گزارشی از روند حفظ و احیای تراث حوزه علمیه خراسان

به گزارش خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، مؤسسه علمی، پژوهشی و فرهنگی «میراث فقاهت خراسان» به‌عنوان اولین مرکز آموزشی، فرهنگی و تحقیقاتی در عرصه حفظ و احیا تراث حوزه علمیه خراسان، سال 1401 شمسی پس از اخذ مجوزهای لازم، از سوی جمعی از اساتید و فضلای حوزوی و تحت اشراف هیأت امنا (متشکل از علما و اساتید برجسته حوزه علمیه مشهد)، در مشهد مقدس تأسیس شد.

اهداف

در این مؤسسه افزون بر فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی، فعالیت‌های تبلیغی و فرهنگی با محوریت مفاخر دینی استان نیز در حال برنامه‌ریزی و اجرا است و تلاش می‌شود تا به‌صورت‌های مختلف نسل جوان امروز با شخصیت‌های دینی، مضامین معارف اسلامی و اصول و مبانی نظام اسلامی آشنا شوند.

آموزش معارف دینی و تربیت اخلاقی نسل جوان با تکیه‌بر میراث علمای سلف و سبک تربیتی روحانیت اصیل، حفظ تراث ارزشمند مفاخر حوزه علمیه خراسان (اسناد، مخطوطات، کتب، تصاویر و...)، تنظیم و نشر آثار علما و اساتید حوزه علمیه خراسان در عرصه‌های فقهی، اصولی، حدیثی، رجالی، تفسیری، کلامی، معارفی، ادبی و فلسفی، ثبت تاریخ شفاهی علما و مفاخر حوزه علمیه خراسان (اساتید، محقّقان، مبلّغان، وعّاظ و خطبا، مجاهدان و مربّیان)، تربیت پژوهشگر علوم دینی در عرصه تراث‌پژوهی، ترویج سبک زندگی عالمان دینی و توسعه و تقویت فعالیت‌های آموزشی، فرهنگی، اجتماعی و تبلیغی اساتید حوزه علمیه خراسان برای اقشار مختلف مردم، دانشجویان و طلاب از دیگر اهداف این مؤسسه به‌شمار می‌رود.

کتابخانه تخصصی و کتب منتشرشده

 کتابخانه تخصصی تراث خراسان نیز شامل مجموعه کتب و آثار علمی علمای خراسان از شیخ طوسی تا علمای معاصر با بیش از سه‌هزار عنوان کتاب، سال 1402 به همت مؤسسه میراث فقاهت راه‌اندازی شد. همچنین سه‌جلدی مشاهیر حوزه علمیه خراسان (علیرضا نوروزی)، مردی از دیار کوهستان (غلامعلی قلمبر)، مبلغ مجاهد (علیرضا نوروزی)، سیری در علم حدیث و درایه (عبدالکریم عبداللهی)، گفتاری کوتاه پیرامون قوم یهود و صهیونیسم (عبدالکریم عبداللهی)، لطایف سحرگاهان حرم (محسن ملکی)، چهار جلد یادنامه آیت الله العظمی سید عبدالله شیرازی و نرم‌افزار مجموعه‌آثار (جمعی از نویسندگان)، اجازات آیت‌الله العظمی حاج سید محمدهادی میلانی (علیرضا نوروزی)، فعالیت‌های قرآنی از دیدگاه رهبر معظم انقلاب (مجتبی نوروزی)، بنیادهای تمدن‌سازی در تفاسیر اجتماعی قرآن (سید محمدعلی حسنی)، بایسته‌های فقهی تولید و نشر محتوای فرهنگی در فضای مجازی (علی قادری)، کاربرد اطلاق مقامی در استنباط فقهی (حیدر نادری، علیرضا نوروزی)، مبانی تقیه‌انگاری احادیث از دیدگاه شیخ حرّ عاملی در وسائل‌الشیعه (سجاد عمرانی)، واکاوی فقهی وکالت غیرمسلمان برای مسلمان (محمد ایروانی، علیرضا نوروزی)، تحلیل رجالی و کاربرد فقهی روایات ظریف بن ناصح (جواد عباس‌آبادی، محمد عربشاهی)، بررسی رویکرد عملی فقیهان به سنت فعلی معصومان (حسن اردمه، مرتضی نوروزی)، درس‌نامه اخلاق عرفانی (سکینه نیک، سیده لیلا علمداری) از جمله کتب منتشر شده طی سه سال فعالیت این مؤسسه است.

مؤسسه میراث فقاهت حوزه علمیه خراسان در مدت زمان کوتاه فعالیت خود، افزون بر تدوین و انتشار کتب مختلف، موفق به جمع‌آوری بیش از 200 هزار سند، عکس و اثر تاریخی از علما و مفاخر حوزه علمیه خراسان (شامل اسناد ساواک، اسناد قیام مسجد گوهرشاد، اجازات، نامه‌ها و مکاتبات، پیام‌ها، بیانیه‌ها، تصاویر، فیلم‌ها، صوت‌ها و...) شده و طراحی کلان پروژه تراث خراسان (در 24 محور)، طراحی کلان پروژه آشنایی با جریان‌های فکری حوزه علمیه خراسان (در 10 مکتب علمی)، جمع‌آوری مجموعه مصاحبه‌های تاریخ شفاهی مرتبط با علمای خراسان از مراکز اسنادی کشور، تدوین کتاب‌های علمی، تقریرات، مقالات و چندین یادنامه بزرگداشت مفاخر حوزه علمیه خراسان، ارائه اولویت‌های پژوهشی، مشاوره علمی در عرصه‌های تراثی و هدایت تحصیلی برای طلاب و دانشجویان، تدوین آیین‌نامه، دستورالعمل و طرح‌های آموزشی و پژوهشی مرتبط با تراث‌پژوهی، روش‌شناسی فقه معاصر، فقه نظام و مطالعات میان‌رشته‌ای برای نهادها، مدارس علمیه، دانشگاه‌ها و مؤسسات علمی آموزشی، طراحی و برگزاری دوره‌های علمی تخصصی کوتاه‌مدت و بلندمدت مرتبط با علوم اسلامی برای مراکز و نهادها و برگزاری دروس، کارگاه‌ها و نشست‌های علمی را در کارنامه پژوهشی خود دارد.

رایزنی برای تقویت و گسترش دروس خارج فقه معاصر

این مؤسسه همچنین با دغدغه پویایی هرچه بیشتر فقه و پاسخ‌گویی به نیازهای جامعه، با اساتید دروس خارج حوزه علمیه مشهد برای برگزاری دروس خارج فقه معاصر و فقه نظام و مسائل مورد نیاز جامعه اسلامی و... رایزنی داشته و در بُعد رسانه‌ای نیز برنامه‌ها و دستاوردهایی چون ضبط تاریخ شفاهی بیش از 200 نفر از علما، اساتید و خطبای حوزه علمیه خراسان، مشاوره در تولید فیلم مستند جمعی از علمای خراسان با همکاری صدا و سیما و سایر مراکز، معرفی میراث مکتوب حوزه علمیه خراسان و تولید و نشر پادکست و کلیپ صوتی و تصویری و پوستر با موضوع معرفی علمای خراسان در فضای مجازی، طراحی و اجرای کلان پروژه تاریخ شفاهی خطابه خراسان، تولید محتوا و انتشار اخبار، خاطرات، فیلم و صوت‌های اخلاقی از بزرگان دینی و مبلغان در کانال‌های مؤسسه در فضای مجازی، دیدار با علما و پیش‌کسوتان حوزه علمیه مشهد و علمای خراسانی مقیم شهرستان‌های استان، قم، تهران و نجف و ضبط و ثبت تاریخ شفاهی زندگانی آنان، راه‌اندازی نمایشگاه و موزه دائمی مفاخر حوزه علمیه خراسان و تولید فیلم‌های مستند با محوریت سیره و سبک زندگی علمای خراسان و برگزاری همایش‌های بزرگداشت علما و مفاخر دینی خراسان را به ثمر رسانده‌است.

برخی اقدامات فرهنگی اجتماعی

تدوین و انتشار بیانیه از سوی علما و مدرسین حوزه علمیه مشهد در مناسبت‌های مهم سیاسی و اجتماعی (انتخابات، محکومیت حملات رژیم صهیونیستی به فلسطین، محکومیت حمله به لبنان و شهادت سید حسن نصرالله، حمایت از رهبر معظم انقلاب، محکومیت حمله به ایران و...)، برگزاری جلسات هم اندیشی اساتید و علمای مشهد (با موضوع حوادث فلسطین و لبنان، جبهه مقاومت، مسائل حوزه علمیه و...)، مشارکت در برگزاری و تدوین آثار علمی همایش‌های بزرگداشت علمای مشهد، مشارکت در برگزاری کرسی‌های آزاداندیشی حوزوی (مباحثات علمی روحانیت و چالش‌های فرهنگی) با موضوعات مسأله حجاب، مسأله موسیقی، مسأله شئون طلبگی، مسأله فضای مجازی و فیلترینگ، مسأله الگوی شادی، مسأله تربیت نسل جدید، انتشار اخبار و محتوای علمی و اخلاقی مربوط به علما و اساتید حوزه علمیه خراسان در کانال ایتای مؤسسه (mfkh_ir) با بیش از چهارهزار عضو و همکاری با مجموعه معاونت امور حوزوی آستان قدس رضوی (تهیه طرح موزه مفاخر شیعه، تولید نمایشگاه مفاخر حوزه علمیه خراسان برای مدرسه دارالعلم، طراحی و تدوین طرح پیشینه تاریخی بیوت و خاندان‌های علمی و اجتماعی حوزه علمیه خراسان و...) نیز از جمله اقدامات این مؤسسه برای گره‌گشایی از مسائل فرهنگی اجتماعی می‌باشد.

علاقه‌مندان جهت ارتباط با این مؤسسه علمی، فرهنگی پژوهشی می‌توانند به نشانی خیابان آیت الله بهجت 37، چهارراه اول سمت چپ، پلاک 1/76 یا آدرس اینترنتی مراجعه و یا با شماره‌های 09153093369 و 09398086400 تماس بگیرند.

خبرنگار: زهرا شریعتی

انتهای پیام/