایه هشتم اجرا شده است. تمرکز این طرح بر نوجوانان 13 تا 18 سال است و نوجوانان پس از دریافت آموزش‌ها، اقدام به طراحی پروژه‌های محلی می‌کنند؛ برای مثال راهکارهایی برای کاهش آلودگی اطراف مدرسه ارائه می‌دهند یا در صورت نبود خط اتوبوس در مسیر مدرسه، طرحی تهیه کرده و به شهرداری ارائه می‌کنند تا مشکل برطرف شود.

وی افزود: در حال حاضر 36 هزار و 653 دانش‌آموز تحت پوشش این طرح قرار دارند و هدف اصلی، توانمندسازی نوجوانان برای انجام فعالیت‌های گروهی و مشارکت اجتماعی مؤثر است.

برنامه مشارکت اجتماعی زنان با محور توانمندسازی و پیشگیری

حسینی در ادامه با اشاره به برنامه «مشارکت اجتماعی زنان» گفت: در این برنامه، مشارکت اجتماعی و ظرفیت‌سازی به‌عنوان یکی از رویکردهای اصلی، می‌تواند موجب افزایش کارایی و اثربخشی اقدامات در حوزه پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی شود. این رویکرد به‌ویژه در گروه زنان، علاوه بر ارتقای دانش و آگاهی، توانمندی و ظرفیت لازم برای ترویج پیام‌های پیشگیری، شناخت مسائل، مخاطرات و چالش‌های اولویت‌دار و تقویت شناخت زنان نسبت به تغییرات زیست‌بوم اجتماعی از گذشته تا حال و پیش‌بینی تغییرات آینده و برنامه‌ریزی برای کنترل و کاهش مسائلی که ممکن است گریبانگیر این گروه شود را فراهم می‌کند.

وی افزود: این برنامه با توجه به نقش زنان به‌عنوان مادران حال و آینده و تربیت‌کنندگان نسل آینده، بر ضرورت برخورداری آنان از سلامت روانی و اجتماعی مناسب تأکید دارد. آشنایی مادران با مشکلات اجتماعی، افزایش توانمندی در مهارت حل مسئله اجتماعی، یادگیری مهارت‌های مطالبه‌گری و آشنایی با سازمان‌ها و نهادهای اجتماعی می‌تواند علاوه بر رشد فردی زنان، به ارتقای سلامت و پایداری خانواده نیز کمک کند.

رئیس مرکز فوریت‌های اجتماعی سازمان بهزیستی اهداف اختصاصی این برنامه را شامل ارتقای توانمندی‌های زنان، اصلاح نگرش در جهت جمع‌گرایی و کار گروهی، افزایش مهارت‌های کارگروهی و مشارکتی، ایجاد و توسعه ظرفیت‌های مشارکت زنان، ایجاد و توسعه شبکه روابط مشارکتی زنان برای پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی، ایجاد سازوکارهای تشویقی برای حمایت از برنامه‌های جمعی زنان در حوزه پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی، ایجاد ظرفیت برای تمرین و انجام فعالیت‌های مشارکتی در محله‌ها توسط مؤسسات و مراکز غیردولتی و افزایش شناخت نسبت به مسائل و آسیب‌های اجتماعی زنان اعلام کرد.

وی در پایان گفت: فرایند اجرای این برنامه شامل فراخوان زنان از طریق محلات یا مدارس، آموزش تسهیل‌گران و برگزاری جلسات آموزشی است. جامعه هدف این طرح زنان و دختران بالای 18 سال هستند و تاکنون 15 هزار و 760 نفر تحت پوشش برنامه مشارکت اجتماعی زنان قرار گرفته‌اند.

انتهای پیام/