گروه سیاسی خبرگزاری تسنیم- نخستین دور مذاکرات اخیر در مسقط، برخلاف انتظارات واشنگتن، به صحنه‌ای برای عقب‌نشینی آمریکا از راهبرد مهار حداکثری ایران تبدیل شد. شواهد این عقب‌نشینی را می‌توان هم در روند مذاکرات و هم در اظهارات صریح دونالد ترامپ پس از پایان دور اول گفت‌وگوها مشاهده کرد؛ جایی که رئیس‌جمهور آمریکا ناچار شد دامنه مذاکرات را صرفاً به پرونده هسته‌ای محدود اعلام کند.

این تغییر لحن و موضع، حامل پیامی روشن است. راهبرد اصلی آمریکا و متحدان اروپایی‌اش در ماه‌های اخیر، تلاش برای صفرسازی توان هسته‌ای و موشکی ایران و تحمیل قواعد جدید بر جمهوری اسلامی بوده است. اما اذعان ترامپ به محدود شدن مذاکرات به موضوع هسته‌ای، به‌منزله نخستین شکست عملی پروژه مهار حداکثری در مسقط تلقی می‌شود؛ شکستی که نشان داد واشنگتن نتوانسته چارچوب مطلوب خود را بر تهران تحمیل کند.

در مقابل، جمهوری اسلامی ایران در همان دور نخست مذاکرات، با صراحت خطوط قرمز غیرقابل مذاکره خود را مشخص کرد. نخست، اصل غنی‌سازی به‌عنوان دستاوردی بومی و علمی که محصول سال‌ها تلاش دانشمندان ایرانی است و دوم، مخالفت قاطع با خروج حدود 400 کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده 60 درصدی از کشور. این موضع‌گیری نشان داد که حتی در پرونده هسته‌ای نیز، مذاکرات ایران کاملاً در چارچوب اصول و مبانی تثبیت‌شده جمهوری اسلامی پیش می‌رود.در این دور از گفت‌وگوها، آمریکایی‌ها تلاش کردند از کلیدواژه «دیپلماسی زیر فشار جنگ» استفاده کنند؛ به این معنا که با القای سایه تهدید نظامی، ایران را به دادن امتیاز وادار سازند. اما نتیجه معکوس شد. طرف آمریکایی در عمل در دام دیپلماسی مقاومت ایران افتاد و ناچار به عقب‌نشینی و تعدیل مواضع خود شد.

واقعیت آن است که تضمین هرگونه امتیاز در مذاکرات کنونی، نه وعده‌های ترامپ و نه تعهدات چهره‌هایی چون ویتکاف یا کوشنر، بلکه قدرت سخت و بازدارندگی نظامی ایران است. تأکید رهبر معظم انقلاب بر منطقه‌ای شدن هر جنگ تحمیلی و نیز مواضع صریح فرماندهان نیروهای مسلح، نشان می‌دهد که همزمان با دیپلماسی، دست ایران روی ماشه است.

دیپلماسی امروز ایران، به‌مثابه هرمی است که قاعده آن را قدرت نظامی تشکیل می‌دهد و همین واقعیت، پشتوانه اصلی میز مذاکره محسوب می‌شود.در موضوعات جزئی‌تر نیز، مواضع ایران شفاف است. غنی‌سازی صفر به‌هیچ‌وجه پذیرفته نخواهد شد و اورانیوم غنی‌شده 60 درصدی از کشور خارج نمی‌شود.

تجربه مذاکرات گذشته نشان داده که اصرار طرف مقابل بر این موضوع، یکی از عوامل اصلی بن‌بست گفت‌وگوها بوده و اکنون به خط قرمز قطعی تهران تبدیل شده است.

نکته مهم دیگر، کنترل روایت مذاکرات است. در گذشته، هرگاه آمریکا در تحقق اهداف خود ناکام می‌ماند، با روایت‌سازی رسانه‌ای تلاش می‌کرد خود را پیروز میدان نشان دهد. اما در مذاکرات مسقط، ابتکار روایت‌گری در اختیار طرف ایرانی قرار گرفت و همین امر، سکوت و سردرگمی رسانه‌ها و مقامات غربی ــ که حتی از سوی رسانه‌ای مانند هاآرتص نیز مورد توجه قرار گرفت ــ را رقم زد.

در حوزه منطقه‌ای نیز، ایران تأکید دارد که حمایت از مقاومت، یک پیوند ماهوی و راهبردی است نه موضوعی تاکتیکی برای معامله. دستاورد بزرگ انقلاب اسلامی، تبدیل «محور مقاومت» به «منظومه مقاومت» در سطح منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای است؛ دستاوردی که جمهوری اسلامی هرگز آن را پای میز مذاکره نخواهد برد.

انتهای پیام/