به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، سفر اخیر «جی. دی. ونس»، معاون رئیس‌جمهور آمریکا به ایروان که به عنوان بلندپایه‌ترین سفر یک مقام آمریکایی به ارمنستان پس از استقلال این کشور توصیف می‌شد، تحت‌الشعاع یک اشتباه عجیب در ترجمه و ابهامات مالی گسترده قرار گرفت. سخنان ونس درباره تخصیص 9 میلیارد دلار بودجه مرتبط با انرژی هسته‌ای در ارمنستان، به جای ایجاد امیدواری، موجی از سردرگمی و جنجال رسانه‌ای را در پی داشته است.

ماجرا از سخنرانی دوشنبه عصر ونس آغاز شد؛ جایی که وی اعلام کرد «5 میلیارد دلار صادرات آمریکا، به اضافه 4 میلیارد دلار دیگر در قالب قراردادهای سوخت و نگهداری» در راه است. اما مترجم همزمان در ترجمه ارمنی، واژه کلیدی «صادرات» (Exports) را به «سرمایه‌گذاری» (Investment) تغییر داد. این تغییر ظاهراً کوچک، معنای کلیدی پیام را دگرگون کرد: صادرات به معنای آن است که ارمنستان باید کالا و خدمات آمریکایی را خریداری کند (خروج ارز)، در حالی که سرمایه‌گذاری به معنای ورود سرمایه آمریکایی به کشور است.

رویای هسته‌ای و واقعیت اقتصادی؛ ابهام در توافق «123»

پس از دیدار ونس با «نیکول پاشینیان»، نخست‌وزیر ارمنستان، دو طرف از برنامه‌های خود برای تعمیق همکاری‌ها در زمینه انرژی هسته‌ای خبر دادند و بیانیه‌ای مشترک امضا کردند که در آن اعلام شد مذاکرات بر سر توافقنامه بین‌دولتی ارمنستان و آمریکا در خصوص استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای (موسوم به توافق 123) تکمیل شده است.

معاون رئیس‌جمهور آمریکا با اشاره به جمع‌بندی این مذاکرات، مدعی شد که این توافق راه را برای شرکت‌های آمریکایی و ارمنی جهت «انعقاد قراردادهایی در پروژه‌های هسته‌ای غیرنظامی» هموار خواهد کرد.

وی همچنین پیشنهاد داد که آمریکا احتمالاً رآکتورهای کوچک مدولار (SMR) را در ارمنستان خواهد ساخت. با این حال، ترجمه اشتباه اولیه باعث شد تا افکار عمومی و رسانه‌ها تصور کنند که آمریکا قصد دارد میلیاردها دلار سرمایه مستقیم وارد صنعت هسته‌ای ارمنستان کند، در حالی که اصل ماجرا فروش تکنولوژی و خدمات آمریکایی به ایروان بوده است.

طفره رفتن ونس از پاسخگویی و تمرکز بر دیتاسنترها

شدت سردرگمی ناشی از این ترجمه به حدی بود که خبرنگاران در جلسه کوتاه پرسش و پاسخ که درست پیش از عزیمت ونس به جمهوری آذربایجان در روز سه‌شنبه برگزار شد، از او خواستار شفاف‌سازی شدند. با این حال، معاون ترامپ از ارائه پاسخ دقیق و روشن درباره ماهیت این 9 میلیارد دلار (که آیا وام است، کمک بلاعوض است یا فروش خدمات) طفره رفت و ترجیح داد بحث را به سمت سرمایه‌گذاری‌های تکنولوژیک منحرف کند.

ونس گفت: «یکی از مواردی که دیروز امضا کردیم و همچنین در برخی از جلساتمان روی آن کار می‌کنیم، حجم زیادی از سرمایه‌گذاری است که به دلیل توافقات خوبی که بین رئیس‌ جمهور ترامپ و نخست‌وزیر پاشینیان منعقد شده، به ارمنستان سرازیر خواهد شد.»

وی سپس با مثال زدن توافق تکنولوژیک، مدعی شد که «یک دیتاسنتر بسیار بزرگ» در ارمنستان ایجاد خواهد شد که «مجموع سرمایه‌گذاری در آن می‌تواند به 4 میلیارد دلار برسد». این تغییر جهت گفتگو، ابهامات درباره بخش هسته‌ای را همچنان بی‌پاسخ گذاشت.

جنگ لفظی داخلی؛ دولت یا مترجم آمریکایی؟

در داخل ارمنستان، این موضوع به دستاویزی برای تنش‌های سیاسی تبدیل شده است. مخالفان دولت پاشینیان، مقامات را متهم کرده‌اند که با استفاده از ترجمه نادرست، عمداً قصد فریب افکار عمومی را داشته‌اند تا دستاوردهای سفر ونس را بزرگ‌نمایی کنند. در مقابل، دولت ارمنستان هرگونه مسئولیت در قبال این اظهارات اشتباه را رد کرده است.

مقامات دولتی ارمنستان در گفتگو با خبرگزاری رسمی «آرمن‌پرس» اعلام کردند که سخنان ونس توسط مترجم طرف آمریکایی و «طبق رویه معمول» ترجمه شده است. آن‌ها تأکید کردند که دولت ارمنستان متن و ترجمه صحیح اظهارات را منتشر کرده که در آن به درستی از واژه «صادرات» استفاده شده است. با این حال، آرمن‌پرس و چندین رسانه دیگر در ابتدا همان ترجمه نادرست را در دوشنبه شب منتشر کرده بودند که به شایعات دامن زد.

واکنش فوری مسکو: هیچ جایگزینی برای «روس‌اتم» وجود ندارد

درست اندکی پس از انتشار بیانیه ونس و جنجال‌های پیرامون آن، روسیه که به دقت تحولات حیاط خلوت سنتی خود را رصد می‌کند، واکنش نشان داد.

«میخاییل گالوزین»، معاون وزیر امور خارجه روسیه، بلافاصله آمادگی کرملین را برای ساخت نیروگاه هسته‌ای در ارمنستان تکرار کرد.

این دومین بیانیه روسیه در این زمینه در کمتر از یک هفته بود. پیش‌تر در 6 ژانویه، «الکسی لیخاچف»، مدیرکل آژانس دولتی انرژی اتمی روسیه (روس‌اتم)، در دیدار با «آلن سیمونیان»، رئیس پارلمان ارمنستان، پیشنهاد «همکاری جامع» برای ساخت واحدهای جدید نیروگاه هسته‌ای را به ایروان داده بود.

گالوزین روز دوشنبه با لحنی که نشان‌دهنده نگرانی مسکو از نفوذ آمریکا در زیرساخت‌های حیاتی ارمنستان است، تصریح کرد که ساخت نیروگاه هسته‌ای «جایگاه مهمی» در دستور کار مسکو-ایروان دارد.

وی گفت: «روس‌اتم آماده است تا اجرای پروژه را در کوتاه‌ترین زمان ممکن و البته با در نظر گرفتن خواسته‌های دوستان ارمنی ما آغاز کند.»

معاون وزیر خارجه روسیه همچنین با کنایه به طرح‌های آمریکایی که هنوز در مرحله آزمایشی هستند (مانند رآکتورهای مدولار)، مدعی شد که از نظر «فناوری‌های قابل اعتماد و اثبات شده، و همچنین پارامترهای جذاب مالی شامل ساخت، بهره‌برداری بعدی و نیاز به آموزش متخصصان، هیچ جایگزین واقعی برای پیشنهاد روسیه مشاهده نمی‌شود.»

این رقابت آشکار نشان می‌دهد که حوزه انرژی هسته‌ای به جدیدترین میدان نبرد ژئوپلیتیک میان واشنگتن و مسکو در قفقاز جنوبی تبدیل شده است؛ نبردی که با یک اشتباه ترجمه، پیچیدگی‌های آن بیش از پیش نمایان شد.

انتهای پیام/