به گزارش خبرگزاری تسنیم از بجنورد، خراسان شمالی به عنوان یکی از قطب‌های تولید غلات در شمال شرق کشور، همواره نقش مهمی در تأمین امنیت غذایی ایفا می‌کند. با این حال، تغییرات اقلیمی و شرایط خاص آب و هوایی در اواخر زمستان، بستری را برای ظهور آفات خاکزی فراهم کرده است. یکی از خطرناک‌ترین این آفات که در مرحله پنجه‌زنی گندم و جو می‌تواند خسارت‌های جبران‌ناپذیری به بار آورد، سوسک سیاه گندم یا همان «زبروس» است که تغذیه لاروهای آن از برگ و طوقه گیاه، کابوس این روزهای کشاورزان محسوب می‌شود.

این آفت که اغلب در اراضی دیم و مزارعی که تناوب زراعی در آن‌ها رعایت نشده مشاهده می‌شود، رفتاری بسیار تهاجم‌گر دارد. لاروهای این سوسک شب‌ها از خاک خارج شده و با تغذیه از برگ‌های جوان و سبز غلات، عملاً کارخانه غذاسازی گیاه را نابود می‌کنند. خطر اصلی زمانی احساس می‌شود که کشاورز دیر متوجه حضور آفت شود، زیرا لاروها برگ‌ها را بدون جدا کردن کامل، به درون دالان‌های زیرزمینی خود می‌کشند و گیاه را ضعیف و در نهایت خشک می‌کنند.

تشخیص حضور این آفت در مزرعه نیازمند دقت و حوصله است. وجود برگ‌های مچاله شده و به اصطلاح «فتیله‌ای» که نیمی از آن در خاک فرو رفته، نشانه قطعی فعالیت سوسک سیاه است. در بسیاری از موارد، کشاورزان به دلیل عدم آگاهی، این علائم را با خسارت پرندگان یا سایر عوامل محیطی اشتباه می‌گیرند، در حالی که زیر خاک، لاروهای این آفت در حال تکثیر و نابودی ریشه و طوقه گیاه هستند.

کارشناسان حفظ نباتات معتقدند بازه زمانی کنونی (اواسط تا اواخر بهمن‌ماه) حیاتی‌ترین زمان برای کنترل این آفت است. اگر مبارزه شیمیایی در زمان ظهور لاروهای سنین پایین انجام نشود، با بزرگ‌تر شدن لاروها و افزایش اشتهای آن‌ها، سمپاشی‌های بعدی تأثیر کمتری داشته و هزینه تولید برای کشاورز به شدت بالا می‌رود. بنابراین، پایش روزانه مزارع در این ایام، حکم طلا را برای گندم‌کاران دارد.

بر همین اساس، شبکه‌های مراقبت و پیش‌آگاهی در سراسر استان فعال شده‌اند تا با رصد دقیق مزارع، کانون‌های آلودگی را شناسایی کنند. گزارش‌های اولیه نشان می‌دهد که در برخی نقاط استان، جمعیت این آفت به آستانه زیان اقتصادی نزدیک شده و تعلل در مبارزه جایز نیست. این شرایط ایجاب می‌کند که نهادهای متولی و کشاورزان در یک تعامل تنگاتنگ، عملیات مبارزه را پیش از گسترش آفت اجرایی کنند.

مشاهده علائم اولیه خسارت در مزارع 

اسماعیل محمودآبادی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان شمالی، در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در بجنورد با تأیید مشاهده این آفت در برخی مناطق، اظهار کرد: بر اساس گزارش‌های واصله از شبکه‌های مراقبت، جمعیت سوسک سیاه گندم در برخی مزارع مشاهده شده است. این آفت با تغذیه از ریشه، طوقه نازک و برگ‌های گیاه، خسارت جدی وارد می‌کند و کشاورزان باید به محض دیدن برگ‌های جویده و مچاله شده که به داخل خاک کشیده شده‌اند، نسبت به سمپاشی اقدام کنند.

وی با تأکید بر اینکه مبارزه خودسرانه ممکن است بی‌نتیجه باشد، افزود: کشاورزان باید در اسرع وقت و با مشاهده اولین علائم، با کارشناسان مراکز جهاد کشاورزی و کلینیک‌های گیاهپزشکی مشورت کنند تا نوع سم و زمان دقیق مبارزه تعیین شود. مبارزه همگانی و به‌موقع در کانون‌های آلوده، تنها راه جلوگیری از طغیان این آفت در سطح وسیع است.

 پایش مستمر مزارع؛ کلید عبور از بحران 

رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان شمالی به اقدامات انجام شده در شهرستان‌های استان اشاره کرد و گفت: تیم‌های رصد و پایش به طور مستمر در حال بازدید میدانی هستند. به عنوان نمونه در پایش‌های اخیر در روستاهای عشق‌آباد و برج در شهرستان مانه، خوشبختانه آلودگی خاصی مشاهده نشد، اما در برخی مزارع دیگر نیاز به مبارزه با علف‌های هرز و تقویت تغذیه گیاهی وجود دارد که توصیه‌های فنی لازم به بهره‌برداران ارائه شده است.

انتهای پیام/311/